An in-Depth Interview With Journalists About Sensational Journalism and News Subject in the Context of Ethical Codes of Journalism

Öz

Haberciliğin Etik Kodları Bağlamında Gazetecilerin Polis Adliye Haberlerine ve Haber Öznelerine Bakışıyla İlgili Bir Derinlemesine Mülakat Çalışması

Haber ve haberciliğin uygulamada mesleki etik kodları ne kadar yerine getirdiği ile ilgili tartışma uzun yıllardan beri süregelmektedir. Gazetecilik etik ilkeleri çeşitli yasalar ve uygulamalarla güvence altına alınmaya çalışılsa da içerikte yer alan kavramların göreceliliği, bunların gerçekte ne kadar uygulanabilir olduğu sorusunu yaratmaktadır. Örneğin; gerçeklik olgusu kimin ve neyin gerçekliğidir? Ya da kamusal faydanın sınırları nerede başlamakta ve nerede bitmektedir? Bu sorunlar henüz net bir çözüme kavuşmamışken, akademik ve mesleki camiada son yıllarda ele alınan konulardan biri de gazetecilerin etik kodlar arasında çatışmalar ve çelişkiler yaşadığına ilişkindir. Eylemsel süreçte gazetecilik etik kodlarını yerine getirmeye çalışan gazeteciler, bir yandan da bu kodlar arasındaki çelişkilerle nasıl başa çıkmaktadır? Bu sorudan yola çıkılarak gerçekleştirilen çalışmada özellikle polis adliye haberleri ve bu haberlerin özneleri üzerine yoğunlaşılmıştır. Çünkü etik kodlar arasındaki çelişkilerin en sık yaşandığı habercilik türü budur ve bu haberlerde haber özneleri olarak yer alan sıradan bireylerin mağduriyetleri söz konusu olabilmektedir. Mesela; kamusal fayda yerine getirilmeye çalışılırken, başına gelen kötü bir olay ile topluma teşhir edilen haber öznesinin özel yaşamının ne kadar korunduğu sorunsalı gündeme gelmektedir. Bu ve benzer soru ve sorunları değerlendirmek ve çözüme ulaşmak adına yapılan çalışmalar şimdiye kadar çoğunlukla belli kuruluşlar ve kişiler etrafında gerçekleşmiştir. Ancak haberin asıl merkezindeki gazetecilerin bu konular hakkındaki görüşleri nedir, kendileri haberi ve haberciliğin etik sorunlarını nasıl değerlendirmektedir? Bu sorulara yanıt bulunabilmesi amacıyla gazetecinin gözünden haber ve habercilik teması ile yapılan çalışmada, 7 polis adliye muhabiriyle derinlemesine görüşülmüş, onların mesleki bakışından ve vicdani perspektifinden haber öznelerinin ne kadar önemsendiği ve korunduğu sorusu tartışılmıştır. Elde edilen veriler ise betimsel analiz tekniği ile kategorilendirilerek açıklanmış ve sonuca ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler Etik, Haber, Davranış Kodları, Haber Öznesi, Derinlemesine Mülakat