Emotional Narratives of Women Writers of the Second Constitutional Period
Öz
İkinci Meşrutiyet Dönemi Kadın Yazarlarının Duygusal Anlatıları
İkinci Meşrutiyet döneminin kadın yazarları arasında yer alan Ayşe Zekiye, Hayriye Melek, Şehbenderzade Pakize, Salime Servet Seyfi ve Sadiye Vefik’in kaleme aldıkları kurmaca metinler, genel olarak kadını merkeze alan duygusallığın ağır bastığı eserlerdir. Kadın yazarların, kadın bakış açısını kullanarak kadınlar hakkında yazdıkları bu eserlerde erdemli, masum ve güzel kadınların yaşadığı hazin ya da trajik hikâyeler anlatılmaktadır. Bu çalışmada, İkinci Meşrutiyet döneminde yazılan ve duygusal romana örnek teşkil eden Ayşe Zekiye’nin Bir Pederin Hatası, Hayriye Melek’in Zühre-i Elem, Şehbenderzâde Pakize’nin Nihal, Salime Servet Seyfi’nin Bir Hatıra-i Pejmürde, Sadiye Vefik’in Muhaberât-ı Hakikiye adlı eserleri inceleme konusu olarak seçilmiştir. Belirlenen bu eserlerde santimantal romanda görülen kişi, konu ve temaların yer alıp almadığı ya da estetik öğelere ait özelliklerin bulunup bulunmadığı irdelenecektir. Santimantal romanın çoğunlukla hassas yaradılışlı duygusal bir kadının hayatına odaklandığı, tematik olarak da kadın kahramanın bireysel arzuları ile toplumsal değer yargıları ya da sorumlulukları arasında yaşanan çatışmayı ele aldığı ifade edilmektedir. Anlatılar, kurmaca kadınların yaşadıkları çatışma ya da çektikleri azap bağlamında çözümlenirken; yazarların kadınları ilgilendiren meseleleri nasıl ele aldıkları, kurmaca eser yoluyla yeni bir kadın tipine yer verip vermedikleri de belirlenmeye gayret edilecektir.
Anahtar Kelimeler Çatışma, çatışan görevler, hafif dokunuş, tablo, santimantal roman, kadın yazar
Abstract
Ayşe Zekiye, Hayriye Melek ,Şehbenderzade Pakize,Salime Servet Seyfi and Safiye Vefik who are takes place between women writers of the Second Constıtutıonal Period. In their fictional texts, generally emotionality that puts women at the center is intence. In these works that written by women writers about women using the women's point of view, are told sad or tragic stories of virtuous,innocent and beautiful women. In this work, Bir Pederin Hatası of Ayşe Zekiye, Zühre- i Elem of Hayriye Melek, Nihal of Şehbenderzade Pakize, Bir Hatıra-i Pejmürde of Salime Servet Seyfi, Muhaberât-ı Hakikiye of Sadiye Vefik that have been written in the Second Constitutional Period and these are an example of emotional novel, have been selected subject of study. It will be examined whether the person, subject and themes seen in the santimental novel are included in these works or whether there are features of aesthetic items. It is stated that the sentimental novel mostly focuses on life of a sensitive and emotional woman. Thematically, it describes the conflict between the heroine's individual desires and social value judgments. The narratives are resolved in the context of clashes of fictional women or their torments. Also, it will be determined that how authors deal with women's issues and whether they include a new type of woman by fictional work.
Keywords Conflict, conflicting duties, light touch, tableu, sentimental novel, woman writer
References
- Abrams, M. H. A Glossary of Literary Term. USA: Cornell University, 1999.
- Ayşe Zekiye. Bir Pederin Hatası. Selanik: Asır Matbaası, 1325.
- Baym, N. Woman’s Fiction: A Guide to Novels By and About Women in America, 1820– 1870. Printed in the United States of America, 1987.
- Booth, W.C. Kurmacanın Retoriği, (Çev.) Bülent O. Doğan, İstanbul: Metis Yayınları, 2012.
- Cohen, M. The Santimantal Education of The Novel. Princeton:Princeton University Press, 1999.
- Coşkun, B. “Savaşlar Çağında Yetişmiş Bir Kadın Yazar: Salime Servet Seyfi”. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 7/2, 2012: 261-278. DOI: https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.3254
- Cuddon, J. A. Dictionary of Literary Terms and Literary Theory. United States: Wiley-Blacwell Publication, 2013. DOI: https://doi.org/10.1002/9781118325988
- Esen, N. “Ahmet Mithat’ta Anlatıcı ve Muhatabı”. Merhaba Ey Muharrir! Ahmet Mithat Üzerine Eleştirel Yazılar, (Haz.) N. Esen N.- E. Köroğlu. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2006: 59-72.
- Genette, G. Anlatının Söylemi. (Çev.) Ferit Burak Aydar. İstanbul:Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2011.
- Gündüz, O. Meşrutiyet Romanında Yapı ve Tema I-II. İstanbul: M.E.B. Yayınları, 1997.
- Hansen, K. P. (1991). “The Santimantal Novel and Its Feminist Critique”. Early American Literature. No. 26: 1, 1991: 39-54.
- Hayriye Melek. Zühre-i Elem. İstanbul: Arşak Garoyan Matbaası, 1326.
- Hazer, G. II. Meşrutiyet Dönemi Kadın Yazarların Romanlarında Özne-Nesne İlişkisi. Sakarya: Beşiz Yayınları, 2013.
- Jahn, M. Anlatıbilim. (Çev.) Bahar Dervişcemaloğlu. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2012.
- Kefeli, E. Anlatım Tekniği Olarak Mektup. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2002.
- Sadiye Vefik. Muhaberât-ı Hakikiye. İstanbul: Resimli Kitap Matbaası, 1329.
- Salime Servet Seyfi. Bir Hatıra-i Pejmürde. İstanbul: Sancaklıyan Matbaası, 1329.
- Sarı, A. Muallime Romanının Santimantal Kodlarla Okunması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Boğaziçi Üniversitesi, 2009.
- Şehbenderzâde Pakize. Nihal. İstanbul: Mesai Matbaası, 1328.
- “Sentimental Novel”. ( https:/www.britannica.com/art/sentimental-novel). (Erişim Tarihi, 03.01.2021)
- Argunşah, H. “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kadın Yazarlar ve Kadınla İlgili Konular”. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kadın Edebiyatçılar Sergisi ve Sempozyumu. İzmir (08-09Mart 2016). https://www.humed.org.tr/eskisite/TR/Genel/Prof.Dr.HulyaArgunsah169d.pdf?DIL=1&BELGEANAH=329&DOSYAISIM=Prof.Dr.HulyaArgunsah.pdf. (Erişim Tarihi, 10.01.2021)