Vol. 8 No. 49 (2020)

Research Article

The State of Government Officials Concerning Illegal Incidents in the Ottoman Province: An Example of Saruhan Sanjak

Published 2020-06-30

Cilt 8 Sayı 49 kapak

Öz

Osmanlı Taşrasında Kanundışı Olaylarda Devlet Görevlilerinin Yeri: Saruhan Sancağı Örneği

Batı Anadolu’da Osmanlı Devleti’nin bir sancağı olan Saruhan, çeşitli özellikleri yanında bünyesinde meydana gelen gayrikanuni olaylara da sahne olmuştur. Bu olaylar Osmanlı Devleti’nin diğer bölgelerinde meydana gelen olaylarla benzerlikler gösterir. Çalışmada genel olarak Saruhan Sancağı’nda kanunsuz olayların ortaya çıkması ve engellenmesinde önemli bir role sahip devlet görevlileri, başka bir ifadeyle “Askeriler” ele alınmıştır. Devlet görevlilerinin ortaya çıkan olaylardaki yerleri, olumlu ve olumsuz yönleriyle arşiv belgelerindeki kayıtlar doğrultusunda değerlendirilmiştir. Ayrıca Osmanlı Devleti’nin dikkat ettiği bazı hususlara, ödüllendirme, tazminat gibi uygulamalara ve çeşitli emirlere arşiv belgelerindeki kayıtlardaki örneklerle yer verilmiştir. Osmanlı Devleti eşkıya ile mücadele ederken masum insanların zarar görmemesine azami derecede özen göstermiştir. Ayrıca ekonomik zorluklarına rağmen eşkıya ile mücadelede başarılı olabilmek için, tüm imkânlarını ortaya koyarken halktan da vergi toplayarak maddi destek sağlama yoluna gitmiştir. Çalışmada Cumhurbaşkanlığı Osmanlı arşivinde yer alan başta Mühimme defterleri olmak üzere çeşitli tasniflerde kayıtlı bulunan belgelerden yararlanılmıştır.

Anahtar Kelimeler Osmanlı, Saruhan, devlet görevlisi, suç, ceza

Abstract

Saruhan, one of the sanjaks of the Ottoman State in the Western Anatolia, in addition to having various features, has witnessed illegal events that took place within its structure. These events are similar to those occurring in other parts of the Ottoman Empire. In this study, the government officials who played an important role in the occurrence and prevention of illegal incidents in the Saruhan Sanjak, in other words, "Soldiers" were discussed. The state of the government officials in these incidents has been evaluated in terms of their positive and negative aspects in line with the records from the archive documents. In addition, some issues that the Ottoman Empire paid attention to, applications such as rewarding, compensation and various orders were included with examples from the records from the archive documents. The Ottoman Empire paid utmost care not to harm innocent people while fighting against the bandits. Also, in order to be successful in fighting against the bandits despite its economic difficulties, while revealing all its possibilities, it collected financial support from the public by means of taxation. In the study, the documents, especially the ones called "Muhimme Books", recorded in various classifications obtained from the Presidential Ottoman Archive were used.

Keywords Ottoman, Saruhan, government official, crime, punishment

PDF (Turkish)

References

  1. Mühimme Defterleri (A.{DVNSMHM. d. ): 4, 5, 12, 25, 27, 33, 38, 41, 44, 52, 53, 76, 78, 79, 80, 85, 88, 90, 91, 92, 94, 96, 102, 108, 110, 111,118, 120, 127, 129, 131, 135, 144.
  2. AE. SOSM. III. ( III. Osman): 28 – 1991
  3. AE. SMST. III. (III. Mustafa): 30 – 2031; 213 – 16782; 286 – 22970.
  4. AE. SABH. I. (I. Abdülhamid): 368 – 25717.
  5. C.AS. (Cevdet Askeri). 56 – 2621; 378 – 15656.
  6. CH. DH.(Cevdet Dâhiliye): 229-11423.
  7. C.EV. (Cevdet Evkaf): 53 - 2642.
  8. C.ML. (Cevdet Maliye): 712 - 29065.
  9. C.ZB. (Cevdet Zaptiye): 22 - 1082
  10. İE. DH. (İbnülemin Dâhiliye): 8 – 791; 16 – 1516; 24 – 2187.
  11. İE. SM. (İbnülemin Saray Mesalihi): 17 – 1723.
  12. Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi Evrakı: (TS. MA. e): 889 – 9.
  13. Tapu Tahrir Defteri: (TT. d.): 165.
  14. Afyoncu, Erhan. “Sipahi”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 37, (2009): 256-258.
  15. Akdağ, Mustafa. “Celali İsyanlarının Başlaması”, ADTCF. Dergisi, 4. 1 (1946): 23-50.
  16. Aksın, Ahmet ve Baytimur, S. Oğuz. “Osmanlı Devleti’nde Toplumsal Suçlar ve Cezalar (1789-1839)”, XVII. Türk Tarih Kongresi, C. IV, Kısım I, Ankara: TTK Yayını, 2018, s.395-430.
  17. Arslantaş, Yüksel ve Septioğlu, R. Kadri. “Çivi Yazılı Hukukî Belgelere Göre Mezopotamya’da Kadın”, Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Dergisi, XII. 1-2 (2016): 1-41.
  18. Bardakoğlu, Ali. “Eşkıya”, DİA., C.11, İstanbul: TDV. Yayını, 1995, s. 463-466.
  19. Bayır, Önder. 18. Yüzyılın İlk Yarısında Manisa’nın Sosyal ve İktisadi Durumu, Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi, 2001.
  20. Braudel, Fernand. Akdeniz ve Akdeniz Dünyası, C. 1, Çev. M. Ali Kılıçbay, İstanbul: Eren Yayıncılık, 1989.
  21. Emecen, Feridun M. “Saruhanogulları”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 36 (2009): 170-173.
  22. Genç, Mehmet. “İltizam”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 22 (2000): 154-158.
  23. Gökçek, L. Gürkan ve Akyüz, Faruk. “Sümer Kanunları”, Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Dergisi, IX. L (2013): 1-9.
  24. İlgürel, Mücteba. “Celali İsyanları ”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 7 (1993): 252-257.
  25. İlgürel, Mücteba. “Osmanlı’da Eşkıyalık Hareketleri”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 11 (1995): 466-469.
  26. İnalcık, Halil. "Osmanlı Hukukuna Giriş: Örfi - Sultani Hukuk ve Fatih'in Kanunları", Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 13. 2 (1958): 102-126. DOI: https://doi.org/10.1501/SBFder_0000000371
  27. Karakocalı, Ahmet. “Yargı Bağımsızlığı ve Tarafsızlığına İlişkin Düzenlemelerin Türk Hukuku ve Roma Özel Yargılama Sistemi Bakımından Değerlendirilmesi”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6. 2 (2015): 369-400.
  28. Ortaylı, İlber. “17. Yüzyıl Sonlarında Orta Anadolu Vilayetlerinin Toplumsal Ekonomik Durumu Üzerine”, Osmanlı İmparatorluğu’nda İktisadi ve Sosyal Değişim Makaleler I, 2. Baskı, Ankara: Turhan Kitabevi, 2004, s. 9 -14.
  29. Mert, Özcan. “Ayan”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 4 (1991): 195 - 198.
  30. Mert, Özcan. “Muhallefât”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 30, (2005): 406 - 407.
  31. Özvar, Erol. “ Voyvoda”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 43, (2013): 129 - 131.
  32. Sahillioğlu, Halil. “Askeri”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 3 (1991): 488 - 489.
  33. Sonyıldırım, Şahin. 17. Yüzyılın İlk Yarısında Manisa, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi, 2007.
  34. Uluçay, M. Çağatay. XVII. Asırda Saruhan’da Eşkıyalık ve Halk Hareketleri, İstanbul: Resimli Ay Matbaası, 1944.
  35. Uluçay, M. Çağatay. 18. ve 19. Yüzyıllarda Saruhan’da Eşkıyalık ve Halk Hareketleri, İstanbul: Berksoy Basımevi, 1955.
  36. Uzun, Efkan. “Osmanlı Ülkesinde Görülen İsyan ve Eşkıyalık Olayları Karşısında Alınan Bazı Tedbirler Hakkında Bir Değerlendirme”, TÜBAR, 25 (2009): 185-214.