Vol. 9 No. 56 (2021)

Research Article

Form Symbol Interaction in Today's Sculpture Art

Published 2021-01-30

Cilt 9 Sayı 56 kapak

Öz

Günümüz Heykel Sanatında Biçim Simge Etkileşimi

Geçmişten günümüze kadar kurulmuş olan uygarlıklardaki insan yaratıları simgesel dil özelliğine sahiptir. Simgeler toplumlar tarafından görsel iletişim dili olarak kullanılmıştır. İletişim için kullanılan biçimsel simgeler, biçim-içerik olarak sanatı etkileyerek, süreç içerisinde yeni anlatım dilleri oluşturmuştur. Bu özellikler simgelerin biçiminin minimal, anlaşılır ve kolay anımsanır olmasını sağlamıştır. Tarihsel süreç içinde yaratılan simgeler, başka yaratılara eklenerek kendini çok katmanlı, zengin içerikli anlatım alanlarına da taşımışlardır. Bunu ya kendini gizleyerek ya da açık şekilde yaparak sağlamışlardır. Bu nedenle simgeler, dönüşüm ve yeni anlatım perspektiflerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bir anlam dili olan sanat ve simgeler, biçim içerik birlikteliği içerisinde ele alınarak değerlendirilmiştir. Bu etkileşim yaratılan eserlerin sanat yapıtı olarak diğer nesnelerden ayrılmasını sağlar. Sanat yapıtlarında simgelerin forma etkisi olduğu kadar içerik oluşumunda da etkili olduğu görülür. Heykelde form çözümlemelerinde simge biçiminin kullanılmasıyla yeni eserler yaratılmıştır. Bu yaratılar, simgelerin geçmişi üzerinde taşımasından dolayı zamansal iletişimi de sağlarlar. Çağdaş heykel sanatında simgelerin bu yönüyle kullanımı, yapıtlara anlam derinliği kazandırarak yeni biçimler yaratmada etkili unsurlar olmasına etken olmuştur. Simgelerden bütün dünya sanatı ve sanatçıları gibi, Türk sanatçıları da etkilenmiş ve zaman zaman eserlerinde bu biçimleri kullanmışlardır. Günümüzde simgelerden etkilenerek nesnel gerçekliğe karşı duygularını kendi yarattıkları biçimlerle anlatan birçok heykel sanatçısı vardır. Bu makalede bazı Türk heykel sanatçılarının simgesel biçimleri kendi yaptıkları heykel üzerinden değerlendirmelerini plastik çözümlemeler ile birlikte kuramsal birlikteliğine de değinilerek yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler Biçim, içerik, simge, sanat, modern heykel

Abstract

Man-made creations in different civilizations -established from the past to the present- have the characteristic of symbolic language. Symbols are used by societies as a language of visual communication. The formal symbols used for communication have created new expression languages in the process of influencing the art by the means of interrelationship of form and content. These requirements have made the shape of the symbols minimal, understandable and easy to remember. Symbols created in the historical process have carried themselves to multi-layered and rich narrativistic areas by being included in other creations. By either concealing themselves or operating openly, symbols enabled transformation and the emergence of new perspectives of meaning. Art and symbols, which can count as a language of meaning, have been evaluated in the method of form-content unity. This interaction allows the created works to be distinguished from other objects as works of art. As we can observe, in works of art, they are effective in the formation of content as well as the effect on the form. New works of art have been created by using the symbols in the process of form analysis in sculpture. These creations also provide temporal communication tools as the symbols carry them over from the past. The use of symbols in this aspect in contemporary sculpture art is an effective factor in creating new forms by providing depth of meaning to the works. Like all the art and artists from all over the World, Turkish artists were also influenced by symbols and from time to time they used these forms in their works. Today, there are many sculptors who are influenced by symbols and express their feelings towards objective reality through the forms they create. In this article, the symbolic forms of some Turkish sculpture artists will be evaluated with theoretical integrity through plastic analysis and theoretical evaluations, examined from their own sculptures.

Keywords Form, content, symbol, art, modern sculpture

PDF (Turkish)

References

  1. Bektaş, D. Çağdaş Grafik Tasarımının Gelişimi. İstanbul, yapıkıredi yayınları, 1992.
  2. Çelik, A. ‘Niğde Sungur Bey Camiinde Bulunmuş Olan Çift Başlı Kartal Figürlü Halı Üzerine Düşünceler’, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 9. 2020
  3. Çoban, İ. ‘Türk İkonografisinde Kartal Motifi ve Çağdaş Türk Resim Sanatına Yansımaları’, İdil, 4 (16) , 2015. DOI: https://doi.org/10.7816/idil-04-16-04
  4. Eliade, M. İmgeler ve Simgeler, (çev. M. A. Kılıçbay ), 3. Baskı , Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2018
  5. Fromm, E. ‘Rüyalar, Masallar, Mitoslar’, İstanbul, 1990.
  6. Frolov, U. ‘Tarih Öncesi Sembolizmin lkeleri’. Felsefe Dergisi, 1990.
  7. Gezer, Ü. 16 yy. Osmanlı kumaşlarındaki motiflerin sembolik yönden incelenmesi ve geleneksel Türk sanatları anasaat dalı, halı kilim ve kumaş desenleri programı, 2012.
  8. Gezgin, Deniz. Hayvan Mitosları. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2007.
  9. Gürsu, N. Türk Dokumacılık Sanatı: çağlar boyu desenler. 1. Baskı, İstanbul: Redhouse Yayınları, 1998.
  10. Gombrıch, E. H. Sanatın Öyküsü, (çev. Erol Erduran, Ömer Erduran). İstanbul: Remzi Kitpevi, 2002.
  11. Görgünay Kırzıoğlu, N. Altaylardan Anadolu’ya Türk Dünyasında Ortak Yanışlar. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 2001.
  12. Hildebrand, A. Resimde ve Heykelde Biçim Sorunu, (çev. Hakan Anay). 1. Baskı, Istanbul: Janus yy, 2016.
  13. Jacobđ, Jolande. C. G Jung Psikolojisi, (çev. Mehmet Arap). İstanbul: İlhan yayınevi, 2002.
  14. Jung, G, C. İnsan ve Semboller, (çev.Hatice Mukaddes İlgün). İstanbul: Kabalcı yy, 2015.
  15. Kılıçkan, Hüseyin. Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk Bezeme Sanatı ve Örnekleri. İstanbul: İnkılap Kitabevi, 2004.
  16. Lacan, J, J, Laplance. J, B, Pontalıs. (Vocabularie de la Phychanalys). Paris, 1964, 1967.
  17. Lenoir, B. Sanat Yapıtı (çev. Aykut Derman) 4. Baskı, İstanbul: Yapı Kıredi Yayınları, 2005.
  18. Luckert, Karl, W. Göbekli Tepe, (çev. Leyla, T, Basmacı). İstanbul: Alfa, 2018.
  19. Mascetti, M, D. İçimizdeki Tanrıça, Kadınlığın Mitolojisi, (çev. Belkıs Çorakçı). İstanbul: Doğan Kitapçılık A.Ş. 1990
  20. Micheal Ann Holly. Panofsky ve sanat tarihinin kökenleri, (çev. Orhan Düz). İstanbul: Dedalus kitap, 2012-2016.
  21. Ögel, Bahaeddin. Türk Mitolojisi I. Ankara: Türk Tarih Kurum Yayınları, 1988.
  22. Salt, A. Ansiklopedi: Semboller. istanbul: Ruh ve Madde Yayınları, 2006.
  23. Turani, Adnan. Dünya Sanat Tarihi, İstanbul: Remzi Kitapevi, 1999.
  24. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2003.
  25. Worringer, W. Soyutlama ve Özdeşleyim. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1985.
  26. Ziss, A. Estetik (çev. Y. Şahin). İstanbul: Hayalbaz kitap, 2009.
  27. Bağlantı 1: http://www.faigahmed.com/ , Erşim Tarihi: 10. 11. 2020.
  28. Bağlantı 2: https://perhapsperhapsperhaps.typepad.com/what_the_butler_saw/2014/05/faig-ahmed-creates-warped-rugs-in-dialogue-with-traditions-by-james-scarborough.html, 10. 11. 2020.
  29. Bağlantı 3: https://www.jessicahemmings.com/faig-ahmed-surface-design-journal/, 10. 11. 2020.
  30. Bağlantı 4: http://www.suleymansaimtekcan.com/pPages/pArtist.aspx?paID=355&section=550&lang=TR&periodID=&pageNo=8&exhID=0, Erişim Trihi: 9. 11. 2020.
  31. Bağlantı 5: http://www.suleymansaimtekcan.com/pPages/pArtist.aspx?paID=355&section=550&lang=TR&periodID=&pageNo=8&ex hID=0, Erişim Tarihi 9. 11. 2020.