Vol. 9 No. 56 (2021)

Research Article

An Evaluation on Legitimacy and Legitimise of 27th May Military Intervantion

Published 2021-01-30

Cilt 9 Sayı 56 kapak

Öz

27 Mayıs Askerî Müdahalesinin Meşruîyeti ve Meşruluk Kazandırma Politikaları Üzerine Bir Değerlendirme

Bu çalışmada 27 Mayıs askerî müdahalesinin öncesi ve sonrasında meydana gelen gelişmeler çerçevesinde, müdahaleyi geçekleştirenler ve toplumun farklı kesimleri ile kamuoyunun müdahaleyi meşru bir zemine oturtmaya yönelik politik, siyasi ve hukuki adımlarının ortaya konması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 27 Mayıs müdahalesinin gerçekleşmesinden hemen sonra Demokrat Parti iktidarının son dönemindeki birçok uygulama, müdahalenin haklılığına katkı sunmaya dönük Türk kamuoyunda bir propagandaya dönüşmüştür. Bu aşamadan sonra askerî müdahalede bulunanlar, müdahaleyi ihtilal zeminine oturmak için siyasi ve hukuki adımlar atmıştır. Aslında bu durum askerî müdahaleye meşruluk kazandırma politikalarından başka bir şey değildir. Bu bakış açısıyla çalışmada, 27 Mayıs hadisesini gerçekleştirenlerin müdahaleyi uygun şekilde meşruluk temellerine oturtmak için attıkları adımlar, basın, telif ve tetkik eserler, hatıratlar ve arşiv belgeleri ışığında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler 27 Mayıs, Meşruluk, Askerî Müdahale, MBK

Abstract

In this study, it is aimed to reveal the political and legal steps of the interventionists and different segments of the society and the public opinion to base the intervention on a legitimate basis with in the framework of the developments occuring before and after 27th May Military Intervention. Immediately after 27th May Military Intervention took place, many practices in the last period of the Democrat Party goverment turned into a propaganda in Turkish public opinion to contribute to justification of the intervention. After this step, military interventionists took political and legal steps to base the intervention on the ground of revolution. Actually, this situation is nothing more than policies in order to legitimize the military intervention. In this study, the steps taken by perpetrators of 27th May incident to base the intervention properly on the basis of legitimacy are discussed in the light of press, copyrights, studies, memoirs and archive documents.

Keywords 27th May, legitimacy, military intervention, National Unity Committee

PDF (Turkish)

References

  1. Devlet Arşivleri Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA), f. 30-1., y.40.236.18.
  2. BCA, f. 30.1., y.16.4.
  3. BCA, f.30.1. Y.40.236.18.
  4. BCA, f.30.1.,y.16.86.4.
  5. BCA, f. 30.1, y.1.10.2.
  6. BCA, f.30.1., y.16.86.10.
  7. BCA, f.51.0., y.4.33.29.
  8. T.C. Resmi Gazete
  9. Millet Meclisi Tutanak Dergisi, Dönem:1, C. XV, Toplantı:2, 03.04.1963, 66. Birleşim.
  10. Milli Birlik Komitesi Genel Kurul Toplantı Tutanağı, C. II, 04.10.1960, 16. Birleşim.
  11. Milli Güvenlik Konseyi Tutanak Dergisi, C. III, 44. Birleşim, 17 Mart 1981.
  12. 2739 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki Kanunun 2 inci Maddesinin (C) Fıkrasının Tasdikine Dair Geçici Kanun Tasarısı ve Güvenlik Komisyonu Raporu (1/37), S: 79.
  13. Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun Teklifi ve İhtisas Komisyonu Raporu (2/41), 10 Mart 1981, S: 168.
  14. Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki 2739 sayılı Kanuna Ek Kanun Tasarısı (1/224), Millet Meclisi, Dönem:1, Toplantı:2, S: 127.
  15. Ahmad, Feroz. Modern Türkiye’nin Oluşumu. İstanbul: Kaynak Yay., 2012.
  16. Ak Devrim. Ankara: Başbakanlık Devlet Basımevi, 1960.
  17. Alkan, Mehmet Ö. “27 Mayıs Darbesi ve Siyasi Şehitlik Mertebesinin İcadı”, Osmanlıdan Günümüze Darbeler. haz. Mehmet Ö. Alkan, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay., 2017.
  18. Aydemir, Şevket Süreyya. İhtilâlin Mantığı ve 27 Mayıs İhtilâli. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2000.
  19. Aydın, Suavi ve Taşkın, Yüksel. 1960’tan Günümüze Türkiye Tarihi. İstanbul: İletişim Yay., 2015.
  20. Başbakanlarımız ve Genel Kurul Konuşmaları. C. 5. haz. İrfan Neziroğlu ve Tuncer Yılmaz, Ankara: TBMM Basımevi, 2014.
  21. Demirel, Tanel. Türkiye’nin Uzun On Yılı Demokrat Parti İktidarı ve 27 Mayıs Darbesi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yay., 2016.
  22. Doğan, Mehmet. Darbeler, Müdahaleler ve Siyasî Sistem. İstanbul: İz Yayıncılık, 2005.
  23. Erer, Tekin. On Yılın Mücadelesi. İstanbul: Ticaret Postası Matbaası, 1963.
  24. Eroğul, Cem, “Çok Partili Düzenin Kuruluşu 1945-1971”, Geçiş Sürecinde Türkiye. der. Irvin C. Schink ve E. Ahmet Tonak. İstanbul: Belge Yay., 2013.
  25. Giritlioğlu, Fahir. Türk Siyasi Tarihinde Cumhuriyet Halk Partisinin Mevkii. C. 2. Ankara: Ayyıldız Matbaası, 1965.
  26. Hükümetler ve Programları 1960-1980, C. 2. haz. Nuran Dağlı ve Belma Aktürk. Ankara: TBMM Basımevi, 1988.
  27. Hükümetler-Programları ve Genel Kurul Görüşmeleri, C. 2 (22 Nisan 1950-20 Kasım 1961). haz. İrfan Neziroğlu ve Tuncer Yılmaz. Ankara: TBMM Basımevi, 2013.
  28. Hürriyet Meş’alesi, 27 Mayıs Milli Türk İhtilali. haz. H. Sağıroğlu vd. İstanbul: Çeeltüt Matbaacılık, 1961.
  29. İhtilâller ve Darbeler Tarihi, C. 1. ç ev. Sabiha Bozbağlı. İstanbul: Yirminci Yüzyıl Yay., 1966.
  30. Kaynar, Mete Kaan. “İnkılâp, Revolution, Devrim: Bir Kavramın Tarihsel Serencamı”, Türkiye’nin 1960’lı Yılları. haz. Mete Kaan Kaynar, İstanbul: İletişim Yay., 2017.
  31. Koçaş, Sadi. Atatürk’ten 12 Mart’a Anılar, C. 2. İstanbul: Tomurcuk Matbaası, 1977.
  32. Luttwak, Edward. Bir Uzmanın Gözüyle Darbe, çev. Edip İ. Polat. İstanbul: Yaba Yay., 1996.
  33. Seyhan, Dündar. Gölgedeki Adam. İstanbul: Nurettin Uycan Matbaası, 1966.
  34. Suver, Akkan. İhtilâller ve Darbeler Tarihi. İstanbul: Su Yay., 1979.
  35. Tanör, Bülent. Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri. İstanbul: Yapı Kredi Yay., 2016.
  36. Taylak, Muammer. 27 Mayıs ve Türkeş. Ankara: Ayyıldız Matbaası, 1976.
  37. Timur, Taner. Türkiye’nin Uzun On Yılı. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yay., 2016.
  38. Türk Hukuk Lûgatı. Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1991.
  39. Türkçe Sözlük. haz. Şükrü Halûk Akalın vd. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2011.
  40. Weiker, Walter F. Amerikalı, Fransız, Rus Gözüyle 1960 Türk İhtilâli. çev. Mete Ergin. İstanbul: Cem Yayınevi, 1967.
  41. Yetkin, Çetin. Türkiye’de Askerî Darbeler ve Amerika. Antalya: Yeniden Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Yay., 2010.
  42. Zürcher, Eric Jan. Modernleşen Türkiye’nin Tarihi. İstanbul: İletişim Yay., 2012.