From Figures to Letters: The Relationship Between the Paintings and Poems of Komet
Öz
Figürden Sözcüklere: Komet’in Resimleri ile Şiirleri Arasındaki İlişki
Resim ve şiir sanatları duyu, duygu, düşünce ve duygulanmaları dile getirirken farklı çıkış noktalarından hareket etse de uzamlarının sınırlılığı, kullandıkları malzemeyi etkili ve yerinde kullanmak zorunda oluşları bakımından birbirleriyle benzeşir. Resim renk, desen ve şekilleri kullanırken, şiir sözcüklerden yararlanır. Ancak türün gerektirdiği sınırlılıklar her iki sanatın da benzer ifade yolları tercih etmesinin ve birbirlerinden yararlanmanın önünü açmıştır. Resim ve şiir sanatlarının ‘betimleme, simgesel, sembolik ve imgesel anlatım’ bağlamında birbirlerinden beslendikleri sıkça görülmüştür. Bu nedenle her iki sanat dalı da yalnızca anlama ve görme/gösterme odaklı yaklaşımlarla çözümlenemez. 20. Yüzyılın başlarından itibaren özellikle Cumhuriyet döneminden sonra şiirlerinde resim sanatının olanaklarını kullanan ya da resimlerinde şiirsel bir tavır sergileyen sanatçıların sayısı artmıştır. Her iki sanat alanında da yapıtlar vermeyi tercih eden ressam-şairlerin sayısı da azımsanmayacak kadardır.
Bu makalede 1960’lı yıllardan itibaren Türk resim sanatının önemli isimlerinden biri olan ve şair kimliği ile de yer edinen Komet’in (Gürkan Coşkun), resimleri ile şiirleri arasında bir karşılaştırma yapılacaktır. Sanatçının bütün olarak sanat anlayışı ortaya koyulurken resim ve şiir sanatlarının bu bütünlüklü anlayışın oluşumundaki payı ele alınmaya çalışılacak, resimleri ve şiirlerinin birbirini besleyen, tamamlayan yönleri incelenecektir. Böylece ressam-şair kimliğiyle sanat tarihinde yer edinmiş bir sanatçıdan yola çıkılarak resim ve şiir sanatları arasındaki ilişkinin boyutları da ele alınacaktır.
Anahtar Kelimeler Komet, resim, şiir, renk, sözcük
Abstract
Although each has a unique starting point when expressing various kinds of sense, emotion, idea, and affection, painting and poetry resembles each other in that these two branches of art have a limited space and thus, they have to use materials efficiently and effectively. Painting employs colors, patterns, and shapes, whereas poetry makes use of letters. Nevertheless, the above mentioned limitations have paved the way for both the branches of art to prefer similar ways of expression, and benefit from each other. It is very common that painting and poetry inspire each other in 'descriptive, symbolic, and imaginative expressions'. Therefore, neither of these branches of art can be analyzed only through focusing on understanding and showing. From the early 20th century onward, especially following the Republican Period, the number of artists who make use of painting in their poetry or of poetry in their paintings has increased. Also, the number of artists who produce works in both the branches of art is not low. This study will make comparisons between the paintings and poems of Komet (Gürkan Coşkun) who has been an important figure in Turkish painting after 1960s and who is also known for his poetry. Apart from discovering his approach to arts as a whole, the role of painting and poetry in his holistic approach is also going to be discussed and the question of in what ways his paintings and poems influenced and complemented each other will be answered. As an ultimate analysis, the dimensions of the relationship between painting and poetry will be studied by referring to an artist who has left his mark in art history with his painter-poet personality.
Keywords Komet, painting, poetry, color, letters