Vol. 8 No. 45 (2020)

Research Article

The Critical Analysis of the Istanbul Theme in the Current Geography Textbooks in Turkey

Published 2020-02-29

  • Mustafa Sağdıç Yıldız Technical University image/svg+xml
  • Ziya İnce Tekirdağ Namık Kemal University
Cilt 8 Sayı 45 kapak

Öz

Türkiye’de Güncel Coğrafya Ders Kitaplarında İstanbul Temasının Eleştirel Analizi

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de ortaöğretim kurumlarında okutulan güncel coğrafya ders kitaplarında İstanbul’a ne ölçüde yer verildiğini belirlemektir. Bunun için Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu tarafından onaylanmış 9, 10, 11 ve 12. sınıf coğrafya ders kitapları nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yoluyla incelenmiştir. Metin içeriklerinin çözümlenmesinde NVivo 12 Plus programı kullanılmıştır. Çalışmada izleyen sorulara cevaplar aranmıştır: 1- Türkiye’deki güncel coğrafya ders kitaplarında İstanbul ne ölçüde ele alınmıştır? 2- Türkiye’deki güncel coğrafya ders kitaplarında İstanbul’dan bahseden bölümler hangi alt kategoriler altında toplanabilir? Güncel coğrafya ders kitaplarından elde edilen bulgular 6 farklı kategori altında toplanmıştır. Bu kategoriler şunlardır: Nüfus ve Yerleşmenin Yoğun Olduğu İstanbul, Ulaşım Merkezi İstanbul, Kültür ve Turizm Merkezi İstanbul, Sanayi ve Ticaret Merkezi İstanbul, Doğal Özellikler Açısından İstanbul ve Çevre Sorunları Açısından İstanbul. Elde edilen bulgulara göre İstanbul’un güncel coğrafya ders kitaplarında yeterince ele alınmadığı anlaşılmıştır. İstanbul’un Türkiye için önemi düşünüldüğünde coğrafya ders kitaplarında daha kapsamlı olarak ele alınması sadece İstanbul’da yaşayan öğrenciler için değil tüm Türkiye’de yaşayanların eğitim ve öğretimi açısından önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler Coğrafya, coğrafya eğitimi, İstanbul, ders kitabı

Abstract

The aim of this study is to determine Turkey in secondary schools taught geography lesson on what books to date in Istanbul extent where it is given. For this, 9, 10, 11 and 12th grade geography textbooks approved by the Ministry of National Education Board of Education were examined through qualitative research methods and document analysis. NVivo 12 Plus program was used to analyze the text contents. In this research, answers to the following questions were sought. To what extent are discussed in current geography textbooks Istanbul in Turkey? The sections mentioned in the current geography textbooks from Istanbul in Turkey, which are grouped under sub-categories? Findings from the current geography textbooks are gathered under 6 different categories. These categories are: Population and Settlement Istanbul, Transportation Center Istanbul, Culture and Tourism Center Istanbul, Industry and Trade Center Istanbul, Istanbul in terms of Natural Features and Istanbul in terms of Environmental Problems. As a result, it is understood that Istanbul is not handled sufficiently in current Geography textbooks. When considering the importance for Turkey of Istanbul's geography lessons to be addressed in a more comprehensive book is only important in terms of education and training for students not living at all living in Istanbul, Turkey.

Keywords Geography, geography education, Istanbul, textbook

PDF (Turkish)

References

  1. Akıncı, Z. ve Yüzbaşıoğlu, N. (2015). Türkiye, Dünya Turizm Sektörü İçerisinde Bir Belirleyici mi, Yoksa Bir Taşıyıcı mı?, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar 52, 45-61.
  2. Alves E J. F., G. G. Moura and C R. A. Candeiro, (2013). Analysis of the approach of paleontology in geography textbooks in Ituiutaba, Minas Gerais, Brazil, Educational Research and Reviews, 8(18): 1684-1688. DOI: https://doi.org/10.5897/ERR2013.1418
  3. Aydın, E., Yüksel, İ. (2019). Ortaöğretim Coğrafya 9 Ders Kitabı (9-B), Ankara: Tutku Yayıncılık.
  4. Baranaydın, M., Aydın, Y., Tekbaş, G. (2018). Ortaöğretim Coğrafya 11 Ders Kitabı (11-B), Ankara: Ada Matbaacılık.
  5. Baranaydın, M., Aydın, Y., Tekbaş, G. (2019). Ortaöğretim Coğrafya 10 Ders Kitabı (10-B), Ankara: Ada Matbaacılık.
  6. Bozlağan R., Yılmaz N, Yılmaz M. (2013), İstanbul; Tarih ve Kültür, T.C. Marmara Belediyeler Birliği Yayını, Yayın No: 71
  7. Cirit, A. E., (2017). İnteraktif Eğitim Sürecinde Elektronik Ders Kitaplarının Öğrenmeye Etkisi (Özel Okullar ve Devlet Okulları Karşılaştırması), Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  8. Copeaux, E. (2006). Tarih Ders Kitaplarında (1931-1993) Türk Tarih Tezinden Türk-İslâm Sentezine (Translated from French by Ali Berktay), İstanbul: İletişim Press.
  9. Çepni, S (2007). Araştırma ve Proje Çalışmalarına Giriş. Trabzon: Celepler Matbaacılık.
  10. Doğan, N. (2011). Osmanlı’dan Cumhuriyete Ders Kitaplarında Devlet Kavramının İktidar-Eğitim İlişkisi Açısından İncelenmesi, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(4), 2069-2090.
  11. Erdebil, C., Düzgün, R., Bıçaklı, R., Güzel, Z., Bozbıyık, E. (2019). Ortaöğretim Coğrafya 12 Ders Kitabı (Editör: Şahin, C., Siyavuş, A. E.) (12), Ankara: Devlet Kitapları.
  12. Gersmehl, P. (1995), Why not here? Teaching geography to a new standard, Minneapolis, MN: University of Minnesota, Department of Geography.
  13. İnce, Z. ve Özey, R. (2018) Türkiye’de ve Hollanda’da Coğrafya Ders Kitaplarının Fiziki Yapı ve Görsel İçerik Açısından Karşılaştırılması. Sosyal Bilimler Dergisi (Sobider) 31, 293-311. DOI: https://doi.org/10.16990/SOBIDER.4600
  14. İstanbul Kültür ve Turizm Müdürlüğü, (2020). İstanbul Turizm İstatistikleri Raporu Aralık-2019, https://istanbul.ktb.gov.tr (Erişim Tarihi: 10.02.2020).
  15. İstanbul Sanayi Odası (ISO), 2020)http://www.iso.org.tr/projeler/sanayinin-yerlesimi-ve-osbler/(Erişim Tarihi: 05.02.2020).
  16. İstanbul Valiliği (2019). Türkiye’nin Ticaret, İş, Yatırım, Finans ve Turizm Başkenti: İstanbul, http://www.istanbul.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 05.02.2020).
  17. Milli Eğitim Bakanlığı, Talim Terbiye Kurul Başkanlığı (TTKB), (2020). Ders Kitaplarının İncelenmesi, http://ttkb.meb.gov.tr/www/ders-kitaplari-icin-dokumanlar/dosya/32, (Erişim Tarihi: 02.01.2020).
  18. Priego C, Breuste J. H., Rojas J., (2008). Perception and Value of Nature in Urban Landscapes: a Comparative Analysis of Cities in Germany, Chile and Spain, Landscape Online 7, 1-22. DOI: https://doi.org/10.3097/LO.200807
  19. Quercia D., Ohare N., Cramer H., (2014). Aesthetic Capital: What Makes London Look Beautiful, Quiet, and Happy? CSCW’14, Barcelona. DOI: https://doi.org/10.1145/2531602.2531613
  20. Sağdıç, M., (2014). Üniversite Öğrencilerinin İstanbul’a İlişkin Algılarının Şehir İmajı Açısından Analizi, Turkish Studies 9(2), 1267-1283. DOI: https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.6342
  21. Soyatlar, A., Akça, B., Coşar, H., Solak, İ., Karagöz, M., (2018). Ortaöğretim Coğrafya 9 Ders Kitabı (Editör: Akça, B.) (9-A), Ankara: Devlet Kitapları.
  22. Taş, H.İ. (2004). Ortaöğretim Coğrafya Ders Kitapları Değerlendirme Kriterleri ve İnceleme Sonuçları, Marmara Coğrafya Dergisi 9, 33-48.
  23. Türkez, K., Karakoç, M., Balşen, N., Pektaş, T., Özdoğan, İ. (2018). Ortaöğretim Coğrafya 10 Ders Kitabı (Editör: Zaman S.) (10-A), Ankara: Devlet Kitapları.
  24. Türkez, K., Karakoç, M., Balşen, N., Pektaş, T. (2019). Ortaöğretim Coğrafya 11 Ders Kitabı (Editör: Zaman S.) (11-A), Ankara: Devlet Kitapları.
  25. Yıldırım A, Simşek H (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
  26. Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK), (2020). Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi, https://istatistik.yok.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 30.01.2020)