Experienced Social Change in Turkey in the 1980S Reflection of the Artworks
Öz
1980’li Yıllarda Türkiye’de Yaşanan Toplumsal Değişimin Sanat Eserlerine Yansıması
Bu araştırmada, 1980 sonrasında Türkiye’de yaşanan siyasal, ekonomik ve sosyo-kültürel değişiklikler sonucunda şekillenen yeni toplumsal yapının yansıdığı sanat eserleri ele alınmıştır. 1980 sonrasında gerek dünyada gerekse Türkiye’de birçok alanda etkisi hissedilen değişim hareketleri yaşanmıştır. Bu değişiklikler içerdikleri çok boyutlu faktörlerden dolayı özellikle sosyal alanı yeni bir yapıya dönüştürürken sanat alanının da hem içerik hem de biçimsel olarak yeni bir yorum kazanması ile sonuçlanmıştır. Özellikle 1980 sonrasında uygulanan ekonomi politikasının etkileri; toplumun geleneksel kültürden uzaklaşıp modern kültür anlayışını benimsemeye çalışıp başaramaması sonu oluşan arabesk kültürün ortaya çıkışıyla, kentlere doğru göç etmesiyle ve farklı bir tüketim anlayışı edinmesiyle görülür hale gelmiştir. Bu değişim görsel sanatlara konu ve yaratım biçimi olarak taşınmakla kalmamış aynı zamanda sanat piyasasının da farklı bir yöne doğru kanalize olmasını sağlamıştır. Toplumun gündelik hayat alışkanlıklarındaki ve kültürel değerlerindeki değişimi eserlerine taşıyan sanatçılardan Nur Koçak, Erdağ Aksel ve Gülsün Karamustafa’nın çalışmaları toplumsal değişim ve oluşan yeni değerler bağlamında incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler Toplumsal değişim, görsel sanatlar, Türkiye çağdaş sanatı, arabesk kültür
Abstract
In this research, emerging in Turkey after 1980; art works reflecting the new social structure shaped as a result of political, economic and socio-cultural changes are discussed. After 1980 both in Turkey and in the world, the effects are felt in many areas there has been movement of change. These changes resulted in the transformation of the social space into a new structure due to the multidimensional factors involved, and the art space gained a new interpretation both in content and form. Especially after 1980, economic policy implemented had many effects. These effects; it has become visible with society giving up traditional culture but not understanding modern culture, migrating to cities and acquiring a different perception of consumption. This change not only moved to the visual arts as a subject and a form of creation, but also led the art market to channel in a different direction. The works of Nur Koçak, Erdağ Aksel and Gülsün Karamustafa, who carry the changes in daily life habits and cultural values of the society to their works, have been examined in the context of social change and new values.
Keywords Social change, visual arts, contemporary art in Turkey, arabesque culture
References
- Birand, M.A. (1999), 12 Eylül: Türkiye'nin Miladı, İstanbul: Doğan Kitapçılık.
- Çankaya, Ö. (1997). Dünden Bugüne Radyo Televizyon, İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
- Heinrich, B., & Karamustafa, G. (2007). Gülsün Karamustafa: güllerim tahayyüllerim (Vol. 2), İstanbul: Yapı Kredi.
- Gürbilek, N. (2001). Vitrinde Yaşamak 1980’lerin Kültürel İklimi, İstanbul: Metis Yayınları.
- Gürsel, S. (2005). Cumhuriyet Ansiklopedisi 1981-2000, 5. basım, 3. cilt. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları .
- Karaman, H.(2002). 90'lı Yıllardaki Sosyal ve Ekonomik Değişimlerin Türk Sinemasına Yansıması, İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
- Kırlangıç, A. (2008). Erdağ Aksel. İpek DUBEN ve Esra YILDIZ. (ed.) Seksenlerde Türkiye’de Çağdaş Sanat, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi, 212-224
- Koçak, N. (1988). 'Aile Albümü’ Dizisi Üzerine Birkaç Not. Argos, 3, 84-92.
- Koçak, N. (1983). Sanat Çevresi Dergisi, Sayı 51, Ocak. 21.
- Kongar, E.(1995). 12 Eylül Kültürü, Ankara: Remzi Kitabevi.
- Kongar, E.(1999). 21. Yüzyılda Türkiye, İstanbul: Remzi Kitabevi.
- Orta, N. (2007). Türkiye'de Yaşanan Sosyal Olaylar Ve Türk Sinemasına Yansımaları (1980-2004), Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (18), 125-143.
- Özbek, M. (1998). Arabesk Kültür: Bir Modernleşme ve Popular Kimlik Örneği, (Çev. Nurettin Elhüseyni, (Ed. Sibel Bozdoğan- Reşat Kasaba), Türkiye’de Modernleşme ve Ulusal Kimlik, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
- Öztürk Ö., Y. (2007). 1980’li Yıllarda (1980–1990) Türkiye Sanat Ortamının Değerlendirilmesi: Bu Bağlamda Dönemin, Özellikle Resim Alanında Üretilen İşlere Yansıması. İstanbul Kültür Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
- Yılmaz, A.H. (2014). 1980’li Yıllarda Türkiye’de Sanat ve Siyaset İlişkisi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi.
- Yılmaz, B. (2008). Nur Koçak. Duben, İpek ve Yıldız, Esra. (Ed.). Seksenlerde Türkiye’de Çağdaş Sanat: Yeni Açılımlar. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 198-211.