The Relationship Between the Monument of Güven and Environment From Social and Physical Aspects
Öz
Ankara Güven Anıtı'nın Toplumsal ve Fiziksel Açıdan Çevre ile İlişkisi
Cumhuriyet döneminin yeni kent anlayışı içinde, parklar ve meydanlar, kamusal yaşamın önemli merkezleri olarak ortaya çıkar. Bu alanlara ek olarak, anıt ve heykeller de konmuştur. Söz konusu alanlar; İstiklal Savaşı, Cumhuriyet, çağdaşlık ve laikliğin birer göstergesi olmuştur. Anıtların çoğu figüratif olmakla birlikte, sembolik olarak, dini ve siyasi amaçlarla oluşturulduğu gözlenmektedir. Siyasi önderler, kültür ve bilim insanlarının yer aldığı bu anıtlardan biri de Güven Anıtı’dır. Güven Anıtı, Türk ulusunun polise ve jandarmaya olan güvenini betimleyen bir kompozisyondur. Güven Anıtı, Ankara'da Kızılay Meydanı’ndadır. Anıtın bulunduğu bu mekan insanların bir araya geldiği ve kültür alışverişi yaptığı bir alandır. Bu alanda gerçekleştirilen etkinliklerde mekana ve çevreye ilişkin toplumsal imgeler oluştururlar. Bunun dışında anıt, kent ölçeğinde özgün belirleyici kitlelerce paylaşılan bir referans noktasıdır. Cumhuriyet başkenti Ankara’nın en önemli özelliklerinden biri, belirlenen alanlarda gerçekleştirilen anıt heykel uygulamalarıdır. Cumhuriyetin ilk yıllarında, iktidar tarafından ideolojik bir araç olarak görülen Cumhuriyet mimarisi ve sanatı, rejimi temsil etme görevi üstlenmiştir. Erken Cumhuriyet yıllarında yaratılan yeni kent anlayışı içinde yer alan anıtların, en önemli işlevi; Türkün, ulus devlet anlayışının, çağdaşlığın ve Cumhuriyet değerlerinin göstergesi haline dönüşmüş olmasıdır. Bu anıtlarda önemli diğer bir gösterge de fiziksel özellikleri ile bir takım ilkeler doğrultusunda tasarlanıp yerlerine konmasıdır. Anıtlar, evrensel sanat anlayışına uygun olmalıydı. Bu ilkeler; birlik, oran, ölçek, uyum, denge, simetri, ritim ve zıtlıktır. Bunlar gözönünde bulundurularak diğer bir işlevi yerine getirmelidir. Güven Anıtı, sanatsal ifade yoluyla fiziksel çevreyi, insan ve toplumsal bakış açısı ile duygu ve düşünceleri değiştirmek ve birleştirici etki yapmak gibi işlevsel bir rol üstlenerek mekansal bir imge oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler anıt, heykel, Güven Anıtı, kamusal alan
Abstract
In the new urban conception of the Republican era, parks and squares emerge as important centers of public life. In addition, monuments and sculptures were also included. These areas where was a sign of The War of Independence, the Republic, modernity and secularism. Most of the monuments are figurative, but religious and political. One of these monuments including political leaders, culture and scientists is the Monument of Güven. The Monument of Güven is a composition describing the trust of the Turkish Nation in the police and the gendarmerie. The monument of Güven is at Kizilay Square in the center of Ankara. This place where the monument is located brings people together, collects and exchanges culture. They form social images related to the space and the environment in the activities carried out in this area. The most important feature of the capital of the Republic of Ankara is the monumental sculpture. The Republican architecture and art, envisioned as an ideological tool by the power, undertook the task of representing the regime. The most important function of the monuments within the understanding of the new city created in the early Republican years; Nation State understanding, modernity and the Republic has become an indicator of the values. The most important indicator in these monuments; was designed and put into place in accordance with a set of principles with physical properties. It should be in accordance with the universal art conception. These principles include; Unity is ratio, scale, harmony, balance, symmetry, rhythm and contrast. other functions should be considered. The monument of Güven creates a spatial image like an artistic expression by changing the physical environment, feelings and thoughts with a human and social perspective and making a unifying effect.
Keywords Monument, Sculpture, public sphere, Monument of Güven
References
- Atatürk Anıt ve Heykelleri, isteataturk.com/eski haber/4155/güven_anıtı Erişim Tarihi:03.01.2019
- Baydoğan, M.Ç. (2002). Kayseri Cumhuriyet Meydanının Mekansal ve Sosyal Anlamını Yitirme Süresi ve Nedenleri. (Yüksek Lisans Tezi yayınlanmamış) Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü, Ankara
- Çiftlik Dergisi. ciftlikdergisi.com.tr Erişim Tarihi: 03.01.2019
- Kurtaslan, S. (1993) Kentsel Doku İçinde Yeralan Açık Alanlarda Heykel Tasarımları. Sanatta Yeterlilik Raporu Hacettepe Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara
- Moughtin, Oc.T.Tiesdell.(1999) Urban Desingen: Ornament and Decoration Great Britain
- Özgen, M. (2014). S. 181 Güven Anıtı. Çağın Polisi Dergisi. Erişim Tarihi www.cagınpolisi.com.tr 02.01.2019
- Öztürk, B. (2005). Açık Alanlarda Heykel-Çevre ilişkisi ve Tasarımı. Sosyal Bilimler Enstütüsü Dergisi. Sayı 18 Erciyes Üniversitesi Mimarlık Faküitesi. Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Kayseri
- Roberts, M. Art in the Public. Introduction to urban designing. Inter Ventions and Responses Edited by Greed. C. Roberts. M. Bristol U.K 1998. pp. 1160.
- Türkiye Doğa Rehberi. dospot.com. Fotoğraf Erişim Tarihi: 03.09. 2018
- Wikiwand. www,wikiwond.com/tr/Güven Park Anıtı Erişim Tarihi: 03.09.2018
- Yaman, Z.Y. (2002) Cumhuriyetin İdeolojik Anlatımı olarak Anıt ve Heykel, Sanat Dünyamız Dergisi, Kış sayı 82. İstanbul.
- Yaman, Z.Y. (2011) Kamusal Alanda Heykeller. Siyasi/Estetik Gösterge Olarak Kamusal Alanda Anıt ve Heykel. Metujfa 2011/1
- Yapı.com tr.Haberler/bir yok oluş hikayesi. Erişim Tarihi: 03.01.2019
- Yeşilkaya, A.G. (1999). Halkevleri. İdeoloji ve Mimarlık. İstanbul: İletişim Yayınevi.
- Yeşilkaya, A.G. (2002) Osmanlıda ve Cumhuriyet'te Anıt Heykeller ve Kentsel Mekân. Sanat Dünyamız Dergisi. Kış sayı: 82. İstanbul.