Surrealism in the Graphic Design: Inception Movie Poster Example
Öz
Grafik Tasarımda Sürrealizm: Inception Film Afişi Örneği
20. yüzyılın savaşlarla sonuçlanan bilimsel, toplumsal ve siyasi gelişmeleri sanat alanına, geleneğin reddiyle temellenen akımların oluşumu olarak yansımıştır. Bu sanat akımlarından biri de Sürrealizm’dir. Akılcılığa ve geleneksel düşünce biçimine karşı çıkarak bilinçaltının gerçeğine ve sanatsal ifadesine yönelen Sürrealizm; edebiyat, resim, heykel, fotoğraf, mimari, moda, grafik tasarım gibi birçok sanat alanında etkisini sürdürmektedir. Bu çalışmada, Sürrealizm’in grafik tasarım alanları üzerindeki etkisi ve önde gelen Sürrealistlerin grafik tasarım eserleri incelenmiştir. Ayrıca “Inception” adlı filmde kullanılan afişler, göstergebilimsel çözümleme yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen verilere göre filmin konusu rüyalardan sırları ve fikirleri çalan bir ekibin farklı bir görevde yaşadıkları maceralardır. Göstergebilimsel açıdan Başlangıç film afişinin ön planında gerçekçi bir mekândan başlayıp gerçek dışı bir mekâna belli belirsiz geçişle gerçeklik ve gerçeklik algısındaki dönüşüm karmaşasına gönderme yapılmıştır. Sürrealist etkiler barındıran bu düzenleme, gerçek ve kurgu, gerçek ve düş, gerçek ve yanılsama, yaşam ve ölüm gibi zıtlıklar olarak yorumlanabilir. İncelenen afişlerde yazılı ve görsel ögelerin estetik bir bütünlük oluşturacak ve filmin içeriğini izleyiciye yansıtacak şekilde kullanıldığı, afişteki ögelerin dikkat çekmede başarılı olduğu dolayısıyla afiş tasarımının amacına ulaştığı belirtilebilir. Filmin konusu metinlerarasılık bağlamında incelendiğinde ise, filmin kadim öğretilerle bağlantısı olduğu anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler Sürrealizm, grafik tasarım, göstergebilimsel çözümleme, metinlerarasılık
Abstract
The scientific, social and political developments of the 20th century, which resulted in wars, were reflected in the field of art as the formation of movements based on the rejection of tradition. One of these art movements is Surrealism. Surrealism, which turns towards the reality and artistic expression of the subconscious by opposing rationalism and traditional way of thinking, continues its effect on many art fields such as literature, painting, sculpture, photography, graphic design. In this study, the influence of the Surrealism movement on graphic design and the graphic design works of the leading Surrealists were examined. The posters used in the movie ‘Inception’ were analyzed using the semiotic analysis method. According to the data obtained, the plot of the film is the adventures of a team who steal secrets and ideas from dreams, on a different mission. In terms of semiotics, it is referred to the transformation complexity in the perception of reality and reality with a vague transition from a realistic space to an unrealistic space in the foreground of the movie poster. This regulation, which has surrealist effects, can be interpreted as contrasts such as reality and fiction, reality and dream, reality and illusion, life and death. It can be stated that the written and visual elements in the posters examined are used in a way to create an aesthetic integrity and reflect the movie content to the audience, and the elements on the poster are successful in attracting attention, so the poster design has achieved its purpose. When the plot of the movie is examined in the context of intertextuality, it is understood that the movie ties in with very old doctrines.
Keywords Surrealism, graphic design, semiotic analysis, ıntertextuality
References
- Ağsakallı, Mehmet Salih. “Sürrealizm Akımının Afiş Tasarımına Etkisi ve Uygulama Örnekleri”, Yayımlanmış Yüksek lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi, 2014.
- Akarcalı, Sezer. “2. Dünya Savaşında İletişim ve Propaganda”. Ankara: İmaj Yayınevi, 2003.
- Antmen, Ahu. “20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar”. 3. Basım. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2010.
- Batur, Enis. “Modernizmin Serüveni”. 8. Baskı. İstanbul: Alkım Yayınları, 2009.
- Becer, Emre. “İletişim ve Grafik Tasarım”. Ankara: Dost Kitabevi, 2011.
- Botton, Alain de. “Görmek ve Fark Etmek”. 6. Baskı. Çev. Ayşe Ece, Ahu Sıla Bayer, Ahu Antmen, İstanbul: Sel Yayıncılık, 2011.
- Dağarslan, Sinan. “Kültürel Afişlerde Fotoğrafın ve İllüstrasyonun Kompozisyon Öğesi Olarak Kullanımı”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Antalya: Akdeniz Üniversitesi, 2011.
- Duplessis, Yvonne. “Gerçeküstücülük”. Çev. İsmail Yerguz, Esen Çamurdan. İstanbul: İletişim Yayınları, 1991.
- Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi. 3. Cilt. 2. Basım. İstanbul: Yem Yayınları, 2008.
- Elden, Müge. “Reklam ve Reklamcılık”. İstanbul: Say Yayınları, 2009.
- Fleming, John ve Honour, Hugh. “Dünya Sanat Tarihi”. Çev. Hakan Arabacı. İstanbul: Alfa Yayınları, 2016.
- Foucault, Michel. “Kelimeler ve Şeyler”. Çev. Mehmet Ali Kılıçbay. Ankara: İmge Kitabevi, 2006.
- Güler, Tuğcan. “1980-90 Döneminde Türkiye’de Grafik Tasarımın Parçalarından Afişin Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Boyutu”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, 2002.
- Harrison, Charles ve Wood, Poul. “Sanat ve Kuram 1900-2000 Değişen Fikirler Antolojisi”. 2. Baskı. Çev. Sabri Gürses. İstanbul: Küre Yayınları, 2016.
- İstek, Ragıp. “Görsel İletişimde Tipografi ve Sayfa Düzeni”. İstanbul: Pusula Yayınevi, 2004.
- Kahraman, Hasan Bülent. “Sanatsal Gerçeklikler, Olgular ve Öteleri...”. 3. Baskı. İstanbul: Agora Kitaplığı Yayınevi, 2005.
- Mercin, Levent. “Görsel İletişim Tasarımı ve Animasyon”. Pegem Akademi Yayınları. Ed: Levent Mercin. Elektronik Kitap. 978-605-318-398-3 E-ISBN, ss. 197-220. (Bölüm Yazarı), 2017.
- Mercin, Levent. “1992’den Günümüze Yaz Olimpiyat Oyunları Afişlerinin İncelenmesi”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi (DÜSBED) ISSN: 1308-6219, yıl-2 s.4, 2010.
- Öztürk, Serdar. “Sinema Felsefesine Giriş, Film-Yapımı Felsefe”. Ankara: Ütopya Yayınları, 2018.
- Passeron, Rene. “Sürrealizm Sanat Ansiklopedisi”. 4.Baskı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2000.
- Puchner, Martin. “Marx ve Avangard Manifestolar Devrimin Şiiri”. İstanbul: Altıkırkbeş Yayıncılık, 2012.
- Saygın, Zeynep. “İmgenin Pornografisi”. İstanbul: Metis Yayınları, 2003.
- Taşçıoğlu, Melike ve Siretli, Aydan. “Grafik Tasarımda Litografinin Yeri ve Henri de Toulouse Lautrec’in Afiş Tasarımları”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat ve Tasarım Dergisi, e-ISSN 2149-6595, 187-202. 2016.
- Tepecik, Adnan. “Grafik Sanatlar Tarih-Tasarım-Teknoloji”. Ankara: Detay ve Sistem Ofset, 2002.
- Thomson, Laura. “Sürrealistler-Ayrıntıda Sanat”. Çev. Ali Berktay. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2014.
- Tikit, Cihan. “İletişim ve Reklam: Sosyal İçerikli Reklamların Bilinirliğinin ve Etkisinin İncelenmesi”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kütahya: Dumlupınar Üniversitesi, 2019.
- Torczyner, Harry. “Rene Magritte-Gerçek Resim Sanatı”. Çev. Nil Boyacı. İstanbul: Düzlem Yayınları, 1992.
- Tunalı, İsmail. “Felsefenin Işığında Modern Resim”. 8. Baskı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2011.
- Turani, Adnan. “Dünya Sanat Tarihi”. 13. Baskı. İstanbul: Remzi Kitapevi, 2007.
- Yılmaz, Mehmet. “Modernizmden Postmodernizme Sanat”. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2006.
- Yücel, Halime. “İmgeden Yoruma”. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2013.
- Artun, Ali. “Paris’te Üç Sergi I: Sürrealist Nesne”. (11.12.2013) 28.12.2020
- http://www.e-skop.com/skopbulten/pariste-uc-sergi-i-surrealist-nesne/1690
- Altınyıldız Artun, Nur. “Mimarlığı Baştan Çıkarmak”. (21.05.2014) 28.12.2020
- https://www.e-skop.com/skopbulten/skopderginin-surrealizm-ve-mimarlik-sayisi-yayinlandi-sunus-mimarligi-bastan-cikarmak/1967
- https://sites.dartmouth.edu/library/2014/08/29/dali-psychoanalysis-dantes-divine-comedy-2/ 30.12.2020
- https://www.parkwestgallery.com/divine-comedy-classic-books-salvador-dali-illustrated/ 30.12.2020
- https://tr.wikipedia.org 30.12.2020 DOI: https://doi.org/10.1111/nae2.4
- https://www.symbolic-meanings.com/2008/01/24/symbolic-meaning-of-labyrinth/#:~:text=Native%20Americans%20used%20the%20labyrinth,cardinal%20directions%20and%20their%20a ttributes 30.12.2020
- https://okuryazarim.com/labirent-sembolu-ve-anlamlari/ 01.01.2021
- https://www.metmuseum.org/art/metpublications/max_ernst_a_retrospective 01.01.2021
- https://en.wikipedia.org/wiki/Ac%C3%A9phale 01.01.2021
- http://www.all-art.org/art_20th_century/ernst_Max1.html 01.01.2021
- https://www.artsy.net/artist-series/salvador-dali-mythologies 02.01.2021
- https://en.wikipedia.org/wiki/Penrose_stairs 02.01.2021