Tiles of the Iran Qacar Period Investigation on the Examples of Four Buildings in Shiraz
Öz
İran Kaçar Dönemi Çinilerinin Şiraz’da Bulunan Dört Yapı Örneğinde İncelenmesi
İran’ın en parlak dönemlerinden biri olarak kabul edilen Kaçar dönemi; mimarisi ve mimarisinde kullanılan çiniler ile alan araştırmalarında en çok incelenen konulardan biridir. Söz konusu dönem, İran sanat ve mimarisinde yenilik ve dönüşüm dönemi olarak adlandırılabilir. 19. Yüzyıl Kaçar hanedanlığı döneminde Avrupa ile kurulan kültürel, ticari ve politik ilişkiler geleneksel sanatlarda Batı izlerinin görülmesine neden olmuştur. İran’ın bu dönemde Batı ile olan sosyal ve kültürel etkileşimi; geleneksel üretimlerinden biri olan çini sanatına da yansımış, bu alandaki üretimlerin teknik ve üslup yaklaşımlarına da yansımıştır. Kaçar döneminde Şiraz da yapılan bina cephelerindeki kapı alınlıklarında kullanılan çini motifleri sembolik öğelerle birçok konuyu tasvir etmiştir. Bina cephelerinde seçilen motif temaları genellikle tarihî, mitolojik, siyasi ve dinî konuları içermektedir. Bu araştırmanın amacı, literatür taraması kapsamında Şiraz'da Kaçar dönemine ait dört önemli yapıda uygulanan çini motiflerinin içerik, biçim ve kompozisyon özelliklerini analiz etmektir. Araştırmanın sonucu; motiflerin teknik ve görsel bir sistem izlediğini, yapıların cephesi ile uygun bir kombinasyon sağladığını ve içerik açısından ortak anlamlar taşıdığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler Kaçar, Çini, Kapı alınlığı, Geleneksel, Şiraz
Abstract
The Qajar period, which is considered one of the brightest periods in Iran; It is one of the most studied subjects in field research with its architecture and the tiles used in its architecture. The period in question can be called the period of innovation and transformation in Iranian art and architecture. The cultural, commercial and political relations established with Europe during the 19th century Qajar dynasty caused Western traces to be seen in traditional arts. Iran's social and cultural interaction with the West in this period; It is also reflected in the art of tiles, which is one of its traditional productions, and it is also reflected in the technical and stylistic approaches of the productions in this field. The tile motifs used on the door pediments of the building facades in Shiraz during the Qajar period depicted many subjects with symbolic elements. The motif themes chosen on the building facades generally include historical, mythological, political and religious subjects. The aim of this research is to analyze the content, form and composition features of the tile motifs applied in four important buildings of the Qajar period in Shiraz within the scope of literature review. The result of the research; It shows that the motifs follow a technical and visual system, provide a suitable combination with the façade of the buildings and have common meanings in terms of content.
Keywords Qajar, Tile, Door pediment, Traditional, Shiraz