A Cultural Reflector Constructed by Cinematic Language and Graphical Design in the Formation Years of Turkish Cinema: Film Posters
Öz
Türk Sinemasının Biçimlendiği Yıllarda Sinema Dili ve Grafiksel Tasarımlarla Oluşturulan Bir Kültür Yansıtıcısı: Film Afişleri
Cumhuriyet Dönemi öncesinden başlayarak sanat dalları arasına yedinci sanat olarak katılan Türk sineması, gerçek kimliğini 1950-1970 yılları arasında bulmaya başlamıştır. Sinemanın kendi sistemini kurması için zamana ihtiyaç olacaktır. Bu sistemde, işletim, uygulama ve gösterim alanlarında kendini yapılandırmanın ilk aşamasının sıkıntısı vardır. Yapım şirketleri, yapımcı, yönetmen, artistleri, izleyicileri ile sinema bu ilk dönemde sistemin temelleri olarak ortaya çıkar ve kuruluş aşamasını uygulamaların içinde geçirir. Sinema salonları izleyicilerle sistemi buluşturur. Bu gelişmelerle eşzamanlı olarak oluşan reklam pazarında, iletişim mecraları arasında izleyiciye kolay ulaşılabilirliği ve iletiyi en kısa ve net bir biçimde anlatabilme özelliğiyle afiş ilk sırada yer almıştır. İzleyicinin beğenisine, değer ve beklentilerine göre tasarlanan bu afişler film türlerine göre değerlendirildiğinde, çeşitli benzerlikler görülmüştür. Bu da, ait olduğu dönemde yapılan afişler arasında ortak bir tasarım dilinin oluşmaya başladığının göstergesidir. Bu dönemin sinema afişleri yanlızca izleyicinin dikkatini çekmek ve filmle bir bağ kurmasını sağlamakla birlikte, aynı zamanda izleyiciye dönemin sosyal ve kültürel durumu, toplumun değer ve yargıları hakkında bilgi verir nitelik taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler Türk Sineması, Film Afişleri, Film Türleri, Tasarım
Abstract
Turkish cinema that was accepted as a new branch of art starting from the pre-republic period started to find its own identity between the years 1950 – 1970. The system has difficulties of the first stage of configuration in the fields of operation, application and screening. Cinema, with its production companies, producers, directors and artists, and audiences, comes out as the basic in this first stage and ends its configuration stages in executions. Movie theaters meet the audiences with the system. With the development of Turkish cinema, posters, the most effective conduit of marketing, are developed as well because of their peculiarity of transportation the messages to the audience most easily and effectively. Some similarities are seen between the posters that are analyzed according to genres, which are designed by considering the audience’s appreciations, assets and expectations. Thus, we can see that a common formation of a design language in those posters is starting to form. The film posters which were made in these years are not only a communication conduit trying to draw audience’s attention on films and establish a relationship between the film and the audience, but also gives information about the social and cultural situation and value judgments of the society.
Keywords Turkish Cinema, Film Posters, Genres, Design