Vol. 14 No. 99 (2026)
2026/2

Research Article

The Past and Present of Emperor Nicholas I

Published 2026-08-31

  • Osman Yılmaz Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih ABD
Cilt 14 Sayı 99 kapak

Öz

İmparator I. Nikolay’ın Dünü Bugünü

Fransız işgalinin getirdiği ekonomik sarsıntılar ve İmparator I. Aleksandr’ın ölümü Rusya İmparatorluğu’nda sıkıntılı bir süreci başlatmıştır. Avrupa’daki özgürlükçü düşüncelerin Rusya’ya sirayeti, gizli örgütlenmelerin yaygınlaşmasına ve özellikle eğitimli kesimler arasında muhalif fikirlerin güçlenmesine zemin hazırlamıştır. 14 Aralık 1825’te Senato Meydanı’nda I. Nikolay’ın tahta çıkışı sırasında patlak veren Dekabrist Ayaklanması, imparatorluk yönetiminin güvenlikçi ve otokratik bir doğrultuda yeniden şekillenmesinde belirleyici olmuştur. Bu çalışma, İmparator I. Nikolay dönemini üç aşamalı bir çerçeve içinde ele almaktadır. İlk aşamada, Dekabrist Ayaklanması sonrasında tesis edilen otokratik devlet yapısı ve siyasal baskı mekanizmaları incelenmektedir. İkinci aşamada, serflik sistemi ile birlikte mali, idari ve entelektüel yapıda ortaya çıkan ekonomik ve düşünsel gerileme tartışılmaktadır. Üçüncü aşamada ise Rusya’nın İran, Osmanlı ve Türkistan yönündeki yayılmacı dış politikası ile bu sürecin doruk noktasını oluşturan 1853–1856 Kırım Savaşı analiz edilmektedir. Makalede, I. Nikolay dönemi yalnızca baskıcı bir yönetim olarak değil, Rusya’nın modernleşme sürecinde çelişkili bir kurumsal miras bırakan tarihsel bir dönem olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler I. Nikolay, Dekabrist Ayaklanması, Otokrasi, Serflik, Kırım Savaşı, Rusya İmparatorluğu

Abstract

The economic disruptions caused by the French invasion and the death of Emperor Alexander I marked the beginning of a period of political and social instability in the Russian Empire. The diffusion of liberal ideas from Europe fostered the spread of clandestine organizations and strengthened oppositional thought, particularly among educated circles. The Decembrist Uprising of 14 December 1825, which erupted during Nicholas I’s accession to the throne at Senate Square, became a decisive turning point in the consolidation of a security-oriented and autocratic mode of governance. This article examines the reign of Emperor Nicholas I through a three-stage analytical framework. The first stage focuses on the establishment of an autocratic state structure and mechanisms of political repression in the aftermath of the Decembrist Uprising. The second stage analyzes economic and intellectual stagnation, with particular attention to the serfdom system and the fiscal, administrative, and cultural order. The third stage addresses Russia’s expansionist foreign policy toward Iran, the Ottoman Empire, and Turkestan, culminating in the Crimean War of 1853–1856. Here, it is argued that the reign of Nicholas I should be understood not merely as an era of repression, but as a historically significant period that produced a contradictory institutional legacy, one that shaped the foundations of Russia’s subsequent modernization process.

Keywords Nicholas I, Decembrist Uprising, Autocracy, Serfdom, Crimean War, Russian Empire

PDF (Turkish)

References

  1. Andreyeva, T. V. ve Vıskoçkov, L. V. (2011). Nikolay I: Pro et contra (Zerkalo dlya geroya) [I. Nikolay: Lehte ve aleyhte (Kahraman için bir ayna)]. İzdatelstvo RKhGA. https://russianway.rhga.ru/section/katalog/nikolay-i-pro-et-contra.html
  2. Arıklı, E. (2015). Başlangıçtan günümüze Kırgızistan ve Kırgızlar. Nüans Kitabevi.
  3. Beaujeu Dufour, N. (2023). “National in form, Orthodox in content”: An examination of Russia’s imperial pursuits of Muslim Kazakh populations at the end of the Tsarist period [Yüksek lisans tezi, Duke University]. https://hdl.handle.net/10161/27324
  4. Bozaslan, M. ve Acar, E. (2022). Rusya’da değişmeyen devlet ideali. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 639–656. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1075781 DOI: https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1075781
  5. Cavlak, H. ve Doğan, M. (2019). Siyasal kültür ve yönetim şekli: Putin dönemi Rusya. Sosyal Bilimler Metinleri, 2, 25–34. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbm/issue/50581/526849
  6. Crews, D. R. (2012). Muslim networks, imperial power and the local politics of Qajar Iran. T. Uyama (Ed.), Asiatic Russia: Imperial power in regional and international contexts içinde (ss. 83–102). Routledge.
  7. Çaycıoğlu, S. O. (2022). Çarlık Rusya’nın Kafkas hattı’nı inşası ve Kuzey Kafkasya’da hâkimiyet kurma mücadelesi. Belleten, 86(306), 717–754. https://doi.org/10.37879/belleten.2022.717 DOI: https://doi.org/10.37879/belleten.2022.717
  8. Fedorova, V. A. (1988). Dekabristy v vospominaniyakh sovremennikov [Çağdaşlarının anılarında Dekabristler]. Izdatelstvo Moskovskogo Universiteta.
  9. Fursov, V. N. (2024). The land question in the peasant life of Russia in the nineteenth century. Agrarian History, 17, 38–45. https://agrarianhistory.com/archive/ru/17
  10. Gencer, F. (2015). Hünkâr İskelesi Antlaşması’nın Osmanlı-İngiliz ilişkilerine yansımaları. Ankara Üniversitesi Tarih Araştırmaları Dergisi, 34(58), 629–650. https://doi.org/10.1501/tarar_0000000622 DOI: https://doi.org/10.1501/Tarar_0000000622
  11. Gerşenzon, M. (2001). Nikolay I i evo epokha [I. Nikolay ve dönemi]. Zakharov.
  12. Hayit, B. (1995). Türkistan devletlerinin millî mücadeleleri tarihi. Türk Tarih Kurumu.
  13. Himmelman, C. (2015). “To fortify our fatherland”: Russian national identity between East and West, 1825–1855 [Lisans tezi, Barnard College]. https://doi.org/10.7916/D86972T7
  14. Hosking, G. (2001). Russia and the Russians: A history. Harvard University Press.
  15. Kara, A. (2005). 1828–1829 Osmanlı-Rus savaşı ve Anadolu’da alınan tedbirler. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(14), 115–131.
  16. Kurat, A. N. (1993). Rusya tarihi: Başlangıçtan 1917’ye kadar. Türk Tarih Kurumu.
  17. Lucewicz, L. (2018). Imperator Nikolay I o russkoy politike “Ot çistogo serdtsa…” [İmparator I. Nikolay Rus siyaseti üzerine: “Temiz bir yürekle…”]. Przegląd Rusycystyczny, 3(163).
  18. Matsuzato, K. (2012). Intra-bureaucratic debate on the institution of Russian governors-general in the mid-nineteenth century. T. Uyama (Ed.), Asiatic Russia: Imperial power in regional and international contexts içinde (ss. 103–122). Routledge.
  19. Özcan, B. (1999). Kırım Savaşı (1853–1856). G. Eren (Ed.), Osmanlı içinde (Cilt 2, ss. 97–113). Yeni Türkiye Yayınları.
  20. Pipes, R. (1974). Russia under the old regime. Charles Scribner’s Sons.
  21. Potashev, A. F. (2012). Istoriografiya politiki Nikolaya I po krestʹyanskomu voprosu [I. Nikolay’ın köylü sorununa ilişkin politikasının tarih yazımı]. Istoricheskiye, Filosofskiye, Politicheskiye i Yuridicheskiye Nauki, Kul’turologiya i Iskusstvovedeniye. Voprosy Teorii i Praktiki, 2(16), 182–185. http://www.gramota.net/materials/3/2012/2-2/49.html
  22. Raeff, M. (1966). Origins of the Russian intelligentsia: The eighteenth-century nobility and the 1825 revolt. Harbinger Books.
  23. Rebecchini, D. (2010). An influential collector: Tsar Nicholas I of Russia. Journal of the History of Collections, 22(1), 45–67. https://doi.org/10.1093/jhc/fhp030 DOI: https://doi.org/10.1093/jhc/fhp030
  24. Riasanovsky, N. V. (1960). Nationality in the state ideology during the reign of Nicholas I. The Russian Review, 19(1), 38–46. https://doi.org/10.2307/126191 DOI: https://doi.org/10.2307/126191
  25. Riasanovsky, N. V. (1969). Nicholas I and official nationality in Russia, 1825–1855. University of California Press.
  26. Saray, M. (1994). Rus işgali devrinde Osmanlı Devleti ile Türkistan hanlıkları arasındaki siyasi münasebetler (1775–1875). Türk Tarih Kurumu.
  27. Seton-Watson, H. (1967). The Russian Empire, 1801–1917. Clarendon Press.
  28. Tarasov, B. N. (Haz.). (2007). Nikolay Pervyy: Rytsar samoderjaviya [I. Nikolay: Otokrasinin şövalyesi]. OLMA Media Group.
  29. Tereşçenko, Ya. V. (2008). Tsenzura i jurnalistika v period pravleniya Nikolaya I [I. Nikolay döneminde sansür ve gazetecilik]. Vestnik RGGU, 11, 80–86.
  30. Tsamutali, A. N. (2007). Nikolay I: Lichnostʹ i epokha: Novyye materialy [I. Nikolay: Kişiliği ve dönemi: Yeni belgeler]. Nestor-Istoriya.
  31. Vıskoçkov, L. (2003). Nikolay I. Molodaya Gvardiya.
  32. Ziyayev, H. (2007). Türkistan’da Rus hâkimiyetine karşı mücadele (A. Çelikbay, Çev.). Türk Tarih Kurumu.