Produced With Fibers Obtained From Nettle Plant Strenght Features of Ring and Open-End Yarns
Öz
Isırgan Bitkisinden Elde Edilen Liflerle Üretilen Ring ve Open-End İpliklerin Mukavemet Özellikleri
Isırgan otu yüzyıllardır bitkisel ilaç ve yiyecek olarak tüketilmiştir. Bunun yanında geçmişte pek çok ülkede elyaf kaynağı olarak kullanıldığı bilinse de daha sonra çeşitli nedenlerle üretimi yok denecek kadar azalmıştır. Günümüzde ise tekstil sektöründe doğal lif ve ekolojik ürün geliştirilmesi ile ilgili araştırmalar devam etmektedir. Isırgan bitkisinden lif elde etme yöntemleri çeşitli ülkelerde araştırılırken, ülkemizde bu tür çalışmalara pek rastlanmamakta, kendiliğinden yetişen ısırgan bitkisinin bu konudaki eksikliği giderme açısından değerlendirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Karadeniz Bölgesi’nde bolca bulunabilen ısırgan otu, masrafsızdır ve zengin bir doğal lif kaynağıdır. Bu düşünceden yola çıkılarak planlanan bu çalışmada toplanan ısırgan bitkisinin cinsi laboratuvar ortamında belirlenmiş; hasattan, ring ve open-end iplik üretimine kadar izlenen tüm aşamalar deneysel yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Farklı oranlarda pamuk lifi ile harmanlanan, open-end ve ring iplik olarak iki farklı şekilde elde edilen ipliklerin numaraları belirlenmiş ve mukavemet testleri yapılmıştır. Ring ipliği ile örme kumaş denemesi yapılmış; numune çalışmanın dokuma kumaşlara göre daha yumuşak ve elastikiyetinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Isırgan oranı arttıkça mukavemet değerinin diğer bitkisel liflere göre azaldığı görülmekle birlikte, medikal özelliklerinden dolayı yumuşak ve esnek bir yüzeye sahip kumaş elde edildiği takdirde, özellikle sağlık ve spor alanlarında değerlendirileceği, dolayısıyla nihai olarak iplik üretim performansı için yüksek oranda mukavemet gerektirmeyen bandaj vb. gibi alanlarda kullanımının uygun olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler Ekoloji, Urtica dioica L, ısırgan, mukavemet, iplik
Abstract
Nettle has been consumed for centuries as herbal medicine and food. In spite of its awereness as the use of fibre in many countries in the past, its production decreased to very low levels for various reasons. Nowadays, researches about the natural fiber and ecological product in the textile sector are continuing. While the methods of obtaining fibre from nettle plant have been investigated in various countries, such studies are rarely encountered in our country and it is considered that it is important to evaluate the nettle which grows spontaneously in terms of eliminating the deficiency in this subject. The type of nettle plant collected in this study, which was planned based on this idea, was determined in a laboratory environment; all stages followed from harvest to ring and open-end yarn production were carried out using experimental methods. The numbers of yarns blended with cotton fiber in different proportions were determined and strength tests were carried out. Knitted fabric trial was made with ring yarn; it was determined that the sample study was softer and more elastic than woven fabrics. Although it is seen that the strength value decreases as the nettle rate increases compared to other vegetable fibers, it will be evaluated especially in health and sports areas if a fabric with a soft and flexible surface is obtained due to its medical properties, and ultimately, a bandage that does not require high strength for yarn production performance. It is thought to be suitable for use in such areas.
Keywords Ecology, Urtica dioica L, Nettle, strength, yarn
References
- Akpınarlı, H. Feriha, Başaran, Fatma Nur, ve Bekiroğlu, Esra. Isırgan Bitkisinden Lif Elde Etme Yöntemleri. Uluslararası Multidisipliner Çalışmaları Sempozyumu (ISMS) 27-28 Nisan, Paris, 2018.
- Anonim 2018. http://www.biyolojiegitim.yyu.edu.tr/k/diktlm/ adresinden 05.01.2018’de alınmıştır.
- Ayan, A. Kemal, Çalışkan, Ömer, ve Çırak, Cüneyt. Isırgan otu (Urtica spp.)’nun Ekonomik Önemi ve Tarımı. On dokuz Mayıs Ziraat Fakültesi Dergisi. 21(3):357-363, 2006.
- Barlow, Y. Claire, ve Neal, Daniel. Fibre From Stinging Nettles, Poster sunumu. http://www.ifm.eng.cama.ac.uk./service/news/documents/Fibrefromstingingnettles.pdf 12.01.2011.
- Baytop, Turhan. Türkiye’nin Tıbbi ve Zehirli Bitkileri. . İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları. No: 1039, 1963.
- Baytop, Turhan. Türkiye’de Bitkilerle Tedavi. (2. Baskı). İstanbul: Nobel Tıp Yayınevi, 1999.
- Bodros Edwin ve Baley, Christope. Study of the Tensile Properties of Stinning Nettle Fibres (Urtica dioica). Science Direct, Materials Letters . 62(14): 2143-2145, 2008. DOI: https://doi.org/10.1016/j.matlet.2007.11.034
- Cook, J. Gordon. Handbook of Textile Fibres 1. Natural Fibres, Merrow Publishing, England, 5th Edition, 1984. DOI: https://doi.org/10.1533/9781855734852
- Coşkun, Gökçe ve Başaran, F. Nur. Post-Consumer Textile Waste Minimization: A Rewiew. Journal of Strategic Research in Social Science. 5(1): 1-18, 2019.
- Çalışkan, Ömer ve Ayan, A. Kemal. Isırganda (Urtica dioica L.) Farklı Dozlarda NPK’lı Organo İneral Gübrenin Verim ve Bazı Verim Komponentlerine Etkisi. Anadolu Tarım Bilim Dergisi. 26(3):217-220, 2011.
- Davis, P. Hadland. Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburgh University Press, 1988.
- Fu, H. Yı, ve ark. Identification of Oxalic Asit and Tartaric Asit as Major Persistent Pain-inducing Toxins in the Stinging Hairs of the Nettle, Urtica thunbergiana. Annals of Botany. 98: 57–65, 2006. DOI: https://doi.org/10.1093/aob/mcl089
- Gürcüm, H.Banu. Tekstil Malzeme Bilgisi. Türkiye: Grafiker Yayınları, 2005.
- Harmancıoğlu, Mustafa. Lif Teknolojisi (Dokuma Maddelerinin Genel Özellikleri). (2. Baskı). İzmir: Ege Üniversitesi Matbaası, 1973.
- Harmancıoğlu, Mustafa, ve Yazıcıoğlu, Gülseren. Bitkisel Lifler. İzmir: Ege Üniversitesi Matbaası, 1979.
- Hartl, Anna, ve Vogl, Christian, R. Dry Matter and Fiber Yields, and the Fiber Characteristics of Five Nettle Clones (Urtica dioica L.) Originally Grown in Austria For Potential Textile Use, American Journal of Alternative Agriculture, 17(4): 195-200, 2002. DOI: https://doi.org/10.1079/AJAA200226
- Huang, G. Nettle (Urtica cannabina L) Fibre, Properties and Spinning Practice. Journal of the Textile Institute, 96(1):11-15, 2005. DOI: https://doi.org/10.1533/joti.2004.0023
- Korkmaz, Fettah. Isırgan otu ( Urtica dioica) Ekstresinin Kolon Kanseri Hücre Serileri Üzerindeki Apoptotik, Antiproliferatif ve Antioksidan Etkilerinin Araştırılması, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2010.
- Kurban, Mutlu, Yavaş, Arzu, ve Avinç, O. Ozan. Isırgan Otu Lifi ve Özellikleri, Teknolojik Araştırmalar: Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi, (1), 84-106, 2011.
- Kurban, Mutlu. Isırgan Otu Lifinden Üretilen Kumaşların Ön Terbiye İşlemlerinin Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Denizli: Pamukkale Üniveristesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2012.
- Mabberley, David, J. The Plant Book: A Portable Dictionary of the Vascular Pants. 2nd Edition. Cambridge Univ. Pres, Cambridge, England. 858, 1997.
- Mert, Mehmet. Doğal Lif Kaynaklı Minör Bitkiler. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2011.
- Özbey, Yasemin. Isırgan Otu Lifiyle Elde Edilmiş Tekstillerde Görsellik. İstanbul: Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Tekstil Tasarım Anasanat Dalı. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, 2013.
- Vogl, Christian, R. ve Hartl, Anna. Production and Processing of Orginally Grown Fiber Nettle (Urtica dioica L.) and Its Potential Use in the Natural Textile Industry. A Review, American Journal of Alternative Agriculture, 18(3): 119-128, 2003. DOI: https://doi.org/10.1079/AJAA200242
- Wheeler, Kathryn. (2005). A Natural History of Nettles. Trafford Publishing. Victoria, Canada, 205.