Vol. 8 No. 44 (2020)

Research Article

Reflections of the Pomegranate Symbol in Turkish Mythology to the Contemporary Turkish Painting Arts

Published 2020-01-31

  • Semih Büyükkol Selçuk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü
Cilt 8 Sayı 44 kapak

Öz

Türk Mitolojisindeki Nar Sembolünün Çağdaş Türk Resim Sanatına Yansımaları

Nar, ilkçağlardan itibaren farklı medeniyetlerin kültürlerinde, mitolojilerinde, anlatılarında, masallarında ve sanatlarında, gerek doğrudan gerekse değişik anlamların yüklendiği sembolik yönüyle hep yer bulmuş, sağlık açısından sayısız faydaları bünyesinde barındıran önemli bir meyve olmuştur. Dünya üzerindeki farklı kültürlerde olduğu gibi Türk mitolojisi ve kültüründe de sıkça rastladığımız nar, insanlık tarihinde her türlü doğum, bü¬yüme ve çoğalma fikrinin sembolü, bolluk ve bereketin temsili ve dini açıdan da kutsal cennet meyvesi olarak görülmüştür.

Mitolojiye ait konuların, sembollerin Türk resim sanatının her döneminde defalarca sanatçılar tarafından ele alınıp, farklı tarzlarda yorumlanarak eserlere dönüştürüldüğü görülmektedir. Özellikle Cumhuriyet’in kuruluşundan itibaren devlet politikası gereği, sanatın halkla buluşması önemli görülmüş ve tüm kültürel değerlerimiz, mitolojik anlatılarımız resim sanatı içerisinde yer verilen önemli konular olmuştur. Türk mitolojisinde önemli bir yere sahip olan nar da, Türk Resim Sanatı tarihinde minyatürlerden başlayarak günümüze kadar gelen süreçte önemli bir mitolojik konu olarak ele alınmıştır.

Bu çalışmada resimlerinde nar sembolüne yer veren Çağdaş Türk resim sanatçılarının resimleri estetik açıdan incelenerek, mitolojik zenginliğimizin resim sanatına yansımaları gösterilmiştir. Sanatçıların Türk mitolojisinden yararlanarak eserler üretmesi, Türk kültürüne ait mitlerde ve söylencelerde yer alan değer yargılarının, dini inanışların, sembolik yaklaşımların, etik anlayışın ve geçmişten günümüze gelen yaşam tarzlarının unutulmaması ve gelecek nesillere aktırılması adına büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler Nar, Mitoloji, Sanat, Resim, Çağdaş Türk Sanatı

Abstract

Pomegranate, had been an important fruit for various civilizations in their cultures, mythologies, narratives, tales and arts, starting from the first ages and always finding place with its symbolic aspect attributed with both direct and different meanings and countless benefits in health aspects. Pomegranate can be often encountered in different cultures as well as Turkish mythology and culture, seen as the symbol of all births, growth and the idea of reproduction, the representation of abundance and the holy fruit of paradise in religious perspective.

It can be seen that the subjects and symbols of mythology are recurrently contextualized in each era of the Turkish painting arts; interpreted in different styles and transformed into work of arts. Starting especially from the establishment of the Republic, as a state policy, the meeting of the arts with the community has been considered significant and all cultural values, mythological narrations have been important subjects taking place in painting arts. Pomegranate, with its important place in Turkish mythology, can be seen as miniatures from the beginning of Turkish Painting Arts history and reaching today with its significance of being an important mythological subject.

This study examines the paintings of contemporary Turkish painting artists who hold pomegranate symbol, in aesthetic aspect and shows the reflections of our mythological richness to the painting arts. Artists’ production of works, utilized from Turkish mythology, retention of value judgements, religious beliefs, symbolic approaches, ethical approaches and modus vivendi in myths and legends of Turkish culture and handing down the next generations carry significant importance.

Keywords Pomegranate, Mythology, Art, Painting, Contemporary Turkish Arts

PDF (Turkish)

References

  1. Ağaç, Saliha ve Sakarya, Menekşe (Aralık 2015). Hayat Ağacı Sembolizmi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 2015; 1: 1-14.
  2. Arık, Sibel (2009). Türk Dokumacılık Sanatında Nar Motifi, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, Cilt:6 Sayı:1, 583-593.
  3. Ateş, Mehmet (2014). Mitolojiler ve Semboller "Ana Tanrıça ve Doğurganlık" (4. Baskı). İstanbul: Milenyum Yayınları.
  4. Cerrahoğlu, Münir (2012). Mitolojilerde Ve Türkiyede Derlenen Masallarda Narın Yeri, International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or TurkicVolume 7/1,Winter 2012, 643-651.
  5. Çağlıtütüncigil, Ersel (2013-Bahar). Türk Süsleme Sanatında Nar: “Form, Köken ve İkonografik Anlamı”, Türk Bilimi Araştırmaları Dergisi, Sayı: 33, 61-92.
  6. Demirbulak, Ayşegül (2012). Erken Devir Türk Sanatının Kaynakları, Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı 3, Aralık 2012, 1-11.
  7. Duymuş Florıotı, H. Hande (2015-Haziran). Eski Yakındoğu’da “Nar” Sembolizmine Dair: Bir Derleme Çalışması, Tarih Okulu Dergisi, Yıl 8, Sayı XXII, 19-38
  8. Eberhard, Wolfram (2000). Çin Simgeleri Sözlüğü (1. Baskı). Çeviren: Prof. Dr. Aykut Kazancıgil ve Ayşe Bereket, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  9. Ergun, Pervin (2012). Türk Kültüründe Ağaç Kültü (1. Baskı). Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını: 417
  10. Gezgin, Deniz (2007). Bitki Mitosları (1. Baskı). İstanbul: Sel Yayıncılık.
  11. Işık, Ramazan (2004). Türklerde Ağaçla İlgili İnanışlar Ve Bunlara Bağlı Kültler, Fırat Üni. İlahiyat Fakültesi Dergisi 9:2, 89-106.
  12. İnal, Güner (2008). Türk-İslam Minyatürü. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, 2, 1071-1073. İstanbul: YEM Yayınları.
  13. Kramer, Samuel Noah (1999). Sümer Mitolojisi (1. Baskı). Çev: Hamide Koyukan, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  14. Meydan Larousse (1990). Nar. Meydan Larousse Ansiklopedisi, Cilt 9, 227. İstanbul: Meydan Yayınevi.
  15. Ögel, Bahaeddin (2000). Türk Kültür Tarihine Giriş II (4. Baskı). Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları /683.
  16. Şenocak, Ebru (Ocak 2016). Halk Anlatı Ve İnanışlarında Mitolojik Bir Meyve: Nar, Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt:4, Sayı:8, 228-251.