Vol. 10 No. 79 (2022)

Research Article

The Precedence of Architectural Elements and Interpretation of the Symbolic Meanings of in Relation With Personality Traits

Published 2022-12-31

Cilt 10 Sayı 79 kapak

Öz

Yapı Elemanlarının Öncelik Sıralaması ve Sembolik Anlamlarıyla İnsanların Kişilik Özelliklerinin İlişkilendirilmesi

Yapı, strüktürel elemanlar (temel, döşeme, kolon, kiriş, merdiven, duvar, çatı, pencere, kapı) ve tasarım elemanları (çizgi, biçim, form, alan-boşluk, doku, malzeme, mobilya, renk-ışık) olmak üzere pek çok unsurun bir araya gelmesiyle oluşmaktadır. Bu çalışmada yapıyı oluşturan tüm elemanların sembolik anlamları ve bu anlamların insanların kişilik özellikleri ile olan ilişkisi araştırılmıştır. Buna ek olarak bir bütünün (yapının) parçaları olan bu elemanların önem sırası araştırılmış, bununla bağlantılı olarak kişilerin önem verdiği değerlerin sıralaması ortaya çıkarılmak istenmiştir. Tasarım ve Davranış dersi kapsamında iç mimarlık öğrencileri ile yapılan anket çalışmasına 32 kişi katılmıştır. Ankette “Bir yapının elemanlarını önem sırasına göre sıralayınız. (5 eleman) Bu elemanların sizin için sembolik olarak neyi ifade ettiğini belirtiniz.” ve “Siz bu elemanlardan hangisi olmak istersiniz? Neden?” soruları cevaplandırılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Verilen cevapların analizi sonucunda yapı elemanlarının içerisinde en önemli olarak görülen temel olmuştur. Bunu sırasıyla çatı, duvar, kapı ve pencere takip etmektedir. Anket cevaplarına göre temelin en çok yüzdeye sahip sembolik anlamı sağlamlık, çatınınki koruma, duvarınki koruyucu olma, kapınınki yenilik, pencereninki ise nefes aldırma olarak belirlenmiştir. Ankete katılan öğrencilerin %50 oranında pencere ve % 18,8 oranında kapı olmak istedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bunları merdiven, temel, çatı, taşıyıcı, tavan, malzeme ve renk takip etmektedir. Yapı elemanlarının önem sıralamasında son iki sırada yer alan pencere ve kapı elemanları en çok olunmak istenen elemanlar olmuşlardır. Bunların sembolik anlamlarına bakıldığında kişilerin özgür, şeffaf, nefes aldıran, iyi hissettiren, yeniliklere, deneyimlere, dış dünyaya açık ama aynı zamanda kontrollü, güvenilir ve korunaklı olmak istedikleri ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler Yapı elemanları, psikoloji, sembolizm, çağrışım, anlam

Abstract

Building is composed of structural and design elements. In this study, the symbolic meanings of all architectural elements and the relationship between these meanings and the personalities of people were searched. In addition to this, the order of these elements were searched due to their importance and accordingly it was intended to find out the order of importance of the values for people. In the scope of Design and Behavior course, 32 interior architecture students participated to the survey. In the questionnaire, the questions “Order the architectural elements due to their importance. (5 elements)” and “Which one of these elements would you like to be? Why?” were answered. For analyzing the data, content analysis method was used. It was found that foundation was the most important element. Roof, wall, door and window followed this respectively. The answers showed that symbolic meaning with the high percentage of foundation was firmness, it was protection for roof and wall, novelty for door and breathing for window. The students who participated to the survey, wanted to be window (50%) and door (18.8%) at most. Window and door, which were found to be the least important elements, were the elements the participants wanted to be the most. Related to the symbolic meanings of these elements, it was found that the participants wanted to be free, open to novelties, experiences and to be a person who makes someone feel good but at the same time they wanted to be in contro and safe.

Keywords Architectural elements, Psychology, Symbolism, Association, Meaning

PDF (Turkish)

References

  1. Al-Ayash, A., Kane, R. T., Smith, D., Green-Armytage, P. (2016). The Influence of Color on Student Emotion, Heart Rate and Performance in Learning Environments. Color Research and Application, 41 (2), 196-205. https://doi.org/10.1002/col.21949 DOI: https://doi.org/10.1002/col.21949
  2. Bir çatı altında olmak. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  3. Birren, F. (1988). The symbolism of color. Secaucus: Citadel Press.
  4. Daly, K. N. (2009). Greek and Roman Mythology A to Z. New York: Chelsea House Publishing.
  5. Deniz, M. E., Satıcı, S. A. (2017). The Relationships between Big Five Personality Traits and Subjective Vitality. Anales de Psicologia, 33 (2), 218-224. DOI: https://doi.org/10.6018/analesps.33.2.261911
  6. Duvar gibi. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  7. Duvar örmek. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  8. Etten duvar örmek. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  9. Gage, J. (2000). Colour and meaning: art, science and symbolism. Londra: Thames and Hudson.
  10. Gutman, R. (1976). The Social Function of the Built Environment. Amos Rapoport (Ed.), The Mutual Interaction of People and Their Built Environment içinde (s. 37-49). The Hague: Mouton. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110819052.37
  11. Hasol, D. (1998). Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü. İstanbul: Yem Yayın.
  12. Heathcote, E. (2014). The meaning of home. London: Frances Lincoln.
  13. Helvacıoğlu, E., Olguntürk, N. (2011). Colour Contribution to Children’s Wayfinding in School Environments. Optics & Laser Technology, 43 (2), 410-419. https://doi.org/10.1016/j.optlastec.2009.06.012 DOI: https://doi.org/10.1016/j.optlastec.2009.06.012
  14. Işık tutmak. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  15. Kim, J. & Rigdon, B. (1998). Sustainable architecture model: Introduction to sustainable design.
  16. Michigan: National Pollution Prevention Center for Higher Education.
  17. Koltuğu doldurmak. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  18. Kurak-Açıcı, F. (2015). İç Mekanda Sınır Öğeleri. Ankara: Akademisyen Kitabevi.
  19. Masaya oturmak. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  20. Maslow, A. H. (1943). A Theory of Human Motivation. Psychological Review, 50 (4), 370-396. DOI: https://doi.org/10.1037/h0054346
  21. Merdiven dayamak. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  22. Morton, J. (1997). Guide to color symbolism. Colorcom.
  23. McBride, G & Clancy, H. (1976). The Social Properties of Places and Things. Amos Rapoport (Ed.), The Mutual Interaction of People and Their Built Environment içinde (s. 159-175). The Hague: Mouton. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110819052.159
  24. McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1987). Validation of the five-factor model of personality across instruments and observers. Journal of Personality and So-cial Psychology, 52(1), 81-90. DOI: https://doi.org/10.1037/0022-3514.52.1.81
  25. McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1997). Personality trait structure as a human universal. American Psychologist, 52(5), 509-516. DOI: https://doi.org/10.1037/0003-066X.52.5.509
  26. Meerwein, G., Rodeck, B. & Mahnke, F. H. (2007). Color – Communication in Architectural Space. Basel: Birkhauser. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-7643-8286-5
  27. Ocağı sönmek. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  28. Ocağı tütmek. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  29. Odabaşıoğlu, S., Olguntürk, N. (2015). Effects of Coloured Lighting on the Perception of Interior Spaces. Perceptual & Motor Skills, 120 (1), 183-201. https://doi.org/10.2466/24.PMS.120v10x4 DOI: https://doi.org/10.2466/24.PMS.120v10x4
  30. Ordun, G., Akun, A. (2015). Personality Characteristics and Emotional Intelligence Levels of Millenials: A Study in Turkish Context. Journal of Economic and Social Studies, 6 (1), 125-148. DOI: https://doi.org/10.14706/JECOSS16614
  31. Pamuk gibi. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  32. Pencere açmak. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  33. Rapoport, A. (1976). Sociocultural Aspects of Man-Environment Studies. Amos Rapoport (Ed.), The Mutual Interaction of People and Their Built Environment içinde (s. 7-35). The Hague: Mouton. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110819052.7
  34. Renk katmak. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  35. Renk vermemek. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  36. Schwartz, B. (1968). The social psychology of privacy. The American Journal of Sociology, 73, 741-752. DOI: https://doi.org/10.1086/224567
  37. Tavan yapmak. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  38. Temel atmak. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  39. Tünelin sonunda ışık görünmek. (t.y.). Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&view=atasozleri
  40. Wright, F. L. (2017). Modern Mimarlık: 1930 Yılı Kahn Dersleri. İstanbul: Janus Yayıncılık.
  41. Yıldırım, K., Çağatay, K., Ayalp, N. (2015). Effect of Wall Colour on the Perception Classrooms. Indoor and Built Environment, 24 (5), 607-616. https://doi.org/10.1177/1420326X14526214 DOI: https://doi.org/10.1177/1420326X14526214
  42. Yıldırım, K., Yalçın, M. (2016). An Exploratory and Comparative Evaluation on the Spatial Perception of Two Densities of Multioccupancy Hospital Rooms. Health Environments Research & Design Journal, 9 (3), 212-227. https://doi.org/10.1177/1937586715599651 DOI: https://doi.org/10.1177/1937586715599651
  43. Wastiels, L., Schifferstein, H. N. J., Heylighen A., Wouters, I. (2012). Relating material experience to technical parameters: A case study on visual and tactile warmth perception of indoor wall materials. Building and Environment, 49, 359-367. DOI: https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2011.08.009
  44. Yıldırım, N. (2017). Seating preferences of staff that uses Çankaya University cafeteria. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 21, 279-29.