The Problem of Ethics in the Media Within the Context of Infographics
Öz
Bilgi Grafikleri Bağlamında Medyada Etik Sorunu
Dünyada gelişen ve gelişmekte olan ülkelerin her birinde en az bir haber ajansı veya haber kuruluşu vardır. Başlangıç olarak, sadece haber metinleri üreten haber kuruluşları, artan bilgi paylaşımı ve içeriğin daha iyi anlaşılması ihtiyacına yanıt olarak Türkçe'ye bilgi grafiği olarak çevrilen ve bir grafik tasarım ürünü olan infografik tasarımlarından yararlanmaya başlamıştır. Medya, haberlerin, programların ve mesajların dağıtılacağını ve nasıl gösterileceğini seçerek halk üzerindeki etkisini artırabilir. Sanat eseri yaratırken belirli etik standartları dikkate almak önemlidir. Sanatçılar, sanatın belirlediği ilkelere bağlı kalmalıdır. Bu ilkelere uyum sağlayabildikleri ölçüde toplum da bunlara uyum sağlamalıdır. Bu ilkelerin tümü, etik davranışın gereğini anlamayan bir sanatçı tarafından paramparça edilebilir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı medyada etik sorununu bilgi grafikleri açısından irdelemektir. Bu nitel araştırmada doküman/metin analizi ve tarama modeli yöntemi kullanılmıştır. Araştırma Türkiye’de faaliyet gösteren medya kuruluşlarının okuyucu/ziyaretçi/takipçileri ile paylaştığı Anadolu Ajansına (AA) ait bilgi grafikleri ile sınırlı tutulmuştur. Elde edilen bulgulara göre bazı sanatçı/tasarımcıların ‘esinlenme’ fikrini yanlış anlayarak fikir ve sanat eserinin bire bir aynısını yapma düşüncesine ittiği bu bağlamda günümüzde özgün olmayan eserlerin ortaya çıkmasına neden olduğu, bazı medya kuruluşlarının ise sosyal medya editörleri/sorumlularınca paylaştığı AA bilgi grafiklerinde tarih, kaynak, yayıncı kuruluşun logosunun yer aldığı bazı bölümlerinin kaldırılması ve bilgi grafiklerinin bir kesitinin haber görseli olarak kullanılması etik ihlal ile karşı karşıya kalındığı sonucunu ortaya çıkartmaktadır.
Anahtar Kelimeler bilgi grafiği, etik, infografik, medya kuruluşları
Abstract
There is at least one news agency or news organization in each of the developing countries in the world. To begin with, news organizations that only produce news texts have started to benefit from infographic designs, a graphic design product translated into Turkish as information graphics, in response to the increasing need for information sharing and a better understanding of the content. The media can increase its impact on the public by choosing how news, programs, and messages are distributed and displayed. It is important to consider certain ethical standards when creating artwork. Artists must adhere to the principles established by art. To the extent that they can adapt to these principles, society should also adapt to them. All of these principles can be shattered by an artist who does not understand the need for ethical behavior. In this context, the aim of this study is to examine the issue of ethics in the media in terms of information graphics. In this qualitative research, document and text analysis and the scanning model method were used. The research is limited to the infographics of Anadolu Agency (AA), which media organizations operating in Turkey share with their readers, visitors, and followers. According to the findings, some of the artists and designers misunderstood the idea of 'inspiration, which led them to think of making the same idea and artwork. In this context, it caused the emergence of non-original works today, and some media organizations shared history in AA infographics by social media editors and responsibles. The source reveals that the cutting of the sub-band with the logo of the broadcaster and the use of a section of the info graphics as a news image reveal that there is an ethical violation.
Keywords ethics, infographics, media organizations
References
- Atan, A., Uçan, B., Birsel, Ç. (2014). Dijital Sanat Uygulamaları Üzerine Bir İnceleme. Yıldız Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Projeler Koordinatörlüğü.
- Bozkurt, N. Sanat ve Estetik Kurumları. İstanbul: Sarmal Yayınevi, 1995.
- Cevizci, A. Etik Ahlak Felsefesi, İstanbul: Say Yayınları, 2015.
- Dinçeli, D. (2017). Sanat ve Tasarım Etiği. Idil 6 (30), 585-617. DOI: https://doi.org/10.7816/idil-06-30-05
- Gözener, Evrim, “Etik ve İşletme Etiği Üzerine”, Eğitişim Dergisi. Sayı 19, 2008.
- Kale, N. (2014). Felsefiyat. Ankara: Pegem Akademi.
- Kaya Erten, Z., Bayraktar, E. & Açmaz, G. (2017). Etik ve Etik Liderlik. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4 (1), 62-68.
- Eren, M. (2022). İnfografik Tasarımı. Muzaffer Şahin, Erol İlhan. Gazetecilikte Uzmanlaşma Alanları. Pelikan Yayınevi Ankara. 592.
- Oral, B., Avcı, Y. E., & Tösten, R. (2017). Öğretim elemanlarının mesleki hayatlarında karşılaştıkları etik olmayan davranışlar: Dicle Üniversitesi örneği. DOI: https://doi.org/10.17755/esosder.292523
- Özkan, A. B. (2019). Ajans Haberciliğinde Kullanılan İnfografiklerin Okuyucu Üzerine Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
- Öztürk, K. K. (2012) Ulusal Basında Bilginin Sunumu: İnfografik ve İllüstrasyonlar, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi. Hatay.
- Tolstoy, L., N. Sanat Nedir? İstanbul: Şule Yayınları, 1992.
- Tunalı, İ. Tasarım Felsefesi, Ankara: Yem Yayıncılık, 2009.
- Uyan Dur, B. İ. (2014). Data Visualization and Infographics In Visual Communication Design Education at The Age of Information, Journal of Arts and Humanities, 5(3), 39-50.
- Yaşar, Ö. (2006). Tüketim Toplumu ve Sanat İlişkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (16), 114-121.
- Yılmaz, E. (1999). Etik Açısından Sanatçı ve Sanat Eseri. Anadolu Sanat Dergisi, 9, 166-172
- İNTERNET: “Esinlenme” http://sanatsozlugum.blogspot.com.tr/2012/06/esinlenme.html (Erişim Tarihi: 9 Ocak 2022)
- İNTERNET: “Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu” https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.5846.pdf (Erişim Tarihi: 9 Ocak 2022)
- Foa, E. B., veKozak, M. J. (1986). Emotional processing of fear: Exposure to corrective information. Psychological Bulletin, 99(1), 20–35. https://doi.org/10.1037/0033-2909.99.1.20 DOI: https://doi.org/10.1037/0033-2909.99.1.20
- Garnefski, N., Kraaij, V., Spinhoven, P. (2001). Negative life events, cognitive emotion regulation and depression. Personality and Individual Differences, 30, 1311–1327. DOI: https://doi.org/10.1016/S0191-8869(00)00113-6