Vol. 9 No. 59 (2021)

Research Article

The Effect of Teaching Prepared in Accordance With Common Knowledge Construction Model on Students Problem-Solving Skills

Published 2021-04-30

  • Veysel Haydari Ministry of National Education
  • Bayram Çoştu Yıldız Technical University image/svg+xml
Cilt 9 Sayı 59 kapak

Öz

Ortak Bilgi Yapılandırma Modeline Uygun Hazırlanan Öğretimin Öğrencilerin Problem Belirleme ve Problem Çözme Becerilerine Etkisi

Bu çalışmanın amacı Ortak Bilgi Yapılandırma Modeline uygun hazırlanmış eğitim programının 5. sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersi “Biyoçeşitlilik” konusundaki problem belirleme ve problem çözme becerilerine olan etkisini araştırmaktır. Araştırma örneklemini İstanbul Üsküdar’da bulunan bir ortaokulda öğrenim gören 74 beşinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada yarı deneysel yöntemlerden ön test-son test kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Çalışma 2018-2019 eğitim öğretim yılında uygulanmış ve öğrencilerin 24’ü deney 1, 25’i deney 2, 25’i kontrol grubu olarak seçilmiştir. Deney 1 grubunda OBYM’ye uygun öğretim, deney 2 grubunda okul dışı öğrenme ortamlarıyla desteklenmiş OBYM’ye uygun öğretim, kontrol grubunda da Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programına uygun öğretim gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol gruplarında ön test ve son test veri toplama aracı olarak “Problem Belirleme ve Problem Çözme Becerileri Testi (PBPÇBT)” kullanılmıştır. Araştırma sonucunda OBYM ile öğretim ve OBYM dâhilinde okul dışı öğrenmeler ile eğitim programının, fen bilimleri dersi öğretim programına uygun öğretime göre öğrencilerin problem belirleme ve problem çözme becerilerini artırmada daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. OBYM’ye dâhil edilen okul dışı öğretimin öğrencilerin problem belirleme ve problem çözme yüksek beceri düzeylerini daha fazla artırdığı söylenebilir. Ayrıca OBYM ve okul dışı öğrenmelerle öğretimin analiz, sentez, değerlendirme ve yordama gibi becerileri geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin PBPÇBT açık uçlu soruna verdikleri cevaplar incelendiğinde, deney ve kontrol gruplarında fiziksel, ikna ve politik eylem çözüm önerilerinin değiştiği gözlemlenmiştir. En fazla ve farklı çözüm önerilerinin deney 2 grubunda olduğu belirlenmiştir. Bu durum OBYM’ye okul dışı öğrenmelerin dâhil edilmesinin öğrencilerin problemin çözümüne yönelik fiziksel, politik ve ikna eylemlerini olumlu etkilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler Fen eğitimi, çevre okuryazarlığı, bilimsel süreç becerileri, ortak bilgi yapılandırma modeli

Abstract

The aim of this study is to investigate the effect of the education program prepared in accordance with the Common Knowledge Constructing Model on the 5th grade students' problem determination and problem-solving skills in the Science course "Biodiversity". The research sample consisted of 74 fifth grade students studying in a secondary school in Uskudar, Istanbul. In the research, a pre-test-post-test control group pattern, one of the quasi-experimental methods, was used. The study was implemented in the 2018-2019 academic year and 24 of the students were selected as experiment 1, 25 as experiment 2, and 25 as control group. In experiment 1 group, teaching in accordance with CKCM, in the experiment 2 group, teaching in accordance with CKCM was supported with out-of-school learning environments, and in the control group, teaching in accordance with the Science Curriculum. “Problem Identification and Problem-Solving Skills Test (PIPSST)” was used as a pre-test and post-test data collection tool in the experimental and control groups. As a result of the research, it was concluded that the education program with CKCM and out-of-school learning within the CKCM is more effective in increasing students' problem determination and problem-solving skills compared to teaching in accordance with the science lesson curriculum. It can be said that out-of-school education, which is included in the CKCM, increases students' problem determination and problem-solving skills more. In addition, it was concluded that CKCM and out-of-school learning and teaching improved skills such as analysis, synthesis, evaluation and prediction. When the answers given by the students in the experimental and control groups to the PIPSST open-ended problem were examined, it was observed that the physical, persuasion and political action solution suggestions changed in the experimental and control groups. It was determined that the most and different solution suggestions were in the experiment 2 group. This situation shows that the inclusion of out-of-school learning in the CKCM positively affects the physical, political and persuasion actions of the students towards the solution of the problem.

Keywords Science Education, Environmental Literacy, Scientific Process Skills, Common Knowledge Constructing Model

PDF (Turkish)

References

  1. Armağan, F. Ö. (2006). İlköğretim 7–8. sınıf öğrencilerinin çevre eğitimi ile ilgili bilgi düzeyleri.
  2. Bahar, M., Nartgün, Z., Durmuş, S., ve Bıçak, B. (2009). Geleneksel-tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme teknikleri öğretmen el kitabı (3. baskı). Ankara: Pegem A Akademi.
  3. Bahar, M., ve Özatlı, N. S. (2003). Kelime iletişim test yöntemi ile lise 1. sınıf öğrencilerinin canlıların temel bileşenleri konusundaki bilişsel yapılarının araştırılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2), 75-85.
  4. Bakırcı, H. (2014). Ortak bilgi yapılandırma modeline dayalı öğretim materyali tasarlama, uygulama ve modelin etkililiğini değerlendirme çalışması: Işık ve ses ünitesi örneği. Yayımlanmamış doktora tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
  5. Bakırcı, H., Artun, H., Şahin, S., ve Sağdıç, M. (2018). Ortak bilgi yapılandırma modeline dayalı fen öğretimi aracılığıyla yedinci sınıf öğrencilerinin sosyo-bilimsel konular hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 6(2), 207-237.
  6. Bakırcı, H., ve Çepni, S. (2012). Fen ve teknoloji öğretimi için yeni bir model: ortak bilgi yapılandırma modeli. X. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Niğde Üniversitesi, Niğde.
  7. Bakırcı, H., ve Çepni, S. (2014). Fen bilimleri dersi öğretim programı temelinde ortak bilgi yapılandırma modelinin irdelenmesi. Fen Eğitimi ve Araştırmaları Derneği Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 2(2), 83–94, 2(2), 83-94.
  8. Bakırcı, H., ve Yıldırım, İ. (2017). Ortak Bilgi Yapılandırma Modelinin Sera Etkisi Konusunda Öğrencilerin Kavramsal Anlamalarına ve Bilginin Kalıcılığına Etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 45-63.
  9. Bakırcı, H., Çepni, S., ve Yıldız, M. (2015). Ortak bilgi yapılandırma modelinin altıncı sınıf öğrencilerinin akademik başarısına etkisi: Işık ve ses ünitesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi (26), 182-204. DOI: https://doi.org/10.14582/DUZGEF.660
  10. Balkan Kıyıcı, F., Yiğit, E. A., ve Darçın, E. S. (2014). Doğa eğitimi ile öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık düzeylerindeki değişimin ve görüşlerinin incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 17-27.
  11. Bayar, M. F. (2019). The effect of common knowledge construction model on science process skills and academic achievement of secondary school students on solar system and eclipse. Online Journal of Science Education, 4(1), 4-19.
  12. Benli Özdemir, E. (2014). Fen öğretiminde ortak bilgi yapılandırma modelinin ilköğretim öğrencilerinin bilişsel ve duyuşsal öğrenmeleri üzerine etkilerinin incelenmesi, Doktora Tezi (Basılmamış). Gazi Üniversitesi, Ankara.
  13. Biernacka, B. (2006). Developing scientific literacy of grade five students: A teacher-researcher collaborative effort. (Doctoral dissertation), University of Manitoba, Canada.
  14. Bingham, A. (1998). “Çocuklarda Problem Çözme Yeteneklerinin Geliştirilmesi”. (Çeviri: A. F. Oğuzkan). İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  15. Boo, H. K., ve Watson, J. (2001). Progression in high school students’(aged 16–18) conceptualizations about chemical reactions in solution. Science education, 85(5), 568-585. DOI: https://doi.org/10.1002/sce.1024
  16. Bozdoğan, A. E. (2007). Bilim ve teknoloji müzelerinin fen öğretimindeki yeri ve önemi. Yayınlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  17. Caymaz, B., ve Aydin, A. (2020). The effect of common knowledge construction model-based instruction on 7th grade students’ academic achievement and their views about the nature of science in the electrical energy unit at schools of different socio-economic levels. International Journal of Science and Mathematics Education, 1-33. DOI: https://doi.org/10.1007/s10763-020-10054-0
  18. Coştu, B., Ayas, A., ve Niaz, M. (2012). Investigating the effectiveness of a POE-based teaching activity on students’ understanding of condensation. Instructional Science, 40(1), 47-67. DOI: https://doi.org/10.1007/s11251-011-9169-2
  19. Coştu, B., Karataş, F. Ö., ve Ayas, A. (2003). Kavram Öğretiminde Çalışma Yapraklarının Kullanılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(14), 33-48.
  20. Çalik, M., ve Coll, R. K. (2012). Investigating socioscientific issues via scientific habits of mind: development and validation of the scientific habits of mind survey. International journal of science education, 34(12), 1909-1930. DOI: https://doi.org/10.1080/09500693.2012.685197
  21. Çavuş-Güngören, S., ve Hamzaoğlu, E. (2020). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Ortak Bilgi Yapılandırma Modeli Hakkındaki Görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(1), 107-124. DOI: https://doi.org/10.24106/kefdergi.3465
  22. Çavuş Güngören, S. (2015). Fen bilgisi öğretmen adaylarının farklı öğretim yöntemleriyle bilimin doğasının öğrenimi ve öğretimi hakkındaki gelişimleri. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi (Basılmamış), Ankara.
  23. Çelikbaş, A., Yalçınkaya, T. ve Banoğlu, K. (2013). İlköğretim öğrencileri gözü ile çevre ve çevre eğitimi. R. Efe, İ. Atalay ve İ. Cürebal (Ed.), 3 rd International Geography Symposium (GEOMED 2013) içinde (ss. 357–370). Antalya.
  24. Çepni, S. (2010). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş (Geliştirilmiş 5. Baskı), Trabzon.
  25. Duschl, R. A., ve Osborne, J. (2002). Supporting and promoting argumentation discourse in science education. DOI: https://doi.org/10.1080/03057260208560187
  26. Ebenezer, J., ve Connor, S. (1998). Learning to teach science: A model for the 21st century.
  27. Ebenezer, J., Chacko, S., Kaya, O.N., Koya, S. K. ve Ebenezer, D.L. (2010). The effects of common knowledge construction model sequence of lessons on science achievement and relational conceptual change, Journal of Research In Science Teaching Vol. 47, No. 1, 25–46. DOI: https://doi.org/10.1002/tea.20295
  28. Ebenezer, J., ve Puvirajah, A. (2005). WebCT dialogues on particle theory of matter: Presumptive reasoning schemes. Educational Research and Evaluation, 11(6), 561-589. DOI: https://doi.org/10.1080/13803610500264807
  29. Ebenezer, J. V., ve Fraser, D. M. (2001). First year chemical engineering students' conceptions of energy in solution processes: Phenomenographic categories for common knowledge construction. Science education, 85(5), 509-535. DOI: https://doi.org/10.1002/sce.1021
  30. Egan, K. (1972). Structural Communication‐a New Contribution to Pedagogy. Programmed Learning and Educational Technology, 9(2), 63-78. DOI: https://doi.org/10.1080/1355800720090203
  31. Ellis, S. ve Siegler, R.S. (1994). Development of Problem Solving. Thinking and Problem Solving-Handbook of Perception and Cognition (Sternberg, R.J.), USA: Academic Press. DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-08-057299-4.50017-7
  32. Ercan, F., Taşdere, A., ve Ercan, N. (2010). Kelime ilişkilendirme testi aracılığıyla bilişsel yapının ve kavramsal değişimin gözlenmesi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 7(2), 136-154.
  33. Erdoğan, M. (2009). 5. Sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlığı ve bu öğrencilerin çevreye yönelik sorumlu davranışlarını etkileyen faktörler. Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitim Programları ve Öğretimi Anabilim Dalı, Eğitim Programları ve Öğretimi Bilim Dalı, Ankara.
  34. Eroğlu, G. M., ve Kelecioğlu, H. (2011). Kavram haritası ve yapılandırılmış gridle elde edilen puanların geçerlik ve güvenirliklerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(40), 210-220.
  35. Erten, Z., ve Taşçi, G. (2016). Fen bilgisi dersine yönelik okul dışı öğrenme ortamları etkinliklerinin geliştirilmesi ve öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine etkisinin değerlendirilmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 638-657. DOI: https://doi.org/10.17556/jef.41328
  36. Güler, E. (2013). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi ve öğrencilerin okuryazarlığı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  37. Göregenli, M. 2015. Çevre psikolojisi: İnsan Mekân İlişkileri. 3. Baskı., İstanbul Bilgi Üniversitesi, İstanbul.
  38. Hand, B., ve Treagust, D. F. (1991). Student achievement and science curriculum development using a constructive framework. School Science and Mathematics, 91(4), 172-176. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1949-8594.1991.tb12073.x
  39. Hodson, D. (2003). Time for action: Science education for an alternative future. International journal of science education, 25(6), 645-670. DOI: https://doi.org/10.1080/09500690305021
  40. İyibil, Ü. (2011). A new approach for teaching „energy’ concept: The common knowledge construction model. World Conference on New Trends in Science Education (WCNTSE), Kuşadası, Turkey.
  41. Kantek, Filiz, Nurdan Gezer, Nezaket Öztürk (2010). Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin. International Conference on New Trends in Education and Their Implications, 11-13 Kasım 2010., (s. 186-190). Antalya.
  42. Karabal, M. (2018). Öğretmen adaylarının sosyo-bilimsel konuların öğretimde ortak bilgi yapılandırma modelinin karar verme ve problem çözme eğilimlerine etkisi. Pamukkale Üniversitesi Doktora Tezi (Basılmamış), Denizli.
  43. Kıryak, Z. (2013). Ortak bilgi yapılandırma modelinin 7. sınıf öğrencilerinin su kirliliği konusundaki kavramsal anlamalarına etkisi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi (Basılmamış), Trabzon.
  44. Kneeland, S. (Çeviri: Kalaycı, Nurdan) (2001). Problem çözme. Ankara: Gazi Kitabevi.
  45. Kocaarslan, M. (2012). Tanılayıcı dallanmış ağaç tekniği ve ilköğretim 5. sınıf fen ve teknoloji dersi maddenin değişimi ve tanınması adlı ünitede kullanımı. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 269-279.
  46. Kurt, Ş. (2002). Fizik öğretiminde bütünleştirici öğrenme kuramına uygun çalışma yapraklarının geliştirilmesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek lisans tezi, KT Ü., Trabzon.
  47. Liew, C. W., ve Treagust, D. F. (1995). A predict-observe-explain teaching sequence for learning about students’ understanding of heat and expansion of liquids. Australian Science Teachers’ Journal, 41(1), 68-71.
  48. McBeth, B., Hungerford, H., Marcinkowski, T., Volk, T., ve Meyers, R. (2008). National environmental literacy assessment project: year 1, national baseline study of middle grades students— final research report. US Environmental Protection Agency.
  49. Mutlu, S. (2012). Bilimsel süreç becerileri odaklı fen ve teknoloji eğitiminin ilköğretim öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri, motivasyon, tutum ve başarı üzerine etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Edirne.
  50. Özmen, H., ve Yıldırım, N. (2005). Çalışma yapraklarının öğrenci başarısına etkisi: asitler ve bazlar örneği. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 2(2), 124-143.
  51. Padilla, M. J., Okey, J. R., ve Garrard, K. (1984). The effects of instruction on integrated science process skill achievement. Journal of research in Science Teaching, 21(3), 277-287. DOI: https://doi.org/10.1002/tea.3660210305
  52. Polat, G. (2013). 9. sınıf öğrencilerinin çevreye ilişkin bilişsel yapılarının kelime ilişkilendirme test tekniği ile tespiti. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 7(1), 97-120. DOI: https://doi.org/10.12973/nefmed155
  53. Schmidt, H. J. (1997). Students' misconceptions—Looking for a pattern. Science education, 81(2), 123-135. DOI: https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-237X(199704)81:2<123::AID-SCE1>3.3.CO;2-W
  54. Sülün, Y. (2002). Çevre kirliliğini önlemede eğitimin rolü. Muğla Üniversitesi SBE dergisi, (8).
  55. Sütlüoğlu Dursun, R. (2019). Ortaokul 5. sınıf Güneş, Dünya ve Ay ünitesine Yönelik Ortak Bilgi Yapılandırma Modeline Dayalı Öğretim Materyalinin Geliştirilmesi ve Değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
  56. Taşkın, D., ve Yıldız, C. (2011). Kesirlerde toplama ve çıkarma işlemlerinin öğretiminde common knowledge construction modele uygun materyal geliştirme. 2. Paper presented at the International Conference on New Trends in Education and Their Implications kongresinde sunulmuş sözlü bildiri. Antalya-Turkey.
  57. Özbuğutu, E., Karahan, S. ve Tan, Ç. (2014). Çevre eğitimi ve alternatif yöntemler literatür taraması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25), 393-408.
  58. Özkan, B. (2001). Yapılandırmacı öğrenme ortamlarında özgün etkinlik ve materyal kullanımının etkililiği. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  59. Vural, S. (2016). Ortak bilgi yapılandırma modeline uygun geliştirilen öğretim materyalinin üstün yetenekli öğrencilerin asit-baz kavramlarını anlamaları üzerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
  60. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes: Cambridge, MA: Harvard University Press.
  61. Yalvaç, H. (2008). İşbirlikli öğrenme yaklaşımının öğretmen adaylarının çevreye ilişkin zihinsel yapılarına etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bolu.
  62. Wood, L. C. (2012). Conceptual change and science achievement related to a lesson sequence on acids and bases among african american alternative high school students': A teacher's practical arguments and the voice of the" other". Wayne State University, Doctoral Thesis (Unpublished), Michigan.
  63. Yiğit, N., Akdeniz, A., ve Kurt, Ş. (2001). Fizik öğretiminde çalışma yapraklarının geliştirilmesi. Yeni Bin Yılın Başında Fen Bilimleri Eğitimi Sempozyumu, Maltepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 7-8.
  64. Yücel, S., ve Morgil, F. İ. (1998). Yüksek öğretimde çevre olgusunun araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(14).
  65. Yıldırım, H. İ. (2018). Bilim şenliklerinin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerine etkisi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 390-409. DOI: https://doi.org/10.24315/trkefd.364050