Vol. 8 No. 46 (2020)

Research Article

The Role of Faculty of Science and Letters in Teacher Training From Darulfunun to Today

Published 2020-03-30

Cilt 8 Sayı 46 kapak

Öz

Darülfunundan Günümüze Fen-Edebiyat Fakültelerinin Öğretmen Yetiştirmedeki Rolü

Fen-Edebiyat Fakülteleri bir yandan temel ve sosyal bilimlerde kuramsal bilginin üretildiği ve diğer yandan üniversitedeki tüm fakültelerin öğrencilerine servis dersi vererek üniversite eğitiminin temelini oluşturmaktadırlar. Bu nedenle Fen-Edebiyat Fakültelerinin öğretmen eğitiminde de etkisi yadsınamaz. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de Cumhuriyet öncesinden başlayarak günümüze kadar öğretmen yetiştirmede Fen-Edebiyat Fakültelerinin rollerini tarihsel bir bakış açısı ile ortaya koymaktır. Araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu vesileyle başta Milli Eğitim Şuraları ve Yükseköğretim Kurumu olmak üzere ilgili kurumlar tarafından alınan kararlar araştırmanın temel veri kaynağını oluşturmuştur. Alan bilgisi ve genel kültür dersleri uzun yıllar üniversite bünyesinde Fen-Edebiyat Fakültelerinde lisans düzeyinde gerçekleştirildiği halde, öğretmenlik meslek bilgisi derslerinin lise ve yüksekokul düzeyinde kaldığı, ancak 1980’den sonra lisans düzeyine yükseltilebildiği görülür. Uzun süre devam eden bu akademik düzey farklılığı, Fen-Edebiyat Fakülteleri ile Eğitim Fakülteleri arasında sağlıklı bir iletişimin sağlanmasını da zorlaştırmıştır. 1980’den sonra Türkiye’de öğretmen yetiştirmenin tamamen üniversite seviyesine çıkartılması öğretmenlik meslek bilgisi derslerinin akademik bir kimlik kazanmasında etkili olmuştur. Ancak bu yeni dönemde öğretmen yetiştirmedeki rol çatışması yeni bir boyut kazanmıştır. Önceden Milli Eğitim Bakanlığı ile Fen-Edebiyat Fakülteleri arasında yaşanan sorunlara bu kez bir de Eğitim Fakülteleri eklenmiştir. 1997-1998 Eğitim Fakültelerinin yeniden yapılandırılması sürecinde, eğitim fakültelerinin Fen-Edebiyat fakültelerinden ayrıştırılması yolunda bazı radikal kararlar alınmıştır. Ancak, özellikle kurumlar arasında yeterli koordinasyon sağlanamadığı için bu yapılanma süreci başarılı olamamış, Eğitim Fakülteleri ile Fen Edebiyat Fakülteleri arasında büyük ölçüde benzerlikler oluşmaya başlamıştır. Türkiye’de günümüzde öğretmen yetiştirmede yeni arayışlar söz konusudur. Bu bağlamda öğretmen yetiştirmenin tüm boyutları dikkate alınarak nitelikli bir üniversite ve gelişmiş bir kampüs ortamında öğretmenlerin yetiştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler Fen-Edebiyat Fakültesi, öğretmen yetiştirme, Türkiye, Eğitim Fakültesi

Abstract

Faculties of Science and Letters are the basis of university education, on the one hand, where theoretical knowledge is produced in the basic and social sciences, and on the other hand, by giving service courses to the students of all faculties at the university. Therefore, the impact of Faculty of Science and Letters on teacher education cannot be denied. The aim of this study is to reveal the roles of the Faculty of Science and Letters in the teacher training from the pre-Republic to today with a historical perspective. Document analysis method was used in the research. The main data source of the research was the decisions taken by the relevant institutions, especially the Ministry of National Education and Higher Education Institution. Although academic content and general education courses were held at the undergraduate level in the Faculty of Arts and Sciences for many years, teaching vocational courses remained at the level of high school and college. Teaching vocational courses were only upgraded to the undergraduate level after 1980. This long-standing academic level difference also made it difficult to ensure a healthy communication between the Faculty of Science and Letters and Education Faculties. However, in this new period, the role conflict in teacher training took on a new dimension. Education Faculties were added to the problems previously experienced between the Ministry of National Education and the Faculty of Arts and Sciences. During the restructuring of the 1997-1998 Education Faculties, some radical decisions were made by separating the education faculties from the Faculty of Science and Letters. However, this structuring process has not been successful, especially since sufficient coordination has not been achieved among institutions, and education faculties have gradually started to develop great similarities among the Faculty of Science and Letters. Turkey has been seeking in the new teacher training. In this context, it is recommended to train teachers in a qualified university and developed campus environment considering all dimensions of teacher training.

Keywords Faculty of Science and Letters, Teacher Training, Turkey, Faculty of Education

PDF (Turkish)

References

  1. Akyüz, Yahya. Türk Eğitim Tarihi. Ankara: Pegem-Akademi, 2016.
  2. Aydın, Ayhan. Eğitim Fakültelerinin Yeniden Yapılandırılması ve Öğretmen Yetiştirme Sorunu, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi 4(3),(1998): 275-286.
  3. Baltacıoğlu, İsmail Hakkı. Terbiye, İstanbul: Semih Lütfü Suhulet Kütüphanesi, 1932.
  4. Becerikli, Sabri, Öğretmen Yetiştirmede İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu Modeli (1924-1978), Yayınlanmamış Doktora Tezi, Bursa: Uludağ Üniversitesi, 2019.
  5. Dewey, John. Pedagogy as a university discipline. In J.W. Null&D.Ravitch (Eds.).2006.
  6. Eğitim Fakülteleri Dekanlar Konseyi (EFDEK) Çalıştayı. Eğitim Fakültelerinde Yeni Yönelimler ve Ortaöğretime Öğretmen Yetiştirme, Mevcut Durum-Sorunlar-Oneriler, (22-23 Kasım 2013) Konya.
  7. Erdem, Ali Rıza. “Atatürk’ün Liderliğinde Üniversite Reformu: Yükseköğretim ve Bilim Tarihimizde Dönüm Noktası”, Belgi 4(2), (2012): 376-388
  8. Eşme, İsa. Yüksek öğretmen okulları. İstanbul: Bilgi-Başarı Yayınevi, 2001.
  9. Ferid Bey. “Dârülmuallimîn-i âliyenin lağvı üzerine maârif nezâretine açık mektup”. Dârüşşafaka, 6, (1910): 281-284.
  10. Fındıkoğlu, Ziyaeddin Fahri. “Yüksek Muallim Mektebi ve Bugünkü Durumu”, Yeni Bilgi, 1(10), (1948): 44-50.
  11. Gelişli, Yücel. Öğretmen Yetiştirmede Ankara Yüksek Öğretmen Okulu Uygulaması, İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 2006.
  12. Gövsa, İbrahim.Alaaddin. “Dârülmuallimîn ve dârülmuallimât-ı âliye teşkilatı”, Muallimler Mecmuası, 1(5), (1923):74-76.
  13. Karacan, M. Sayım. “Yükseköğretimde Temel Bilimlerin Yeri ve Türkiye’deki Durumu”, Elektrik Mühendisliği Dergisi, 456, (2016): 22-25.
  14. Karakütük, Kazım. Eğitim bilimlerinin eğitim kurumlarında yapılanması. İçinde Türkiye’de Eğitim Bilimleri: Bir Bilanço Denemesi (s.10-24) Hesapçıoğlu, M. & Durmuş, A. (Editörler), Ankara: Nobel Yayıncılık, 2006.
  15. Küçükahmet, Leyla. Öğretmen yetiştiren kurum öğretmenlerinin tutumları. Ankara: A.Ü. Eğitim Fakültesi Yayınları, 1976.
  16. Maaske, Roben L. Türkiye’de öğretmen yetiştirme hakkında rapor. Ankara: Maarif Basımevi, 1955.
  17. Malche, Albert. İstanbul üniversitesi hakkında rapor. İstanbul: Devlet Basımevi, 1939.
  18. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Üçüncü Milli Eğitim Şurası, 1946. Erişim Tarihi: 17.08.2020, http://ttkb.meb.gov.tr/dosyalar/suralar/dokumanlar/3_sura.pdf
  19. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Dördüncü Milli Eğitim Şurası, Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Sayı: 2311, 1949.
  20. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Yedinci Milli Eğitim Şûrası, Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Sayı: 2314, 1962.
  21. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Yüksek Öğretmen Okulu Yönetmeliği, Tebliğler Dergisi, Cilt 35, Sayı: 1701, 1972.
  22. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Onbirinci Milli Eğitim Şurası, 1982. Erişim Tarihi: 17.08.2019, http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2014_10/02113508_11_sura. pdf
  23. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Onikinci Milli Eğitim Şurası, 1988. Erişim Tarihi:17.03.2020, http://ttkb.meb.gov.tr/dosyalar/suralar/dokumanlar/12_sura.pdf
  24. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Ondördüncü Milli Eğitim Şurası, 1993. Erişim Tarihi:17.03.2020,http://ttkb.meb.gov.tr/dosyalar/suralar/dokumanlar/14_sura.pdf
  25. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Onbeşinci Milli Eğitim Şurası, 1996. Erişim Tarihi:17.03.2020, http://ttkb.meb.gov.tr/dosyalar/suralar/dokumanlar/15_sura.pdf
  26. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Onaltıncı Milli Eğitim Şurası, 1999. Erişim Tarihi:17.03.2020, http://ttkb.meb.gov.tr/dosyalar/suralar/dokumanlar/16_sura.pdf
  27. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Onyedinci Milli Eğitim Şurası, 2007. Erişim Tarihi:17.03.2020, http://ttkb.meb.gov.tr/dosyalar/suralar/dokumanlar/17_sura.pdf
  28. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Onsekizinci Milli Eğitim Şurası, 2011. Erişim Tarihi:17.03.2020,http://ttkb.meb.gov.tr/dosyalar/suralar/dokumanlar/18_sura_cilt1.pdf
  29. Milli Eğitim Temel Kanunu (1973, 24 Haziran). Resmi Gazete, (Sayı: 1739). , Erişim Tarihi: 17.03.2020.
  30. Özcan, Mustafa. Bilgi Çağında Öğretmen Eğitimi, Nitelikleri ve Gücü Bir Reform Önerisi, Ankara: Türk Eğitim Derneği, Yayın No: 11687, 2011.
  31. Özoğlu, Murat. Türkiye’de Öğretmen Yetiştirme Sisteminin Sorunları, Seta Analiz, Sayı: 17, 2010. Erişim Tarihi: 2019.8.19, https://www.setav.org.
  32. Öztürk, Cemil. Atatürk Devri Öğretmen Yetiştirme Politikası, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2007.
  33. Salman, Banu. “FEFKON Başkanlığı’nı yürüten Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Bekir Salih ile Ropörtaj: Temel Bilimlerde İstihdam ve Aşırı Mezun Krizi”, Elektrik Mühendisliği Dergisi 456, (2016): 25-28.
  34. Satı Bey. “Dârülmuallimînin bir senelik hayatı”, Tedrisat-ı İbtidaiye Mecmuası, Nazariyât ve Malûmât Kısmı, 2(15), (1910): 81-85.
  35. Satı Bey. “Meşrutiyetten sonra maârif tarihi”. Muallim, 2(19), (1918): 654-665.
  36. Serbest, A.Hamdi. “Mühendislik, Teknoloji ve Temel Bilim”, Elektrik Mühendisliği Dergisi, (2016): 456, 9-11.
  37. Stearns, Peter. “General education revisited, again”. Liberal Education, 88(1), (2002): 42–47.
  38. Şişman, Mehmet. Öğretmenlik Mesleğine Giriş. Ankara: Pegem Akademi, 2000.
  39. Tanır, Engin Deniz ve Aslan, Cemil. “Birinci Heyet-i İlmiye ve Çalışma Esasları”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 52(1), (2019): 251-276. DOI: https://doi.org/10.30964/auebfd.525230
  40. Ünüvar, Süleyman. “Fen-Edebiyat Fakülteleri ve Formasyon Programı (Öğretmen Yetiştirme)”, 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum 1(2), (2012): 97-104.
  41. Yıldırım, Ali ve Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2013.
  42. Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK). Eğitim Fakültesi Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları, 1998. Erişim Tarihi: 2019.5.2, https://www.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar
  43. Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK). Öğretmen Yetiştirme ve Eğitim Fakülteleri 1982-2007, 2007. Erişim Tarihi: 15.05. 2019, https://www.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar
  44. Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK). Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 2018.
  45. Yükseköğretim Kurumlan Teşkilâtı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (1982, 20 Temmuz). Resmi Gazete, (Sayı: 17760), https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/17760.pdf, Erişim Tarihi: 15.03.2020.
  46. Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu (1983, 30 Mart). Resmi Gazete, (Sayı: 18003), https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2809.pdf, Erişim Tarihi: 15.03.2020.
  47. Yüksek öğretmen okulu yönetmeliğinin bazı maddelerinin değiştirilmesi, bazı maddelerinin kaldırılması ve bu yönetmeliğe bazı maddeler eklenmesine ilişkin yönetmelik (1978, 30 Kasım). Resmi Gazete, (Sayı: 16475), https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/16475.pdf, Erişim Tarihi: 17.03.2020.
  48. Yüksel, Sedat. “Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Öğretmenlik Meslek Bilgisi Derslerine Yönelik Direnç Davranışları”, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 4, (2004): 171-200.
  49. Yüksel, Sedat. Türk Üniversitelerinde Eğitim Fakülteleri ve Öğretmen Yetiştirme, Ankara: Pegem-Akademi Yayıncılık, 2011.