Airport Business and Ownership Structure of Airports in Turkey
Öz
Havalimanı İşletmeciliği ve Türkiye’de Havalimanlarının Mülkiyet Yapısı
Amaç: Bu araştırma çalışmasında geçmişten günümüze Türkiye’de havalimanı işletmeciliğinin nasıl gerçekleştiği ve son yıllarda havalimanı ve terminal binalarının yapımında veya yenilenmesinde uygulanan Yap-İşlet-Devret yöntemi ile değişen işletmecilik anlayışı incelenmiştir. Burada amaçlanan Yap-İşlet-Devret yönteminin havalimanı işletmeciliği için artı ve eksi yönlerini belirlemek ve faydalı bir uygulama olup olmadığı sorusuna cevap vermektir.
Yöntem: Bu araştırma çalışması, nitel araştırma yöntemi kapsamında literatür taraması ve arşiv araştırması yapılarak hazırlanmıştır. Türkiye’de sivil hava trafiğine açık havalimanlarının mülkiyet ve işletme durumları incelenmiş ve Sabiha Gökçen Havalimanı’nın kuruluşu ile Yap-İşlet-Devret yöntemi kapsamında 2009’da yapılan Yeni Dış Hatlar Terminali ve Ekleri’nin yapım ve işletim süreci detaylı olarak ele alınmıştır.
Bulgular: Türkiye’de yer alan havalimanlarının tamamına yakınının mülkiyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bağlı bir kamu kuruluşu olarak faaliyet gösteren Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nde bulunmaktadır. DHMİ bu havalimanlarından bazılarını son yıllarda Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli ile kısıtlı devlet kaynaklarını kullanmadan özel sektöre finanse ettirerek faaliyete geçmesini sağlamaktadır.
Sonuç: Literatürde Türkiye’de havalimanı işletmeciliğinin tarihçesini doğrudan konu alan bir çalışma bulunmamaktadır. Havalimanı işletmeciliği Türkiye’deki havalimanları üzerinden incelenerek literatüre katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler havalimanı, sivil havacılık, havalimanı mülkiyeti, havalimanı işletmeciliği
Abstract
Purpose: This research study of the past in the present day airport operations in Turkey and the Make realized how in airport terminal buildings and applied in the construction or renovation in recent years Build-Operate-Transfer method was examined by changing management approach. The purpose of this course is to determine the plus and minus aspects of the Build-Operate-Transfer method for airport operations and to answer the question whether this is a useful application.
Method: This research study was prepared by literature review and archive research within the scope of qualitative research method. ownership and operation of airports open to civil air traffic situation in Turkey were examined and The construction and operation process of Sabiha Gökçen Airport and the New International Terminal and its Attachments in 2009 within the scope of Build-Operate-Transfer Method were discussed in detail.
Findings: Ownership of almost all the airports located in Turkey General Directorate of State Airports Authority, which operates as a public institution under the Ministry of Transport and Infrastructure. In recent years, DHMİ has provided some of these airports with the Build-Operate-Transfer (BOT) model to finance the private sector without using limited state resources.
Opinions: In the literature, the history of airport operations in Turkey are no studies directly subject areas. Airport operations are intended to contribute to the literature by examining over airports in Turkey.
Keywords airport, civil aviation, airport property, airport business