Vol. 10 No. 74 (2022)

Research Article

Geographical Indication in the Contexts of Turkish and World Economies

Published 2022-07-31

Cilt 10 Sayı 74 kapak

Öz

Üzümünü Ye, Bağını Sor: Türkiye ve Dünya Ekonomisi Bağlamında Coğrafi İşaret

Bu makale Türkiye’de coğrafi işaret tescilini, Türkiye ve dünya tarımının geçirdiği dönüşüm kapsamında incelemektedir. Türkiye tarımının küreselleşmesi ve Türkiye içi yerelliklerin ulusal iş bölümünden koparak küresel iş bölümüne rabıtalanması, buna bağlı olarak coğrafi işaret tescilinin önem kazanması, Uluslararası Gıda Rejimi teorik çerçevesinden istifade edilerek tarihsel analize tabi tutulmaktadır. Ayrıca Türkiye’nin geçirdiği demografik dönüşüm ve bunun gıda üretimi, tarım ve kırsal nüfus açısından doğurduğu sonuçlar ele alınmaktadır. Yine tarımın küreselleşmesi ve hızlı kentleşme bağlamı içerisinde biçimlenen müstahsil stratejileri arasında coğrafi işaret tescilinin de bulunduğu tespit edilmektedir. Genel olarak tarımın küreselleşerek dönüşmesi sürecinin ele alındığı çalışmada özel olarak coğrafi işaret tescilinin ortaya çıkış biçimine de eleştirel bir yaklaşım geliştirilmektedir. Müstahsillerin maruz kaldığı ekonomik belirsizlik, uluslararası rekabet ve tarım politikalarındaki dönüşüm neticesinde coğrafi işaret başvuru ve tescillerinin son yıllarda izlediği trend incelenirken diğer yandan, küreselleşmenin tarım, kırsal nüfus ve gıda güvenliği başlıklarında yarattığı belirsizlik ve zorluklarla başa çıkmaya yönelik politika önerileri de tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler Coğrafi İşaret, Küresel Gıda Rejimi, Müstahsil

Abstract

This study investigates the geographical indication process in Turkey as a part of transformation in Turkish and world agriculture. By employing the theoretical framework of International Food Regime agenda, authors analyze and historicize the globalization of Turkish agriculture in terms of reorienting of agricultural localities/regionalities from national to global division of labor. Additionally, demographic transformation experienced by Turkey and its consequences on food production, agriculture and rural population are questioned. Authors also argue that, geographical indication certificate is also among the strategies of agricultural producers’ strategies shaped by globalization of agriculture and rapid urbanization. The article treating the transformation of agriculture through globalization on a general scale also develops a critical approach to the specific way geographical indication emerges. While policy suggestions aimed at coping with uncertainty and difficulties posed by globalization on agriculture, rural population and food safety are discussed, the trend in geographical indication applications and registers in Turkey are also treated in conjunction with economic uncertainty, international competition and transformation in agriculture policies.

Keywords Geographical Indication, Global Food Regime, Producer

PDF (Turkish)

References

  1. Alkan, Mehmet Ö. “Kahve-Kahvaltı ve Çay Tiryakiliği”. Türkiye’nin 1950’li Yılları içinde, Ed. Kaynar, Mete Kaan, İstanbul: İletişim Yayınları, 2015.
  2. Aydın, Zülküf. Çağdaş Tarım Sorunu. Ankara: İmge Kitabevi, 2018.
  3. Aydın, Zülküf. “Neo-Liberal Transformation of Turkish Agriculture”. Journal of Agrarian Change, 10(2), 2010: 149-187. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1471-0366.2009.00241.x
  4. Bernstein, Henry. Food Regimes and Food Regime Analysis: A Selective Survey. Land grabbing, conflict and agrarian-environmental transformations: perspectives from East and Southeast Asia Conference, Conference Paper no. 1, 2015.
  5. Bush, Ray. “Food Riots: Poverty, Power and Protest”. Journal of Agrarian Change, 10(1), 2010: 119-129. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1471-0366.2009.00253.x
  6. Çaykur. “Çaykur’un Tarihçesi”. (2022) Erişim Tarihi: 28.07.2022. [Çevrimiçi] https://www.caykur.gov.tr/Pages/Kurumsal/KurumHakkinda.aspx?ItemId=6
  7. Dinçer, Evren M., Özçelik, Ayşe. “Chasing Coffee: A New Research Agenda in Turkey”. Society, 57, 2020: 323-331. DOI: https://doi.org/10.1007/s12115-020-00486-3
  8. Donat, İrfan. Türkiye’nin Fındık Karnesi. Oksijen Gazetesi, 27 Ağustos 2021.
  9. Friedmann, Harried. “Discussion: Moving Food Regimes Forward: Reflections on Symposium Essays”. Agriculture and Human Values, (26), 2009: 335-344. DOI: https://doi.org/10.1007/s10460-009-9225-6
  10. Genç, Fırat, Keyder, Çağlar, Keyman, E. Fuat, & Köse Badur, Ayşe. Kentlerin Türkiyesi: İmkânlar, Sınırlar ve Çatışmalar. İstanbul: İletişim, 2021.
  11. Gökovalı, Ummuhan. “Coğrafi İşaretler ve Ekonomik Etkileri: Türkiye Örneği”. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(2), 2007: 15-23.
  12. Gültekin Karakaş, Derya. “Türkiye Tütün Sektöründe Piyasa-Yönelimli Dönüşüm”. Türk Toraks Dergisi, (15), 2014: 71-91. DOI: https://doi.org/10.5152/ttd.2013.41
  13. Harvey, David. Condition of Postmodernity: An Inquiry into the Origins of Cultural Change. Blackwell, 1990.
  14. Hirschman, Albert O. “The Political Economy of Import-Sunstituting Industrialization in Latin America”. The Quarterly Journal of Economics, 82(1), 1968: 1-32. DOI: https://doi.org/10.2307/1882243
  15. Hobsbawm, Eric. Age of Extremes: The Short Twentieth Century 1914-1991. Abacus, 1995.
  16. Kayaalp, Ebru. “Torn in Translation: An Ethnographic Study of Regulatory Decision-Making in Turkey”. Regulation & Governance, (6), 2012: 225-241. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1748-5991.2012.01135.x
  17. Kelly, Daniel & Morar, Nicolae I Eat, Therefore I Am: Disgust and the Intersection of Food and Identity. In Tyler Doggett, Anne Barnhill & Mark Budolfson (eds.), The Oxford Handbook of Food Ethics. Oxford University Press. 2018: 637-657. DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199372263.013.14
  18. Keyder, Çağlar. Ulusal Kalkınmacılığın İflası. İstanbul: Metis, 1993.
  19. Keyder, Çağlar ve Yenal, Zafer. “Agrarian Change under Globalization: Markets and Insecurity in Turkish Agriculture”. Journal of Agrarian Change, 11(11), 2011: 60-86. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1471-0366.2010.00294.x
  20. Keyder, Çağlar ve Yenal, Zafer. Bildiğimiz Tarımın Sonu: Küresel İktidar ve Köylülük. İstanbul: İletişim, 2013.
  21. Keyder, Çağlar. Türkiye’de Devlet ve Sınıflar. İstanbul: İletişim, 1989.
  22. Korthals, Michiel. “The Birth of Philosophy and Contempt for Food”. Gastronomica, 8(3), 2008: pp. 62-69. DOI: https://doi.org/10.1525/gfc.2008.8.3.62
  23. Larrain, Jorge. Theories of Development: Capitalism, Colonialism, and Dependency. Polity Press, 1990.
  24. McMichael, Philip. Global development and the corporate food regime. In: F.H. Buttel and P. McMichael, eds. New directions in the sociology of global development. Oxford: Elsevier Press. 2005.
  25. McMichael, Philip. “A food regime genealogy”. The Journal of Peasant Studies, 36(1), 2009: 139-169. DOI: https://doi.org/10.1080/03066150902820354
  26. McMichael, Philip. Food Regime for Thought. Global governance/politics, climate justice & agrarian/social justice: linkages and challenges, Colloqium Paper No. 56, 2016.
  27. Nolte, Kerstin, Chamberlain, Wytske, & Giger, Markus. International Land Deals for Agriculture: Fresh Insights from the Land Matrix: Analytical Report II. Centre for Development and Environment, University of Bern, 2016.
  28. Öniş, Ziya, & Webb, Steven B. Turkey: Democratization and Adjustment from Above. Voting for Reform: Democracy, Political Liberalization, and Economic Adjustment içinde, Ed. Haggard, Stephan., & Webb, Steven BOxford University Press, 1994: 128-184.
  29. Pamuk, Şevket. “Anatolia and Egypt during the Nineteenth Century: A Comparison of Foreign Trade and Foreign Investment”. New Perspectives on Turkey, 7, 1992: 37-55. DOI: https://doi.org/10.15184/S0896634600000480
  30. Pamuk, Şevket. Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 2014.
  31. Ricardo, David. An Essay on the Influence of a Low Price of Corn on the Profits of Stock; Shewing the Inexpediency of Restriction on Importation; With Remarks on Mr. Malthus’ Two Publications. John Murray, London, 1815.
  32. Richards, Alan R. Primitive Accumulation in Egypt, 1798-1882. Review (Fernand Braudel Center), 1(2), 1977: 3-49.
  33. Roseberry, William. “La Falta de Brazos: Land and Labor in the Coffee Economies of Nineteenth-Century Latin America”. Theory and Society, 20(3), 1991: 351-381. DOI: https://doi.org/10.1007/BF00213551
  34. Salvatore, Dominick. International Economics. 11th Edition. Wiley, 2013.
  35. Sassen, Saskia. Expulsions: Brutality and the Complexity in the Global Economy. The Belknap Press of Harvard University Press, 2014. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctt6wpqz2
  36. Sena, Gaston. LATAM Cargo transported 15,500 tons of flowers from Colombia and Ecuador for Valentine’s day. Aviciaonline English Feed. (2022) Erişim Tarihi: 22.07.2022. [Çevrimiçi] https://www.aviacionline.com/2022/02/latam-cargo-transported-15500-tons-of-flowers-from-colombia-and-ecuador-for-valentines-day/
  37. So, Alvin Y. The Process of Incorporation into the Capitalist World-System: The Case of China in the Nineteenth Century. Review (Fernand Braudel Center), 8(1), 1984: 91-116.
  38. Tekin, Ebru. “The Politics of Market Relations in a Nutshell: The Hazelnut Market in Turkey”. Perspectives on Global Development and Technology, (15), 2016: 419-448. DOI: https://doi.org/10.1163/15691497-12341399
  39. Tunç, Fatma Burçin. Çok Sesli Mekansal Pratiklerde Katılımcılığın Rolü: Kuzguncuk ve Yedikule Bostanları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, 2015.
  40. Türk Patent. Coğrafi İşaretler Başvuru Kılavuzu. Türk Patent Enstitüsü, 2015.
  41. Türk Patent. What is a Geographical Indication, Designation of Origin and Traditional Speciality Guaranteed? (2022a). Erişim Tarihi: 01.07.2022. Çevrimiçi: https://www.turkpatent.gov.tr/en/geographical-indication
  42. Türk Patent. Afyon Kaymağı. (2022b). Erişim Tarihi: 27.07.2022. [Çevrimiçi] https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/37936
  43. Türk Patent. Türk Patent ve Marka Kurumu Coğrafi İşaret Veritabanı (Excel Dosyası). (2022c). Erişim Tarihi: 29 Temmuz 2022. [Çevrimiçi] https://ci.turkpatent.gov.tr/veri-tabani,
  44. Wallerstein, Immanuel. Essential Wallerstein. The New Press, 2000.
  45. World Bank. Turkey – Agricultural Reform Implementation Project (ARIP). Report No. PID9405, 2002.
  46. World Bank. Rural population. (2022a). Erişim Tarihi: 27.07.2022. [Çevrimiçi] https://data.worldbank.org/indicator/SP.RUR.TOTL?locations=TR
  47. World Bank. Rural population (% of total population). (2022b). Erişim Tarihi: 27.07.2022. [Çevrimiçi] https://data.worldbank.org/indicator/SP.RUR.TOTL.ZS?locations=TR
  48. Yıldırmaz, Sinan. Köylüler ve Kentliler: Ellili Yılların Dönüşen Yeni Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Coğrafyası. Türkiye’nin 1950’li Yılları içinde, Ed. Kaynar, Mete Kaan. İstanbul: İletişim Yayınları, 2015: 541-563