Metaforic Approaches in Ceramic Art
Öz
Seramik Sanatında Metaforik Yaklaşımlar
Postmodernizm ile birlikte seramik sanatında izleyiciye mesaj verme kaygısı, işlevin ötesine geçmiş, imge, sembol ve göstergelerin metaforik anlamları üzerinde durulmaya başlanmıştır. Disiplinler ve malzemeler arasındaki sınırlar ortadan kalkmış, birçok sanatçı sanatsal üretimlerini sanatın tüm alanlarından yararlanarak ortaya koyar hale gelmiştir. Metafor kavramı ise 20. yüzyılın sonunda sanat alanındaki radikal değişimlerle birlikte özgün bir ifade biçimi olarak kullanılmaya başlanmıştır. Metafor; ironi, benzetme, alegori, metonimi gibi kavramların yer aldığı mecazi anlatım dillerinin en etkilisi olarak kabul edilerek sanatçıların yaratım aşamalarında sıklıkla başvurdukları bir kavrama dönüşmüştür. Bu durum metaforun farklı sanat alanlarıyla iç içe geçmesi ve toplumun kültürel yapısına dahil olması ile güçlü bir kavrama dönüşmesine zemin hazırlamıştır. Çalışmada metafor kavramının tanımı ve oluşum süreçleri üzerinden sanatçıların metafor oluşturma süreçleri ve bu kavramı sanatsal bir ifade aracı olarak nasıl kullandıkları, seçilen çalışmalar üzerinden irdelenmiştir. Ayrıca kullanılan imge ve göstergelerle sanatçı-izleyici arasında kurulan kuvvetli bağ metaforik mesajlar çerçevesinde incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler Çağdaş sanat, metafor, göstergebilim, metaforik düşünce, çağdaş seramik sanatı
Abstract
With postmodernism, giving a message to the audience went beyond the function, and the metaphorical meanings of images, symbols and signs began to be emphasized. The boundaries between disciplines and materials have disappeared, and many artists have come to realize their artistic productions by making use of all areas of art. The concept of metaphor began to be used as an original form of expression with radical changes in the field of art at the end of the 20th century. Metaphor; It is accepted as the most effective of the metaphorical expression languages, which include concepts such as irony, analogy, allegory, and metonym, and it has turned into a concept that artists frequently use in their creation stages. This situation paved the way for metaphor to turn into a powerful concept with its intertwining with different art fields and its inclusion in the cultural structure of the society. In the study, the definition of the concept of metaphor and its formation processes, the processes of creating metaphors by the artists and how they use this concept as an artistic expression tool are examined through the selected works. In addition, the strong bond established between the artist and the audience with the images and signs used was examined within the framework of metaphorical messages.
Keywords Contemporary art, metaphor, semiotics, metaphoric thinking, contemporary ceramic art
References
- Altıntaş, Osman ve İnci Bulut Kılıç. Çağdaş Sanatta Metaforik Düşünce. İdil Dergisi 5.20: 185-202, 2016. DOI: https://doi.org/10.7816/idil-05-20-13
- Aristoteles. Poetika. Çev. İsmail Tunalı. İstanbul: Remzi Kitapevi, 1993.
- Batı, Uğur. Reklam Dili. İstanbul: Alfa Basım Yayın Dağıtım , 2019.
- Black, Max. Models And Metaphors Studies In Language and Philosophy. New York: Cornell Universtiy Press, 1962. DOI: https://doi.org/10.7591/9781501741326
- Draaisma, Douwe. Bellek Metaforları Zihinle İlgili Fikirlerin Tarihi. Çev. Gürol Koca. İstanbul: Metis Yayınları, 2014.
- Garbin, John H and Calvin P. Flowers. Creativity and Perception. Glover, John A., Royce R. Ronning and Cecil R. Reynolds. Handbook of Creativity. Boston: Plenum Press, 1989. 147-162. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-4757-5356-1_8
- Geary, James. TED Global. 2009. 25 Nisan 2009. <https://www.ted.com/talks/james_geary_metaphorically_speaking/transcript?language=tr#t-373811>.
- Johnson, Mark and Lakoff, George. Metaforlar Hayat Anlam ve Dil. Çev. Gökhan Yavuz Demir. İstanbul: Paradikma Yayıncılık, 2005.
- Koçer, Mustafa, Bilge. Metafor Kavramının Çağdaş Seramik Sanatında Yorumlanması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kütahya Dumlıpınar Üniversitesi . Kütahya: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2020.
- Kövecses, Zoltán. Language, Figurative Thought, and Cross-Cultural Comparison. Metaphor and Symbol 4.18 (2003): 311-320. DOI: https://doi.org/10.1207/S15327868MS1804_6
- Önal, Baklan, Pınar. Sanatta Malzemenin Yaratım Sürecindeki Rolü ve Seramik Sanatında Esere Özel Bünye Kullanımı. Yayınlanmamış Sanatta Yeterlik Sanat Çalışması Raporu. Hacettepe Üniversitesi. Ankara: 2018.
- Parsa, Alev F. ve Olgundeniz Seda Sümbül. İletişimde Göstergebilim ve Anlamlandırma Sürecini Örneklerle Değerlendirme. Ege Üniversitesi. İzmir, 2014.
- Şan, Aslan, Perihan. Seramikte Dekor Tekniklerinin Kavramsal Bir İfade Aracı Olarak Kullanımı. İdil Dergisi, 7.51: 1369-76. 2018. DOI: https://doi.org/10.7816/idil-07-51-09
- San, İnci. Sanat ve Eğitim. 3. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2004.
- San, İnci. Sanatsal Yaratma Çocukta Yaratıcılık. 1. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1977.
- Tepebaşılı, Fatih. Metafor Yazıları. Konya: Çizgi Kitapevi Yayınları, 2013.
- Yılmaz, Mehmet. Modernizmden Postmodernizme Sanat. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2006.
- Yüksel, Aşan, Oya. Çağdaş Seramik Sanatında Yapıbozum. İdil Dergisi 8.54: 253-262, 2019 DOI: https://doi.org/10.7816/idil-08-54-17
- Ziss, Avner. Estetik. Çev. Yakup Şahan. İstanbul: Hayalperest Yayınevi, 2016.
- www..tdk.gov.tr, Erişim tarihi 10 Temmuz 2020.