Vol. 10 No. 72 (2022)

Research Article

Investigation of the Effective Psychological Counselor Qualifications, Professional Highlights and Professional Satisfied Psychological Counselors

Published 2022-05-31

  • Hacer Yıldırım Kurtuluş Ministry of National Education
  • Fulya Yüksel Şahin Yıldız Technical University image/svg+xml
Cilt 10 Sayı 72 kapak

Öz

Psikolojik Danışmanların Etkili Psikolojik Danışman Nitelikleri, Mesleki Kıvançları ve Mesleki Doyumlarının İncelenmesi

Araştırmada psikolojik danışmanların etkili psikolojik danışman nitelikleri, mesleki kıvançları ve mesleki doyumlarına ilişkin görüşleri ve bu değişkenlerin birbirleri ile olan ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile yürütülen araştırmanın verileri, yarı yapılandırılmış soru formları ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma gurubunu oluşturan 21 psikolojik danışman, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ile belirlenmiştir. Verilerin analizi gerçekleştirilirken Maxqda 2020 nitel analiz programı kullanılmıştır. Bu programa cevapların yer aldığı soru formları eklenerek, araştırmanın amaçları ve görüşme soruları tema olarak belirlenmiş, veriler anlamlı bölümlere ayrılmış ve onları tanımlayan kodlar ve kategoriler belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre; etkili psikolojik danışman nitelikleri temasına ilişkin etkili psikolojik danışman nitelikleri ve etkili olabilmek için psikolojik danışmanların ihtiyaçları olmak üzere iki kategori elde edilmiştir. Mesleki kıvanç temasına ilişkin meslek seçimine ilişkin olumlu duygu ve düşünceler, meslek seçimine ilişkin olumsuz duygu ve düşünceler, mesleğin tarihsel gelişimi ve felsefesine ilişkin duygu ve düşünceler ve alan savunuculuğu olmak üzere dört kategori elde edilmiştir. Mesleki doyum temasına ilişkin beklenti ve olanakların uyumu, mesleki doyumu azaltan faktörler, mesleki doyumu arttıran faktörler olmak üzere üç kategori elde edilmiştir. Etkili psikolojik danışman nitelikleri, mesleki kıvançları ve mesleki doyumlarının birbirleri üzerindeki etkileri teması altında etkili psikolojik danışman niteliklerinin mesleki kıvanç ve mesleki doyum üzerindeki etkisi kategorisi oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler Psikolojik danışman, etkili psikolojik danışman nitelikleri, meslek kıvanç ve mesleki doyum

Abstract

In the study, it was aimed to examine the opinions of psychological counselors on effective counselor qualifications, professional pride and professional satisfaction and the relations between these variables. The data of the research conducted with the qualitative research method were collected with semi-structured questionnaires. 21 psychological counselors constituting the study group of the research were determined with maximum variation from purposive sampling methods. While analyzing the data, Maxqda 2020 qualitative analysis program was used. By adding questionnaires with answers to this program, the aims of the research and interview questions were determined as themes, the data were divided into meaningful sections, and the codes and categories that defined them were determined. According to the research findings; Two categories were obtained regarding the theme of effective counselor qualifications: effective counselor qualifications and the needs of counselors to be effective. Four categories were obtained: positive feelings and thoughts about the choice of profession, negative feelings and thoughts about the choice of profession, feelings and thoughts about the historical development and philosophy of the profession, and field advocacy regarding the theme of professional pride. Three categories were obtained: the harmony of expectations and opportunities related to the theme of professional satisfaction, factors that decrease job satisfaction, and factors that increase job satisfaction. Under the theme of the effects of effective counselor qualifications, professional pride and professional satisfaction on each other, the category of the effect of effective counselor qualifications on professional pride and professional satisfaction was created.

Keywords Psychological counselor, effective counselor qualifications, professional pride and Professional satisfaction

PDF (Turkish)

References

  1. Aldemir, A. ve Tahsin, İ. (2018). Okul psikolojik danışmanlarının mesleki algıları üzerine bir inceleme. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 8(51), 53-80.
  2. Altun, T. ve Camadan, F. (2013). Rehber öğretmenlerin rehber öğretmen (psikolojik danışman) kavramına ilişkin algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 883-918.
  3. Atıcı, M., Özyürek, R. ve Çam, S. (2005). Okul danışmanlığı uygulamalarının yetkinlik beklentisi algıları ve mesleki benlik saygısı üzerindeki etkilerinin boylamsal olarak incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(24), 7-26.
  4. Blocher, H. D. (1983). Toward a cognitive developmental approach to counseling supervision. The Counseling Psychologist, 11(1), 27-34. DOI: https://doi.org/10.1177/0011000083111006
  5. Borders, L. D., & Brown, L. L. (2005). The new handbook of counseling supervision. Mahwah, NJ: Erlbaum. DOI: https://doi.org/10.4324/9781410613202
  6. Burns, N., & Grove, S. K. (2007). Understanding nursing research: Building an evidence-based practice. China: Saunders.
  7. Caprara, G. V., Barbaranelli, C., Borgogni, L., & Steca, P. (2003). Efficacy beliefs as determinants of teacher's job satisfaction. Journal of Educational Psychology, 95(4), 821-832. DOI: https://doi.org/10.1037/0022-0663.95.4.821
  8. Campbell, J. M., & Colmar, S. (2014). Current status and future trends of school counseling in Australia. Journal of Asia Pacific Counseling, 4(3), 181-197. DOI: https://doi.org/10.18401/2014.4.2.9
  9. Corey, G. (2008). Psikolojik danışma, psikoterapi kuram ve uygulamaları. Ankara: Mentis Yayıncılık.
  10. Cormier, S., & Nurius, P.S. (2003), Reframing, cognitive modeling and problem-solving strategies. Chapter 13, interviewing and change strategies for helpers: fundamental skills and cognitive behavioral Interventions. Fifth Edition, Thomson Brooks/ Cole.
  11. Cormier, W. H., & Cormier, S. L. (1991). Interviewing strategies for helpers. Pacific Grove, California: Brooks/Cole Publishing Company.
  12. Çetinkanat, C. (2000). Örgütlerde güdüleme ve iş doyumu. Anı Yayıncılık.
  13. Çoban, A. E. (2005). Psikolojik danışmanlar için meslek dayanışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 167-174.
  14. Dağlı, S. (2014). Rehber öğretmen ve psikolojik danışmanların kendi mesleklerine ilişkin algıları üzerine nitel bir araştırma (Yayınlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  15. Emerson, C. H. (2010). Counselor proffesional identity: Construction and validation of Counselor Proffesional Identity Measure (Unpublation doctoral dissertation). The University of North Carolina, USA.
  16. Ergene, T. [10.03.2020]. Psikolojik danışmanlar, psikologlar ve kamuoyuna. Türk PDR Derneği,
  17. Garner, C. M., Freeman, B. J., & Lee, L. [05.09.2020]. Assessment of student dispositions: The Development And Psychometric Properties of The Professional Disposition Competence Assessment (PDCA). https://www.counseling.org/docs/default-source/vistas/article_5235f227f16116603abcacff0000bee5e7.pdf?sfvrsn=4
  18. Güner, F., Çiçek, H. ve Can, A. (2014). Banka çalışanlarının mesleki stres ve tükenmişlik düzeylerinin iş doyumu ve yaşam doyumu düzeyleri ile ilişkisi. Journal of Alanya Faculty of Business/Alanya Isletme Fakültesi Dergisi, 6(3), 59-76.
  19. Hackney, H. ve Cormier, S. (2008). Psikolojik danışma ilke ve teknikleri: psikolojik yardım süreci el kitabı. Mentis Yayıncılık.
  20. Henriksen Jr, R. C. Henderson, S. E., Liang, Y. W., Watts, R. E., & Marks, D. F. (2019). Counselor supervision: A comparison across states and jurisdictions. Journal of Counseling & Development, 97(2), 160-170. DOI: https://doi.org/10.1002/jcad.12247
  21. Hodges, D. (2011). The assessment of student learning in cooperative and work-integrated education. In Coll, R., & Zegwaard, K. (Eds), International handbook for cooperative & work-integrate (pp- 53-62). Lowell, MA: World Association for Cooperative Education Inc.
  22. Holloway, I., & Wheeler, S. (2002). Qualitative research in nursing. Wiley-Blackwell.
  23. Hyrkas, K. (2005). Clinical supervision, burnout and job satisfaction among mental health and psychiatric nurses in Finland. Issues in Mental Health Nursing, 26(5), 531-556. DOI: https://doi.org/10.1080/01612840590931975
  24. Galanou, E., Georgakopoulos, G., Sotiropoulos, I., & Dimitris, V. (2010). The effect of reward system on job satisfaction in an organizational chart of four hierarchical levels: a qualitative study. Canadian Social Science, 6(5), 102123.
  25. Gladding, S. T. (2009). The history, trends, and future of professional counseling. In F. Korkut-Owen, R. Özyürek, & D. W. Owen (Eds.), Gelişen psikolojik danışma ve rehberlik (pp. 3-16). Ankara: Nobel Yayın.
  26. Goodyear, R. K., & Nelson, M. L. (1997). The major formats of psychotherapy supervision. In C. E. Watkins (Ed.), Handbook of psychotherapy supervision (pp. 328-344). Hoboken, NJ, US: John Wiley & Sons Inc.
  27. Gray, N. D. (2001). The relationship of supervision traits to the professional development and satisfaction with the supervisor of post-master’s degree counselors seeking state licensure (Unpublation doctoral dissertation). University of New Orleans, USA.
  28. Green, E. J., McCollum, V. C., & Hays, D. G. (2008). Teaching advocacy counseling within a social justice framework: implications for school counselors and educators. Journal of Social Action in Counseling and Psychology, 2, 14-30. DOI: https://doi.org/10.33043/JSACP.1.2.14-30
  29. Hamamcı, Z., Oskargil-Göktepe, E. ve İnanç, N. (2004). Okullarda çalışan psikolojik danışmanların mesleki yönden kendilerini geliştirmeleri ve mesleki doyumları ile ilişkinin incelenmesi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 6-9 Temmuz 2004. Malatya.
  30. House, R. M., & Hayes, R. L. (2002). School counselors: becoming key players in school reform. Professional School Counseling, 5(4), 249-265.
  31. Johnson, D., Shertzer, B., & Linden, J. E. (1967). The relationship of counselor candidate characteristics and counseling effectiveness. Counselor Education and Supervision, 6(4), 297-304. DOI: https://doi.org/10.1002/j.1556-6978.1967.tb00940.x
  32. Keklik, İ. (2010). Psikolojik danışma alanının hak savunuculuğu bağlamında birey ötesi sorumluluklar. Turkish Psychological Counseling & Guidance Journal, 4, 33-45.
  33. Kocayörük, E. (2000). Çeşitli Değişkenlere Göre Rehber Öğretmenlerin Meslek Doyumlarının Karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  34. Korkut-Owen, F., Tuzgöl-Dost, M. ve Bugay, A. (2014). Psikolojik danışman eğitimcilerinin psikolojik danışman adaylarının mesleğe ilişkin kişisel eğilimleri hakkındaki görüşleri. International Journal of Human Science, 11(1), 1037-1055. DOI: https://doi.org/10.14687/ijhs.v11i1.2883
  35. Korkut-Owen, F., Damirchi, E. S., & Molaei, B. (2013). İki orta doğu ülkesinde psikolojik danışma ve rehberlik: Türkiye ve İran. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 81-104.
  36. Kuzgun, Y. (2003). Meslek rehberliği ve danışmanlığına giriş. Ankara: Nobel Yayınevi.
  37. Larson, L. M., Clark, M. P. Wesely, L., Koraleski, S. Daniels, J., & Smith, P. (1999). Videos versus role plays to increase counseling self-efficacy in prepractica trainees. Counselor Education & Supervision, 38, 237–248. DOI: https://doi.org/10.1002/j.1556-6978.1999.tb00574.x
  38. Levitt, D. H. (2002). Active listening and counselor self-efficacy: emphasis on one microskill in beginning counselor training. The Clinical Supervisor, 20(2), 101-115. DOI: https://doi.org/10.1300/J001v20n02_09
  39. Marshall, A. (2000). Developmental themes and self-efficacy for career counsellors. Canada: Paper Presented at the Annual National Consultation on Career Development.
  40. Millî Eğitim Bakanlığı. [05.12.2020]. Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik Hizmetleri Yönetmeliği. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/11/20171110-2.htm
  41. Millî Eğitim Bakanlığı. [08.12.2020]. Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_08/14231603_Rehberlik_ve_Psikolojik_DanYYma_Hizmetleri_YonetmeliYi_2.pdf
  42. Myers, J. E., Sweeney, T. J., & White, V. E. (2002). Advocacy for counseling and counselors: a professional imperative. Journal of Counseling & Development, 80(4), 394-402. DOI: https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2002.tb00205.x
  43. Myers, J. E., Sweeney, T. J. (2004). Advocacy for the counseling profession: results for a national survey. Journal of Counseling and Development, 82, 466-471. DOI: https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2004.tb00335.x
  44. Öztürk, B. (2018). okul yöneticilerinin okul rehberlik hizmetlerine ve rehber öğretmenlere yönelik tutum ve davranışlarının rehber öğretmen görüşleri açısından incelenmesi (Yayınlamamış yüksek lisans tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
  45. Özyürek, R. (2007). Psikolojik danışman eğitiminin ve okullardaki psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin niteliğini yükseltmeye yönelik öneriler. In R. Özyürek, F. Korkut Owen ve D. Owen, Gelişen psikolojik danışma ve rehberlik, meslekleşme sürecinde ilerlemeler (pp. 123-137). Ankara: Nobel Yayın.
  46. Özyürek, R. (2009). Okullarda psikolojik danışma ve rehberlik uygulamaları ve öğrencilere sağlanan süpervizyon olanakları: ulusal bir tarama çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(32), 54-63.
  47. Puglia, B. (2008). The professional identity of counseling students in master’s level cacrep-accredited programs (Unpublation doctoral dissertation). Old Dominion University, USA.
  48. Remley, T. P., & Herlihy, B. (2007). Ethical, legal, and professional issues in counseling. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
  49. Scanlan, J. N., Meredith, P, & Poulsen, A. A. (2013). Enhancing retention of occupational therapists working in mental health: Relationships between wellbeing at work and turnover intention. Australian Occupational Therapy Journal, 60(6), 395-403. DOI: https://doi.org/10.1111/1440-1630.12074
  50. Sommers-Flanagan, J., & Sommers-Flanagan, R. (2015). Klinik görüşme: psikolojik değerlendirme esasları. İstanbul: İthaki.
  51. Sweeney, D. S. (2001). Counseling children through the world of play. Wipf and Stock Publishers.
  52. Şimşek-Akgemci, Ş. M., Tahir, A. Ç. (2007). Davranış bilimlerine giriş ve örgütlerde davranış. Ankara: Nobel.
  53. Tan, H. ( 2000). Psikolojik danışma ve rehberlik. Ankara: Alkım Yayınevi.
  54. Tezer, E. (1991). İş Doyumu Ölçeği. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmetler Yüksekokulu Dergisi, 9, 55-76.
  55. Tuzgöl–Dost, M. ve Keklik, İ. (2012). Alanda çalışanların gözünden psikolojik danışma ve rehberlik alanının sorunları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 389 – 407.
  56. Uslu, M. (1999). Eğitim kurumlarında çalışan psikolojik danışmanların ve rehber uzmanlarının iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin danışmanların denetim odağı ve bazı değişkenlere göre incelenmesi (Yüksek lisans tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  57. Voltan-Acar, N. ( 2013). Yeniden terapötik iletişim: Kişiler arası ilişkiler. Ankara: Nobel Yayınevi.
  58. Woo, H., Henfield, M. S., & Choi, N. (2014). Developing a unified professional identity in counseling: A review of the literature. Journal of Counselor Leadership and Advocacy, 1(1), 1-15. DOI: https://doi.org/10.1080/2326716X.2014.895452
  59. Yakut-Çayır, M. Y. ve Sarıtaş, M. T. (2017). Nitel veri analizinde bilgisayar kullanımı: bir betimsel içerik analizi (2011-2016). Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(2), 518-544. DOI: https://doi.org/10.17522/balikesirnef.373444
  60. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2003). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
  61. Yorğun, A. Mert, S. ve Köksal, G. (2019). Okul yöneticileri ve okul psikolojik danışmanları perspektifinden okul psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin incelenmesi. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 2(2), 166-198.
  62. Yüksel-Şahin, F. (2018). Psikolojik danışmanlar için el kitabı. Ankara: Nobel Yayınevi.
  63. VanZandt, E. C. (1990). Professionalism: a matter of personal initiative. Journal of Counseling & Development, 68(3), 243-245. DOI: https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1990.tb01367.x