Rural Sites in Pamphylia: A Preliminary Evaluation of the Available Archaeological Evidence
Öz
Pamphylia’daki Kırsal Yerleşim ve Buluntu Noktaları: Mevcut Arkeolojik Veri Üzerine Bir Ön Değerlendirme
Günümüz Antalya kentinin ovalık bölümü ile bu bölümün kısmen kuzeyindeki bölge antik dönemde Pamphylia olarak anılıyordu. Pamphylia bölgesi Aspendos, Perge, Side ve Sillyon gibi köklü ve iyi tanınmış antik Anadolu kentlerine ev sahipliği yapmaktaydı. Bu kentler arkeolojik kazı ve araştırmalarla göreceli olarak iyi araştırılmış yerleşimler olarak karşımıza çıkmaktadır. Her ne kadar bahsi geçen kentler Pamphylia’nın önemli unsurları olsa da bölge çok sayıda kırsal yerleşim ve buluntu noktasına da ev sahipliği yapmaktadır. Bilhassa son yıllardaki kültürel miras tescilleme çalışmaları ile ortaya çıkan sonuçlar bölgedeki yoğun yerleşim dokusunu ve bazı yerleşim trendlerinin varlığını açıkça ortaya koymaktadır. Dahası, kurtarma kazılarının sonuçları ve tekil buluntular ise bölgenin Roma İmparatorluk Dönemi öncesi kırsalının en azından İ.Ö. 5. yüzyıla kadar tarihlenebildiğini göstermektedir. Diğer bir taraftan, Pamphylia Bölgesi’ndeki arkeolojik çalışmaların genel olarak kentlere ve bu kentlerin materyal kültürüne odaklandığını söylemek doğru olacaktır. Bu bağlamda, Lyrboton Kome örneği dışında bölgenin kırsal yerleşimleri ile ilgili çalışmaların sayısı kentlerdekilere kıyasla çok daha azdır. Buna ek olarak, bölge kırsalını ve kentlerini bir arada ele alan, bölgesel odaklı çalışmalara ilgi nispeten daha azdır. Bu argümanlardan yola çıkarak, bu çalışmada Pamphylia Bölgesi kırsalı üzerine güncel veriler ışığında bir değerlendirme yapılarak mevcut verinin potansiyeline atıf yapılacaktır. Böylelikle, bu çalışma ile, Pamphylia’nın az bilinen kırsal yerleşim dokusu üzerine, gelecekteki araştırmalar için bir altlık oluşturma amacı da gerçekleşmiş olacaktır.
Anahtar Kelimeler Pamphylia, Antik Dönem Kırsalı, Antalya Arkeolojisi, Akdeniz
Abstract
Located in the Antalya plain and the immediate northern part of this plain, Pamphylia was home to well-known ancient Anatolian cities Aspendos, Perge, Side and Sillyon. It can be claimed that these cities have been relatively well-researched archaeological settlements through archaeological excavations and surveys. Although the mentioned cities are archaeologically important elements of Pamphylia, the region also harbours numerous rural settlements and findspots. Especially, the cultural heritage registration activities in recent years have clearly revealed the dense human occupation and certain settlement trends in the region. Moreover, rescue excavations and individual findspots have revealed that the pre-Roman period of the region’s countryside can be dated back to at least the fifth century BCE. On the other hand, archaeological research in the region mainly focuses on the major cities and their material culture. With some exceptions such as Lyrboton Kome, the number of studies on the region’s countryside is much less compared to those of urban-focused ones. In addition, there is relatively little interest in regional-scale research that holistically deals with the rural settlements of the region. Based on these arguments, in this study, the current state of the countryside of Pamphylia will be evaluated in the light of current research and available evidence. Thus, this work also aims to establish a baseline study and starting point for future research on Pamphylia’s lesser-known countryside.
Keywords Pamphylia, Ancient Anatolian Countryside, Archaeology of Antalya, Mediterranean