Vol. 5 No. 13 (2017)

Research Article

Investigation of the Relationship Between Professional Values and Organizational Citizenship Behaviour Levels of Nurses

Published 2017-06-30

Cilt 5 Sayı 13 kapak

Öz

Hemşirelerin Profesyonel Değerleri ile Örgütsel Vatandaşlık Davranış Düzeyleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Bu çalışmanın amacı sağlık kurumlarında farklı düzeylerde görev yapan hemşirelerin profesyonel değerleri ile örgütsel vatandaşlık davranış düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma Sağlık Bakanlığına bağlı İstanbul İlinde bulunan 3 Eğitim ve Araştırma Hastanesinin klinik ve polikliniklerinde kolayda örneklem metoduna göre belirlenen yönetici hemşire, sorumlu hemşire ve hemşire olarak çalışan toplam 340 sağlık çalışanına uygulanmıştır. Araştırmada aralıklı Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği ile, aralıklı Örgütsel Vatandaşlık Düzeyi ölçekleri uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 21.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları kullanılmıştır. Niceliksel veriler; t-testi, Tek yönlü (One way) Anova testi, Tukey Post Hoc testi, Pearson korelasyon ve regresyon analizi ile test edilmiştir. Hemşirelerin Profesyonel değerler ve örgütsel vatandaşlık davranış ortalamaları yüksek düzeyde bulunmuştur. Araştırmaya katılan hemşirelerin genel profesyonel değer düzeyi ile genel örgütsel vatandaşlık davranış düzeyi arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulunmuştur. Genel profesyonel değer düzeyi ile genel örgütsel vatandaşlık davranış düzeyi arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan regresyon analizi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Hemşirelerin sorumluluk düzeyi, harekete geçme düzeyi ve güvenlik düzeyi genel örgütsel vatandaşlık davranış düzeyini arttırmaktadır. Sağlık kurumlarında çalışanlara sağlanacak güvenli ortamlar, sorumlu tutum ve davranışların kazandırılması, inisiyatif kullanabilme imkânlarının oluşturulması; onların kurumlarında kendilerinden beklenen tutum ve davranışlara yönelmesinde önemli etkenler olacaktır.

Anahtar Kelimeler Hemşireler, Profesyonel Değerler, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı

Abstract

The aim of this study is to examine the relationship between professional values and organizational citizenship behavior levels of nurses working at different levels in health institutions. The study was conducted with convenience sampling method to 340 executive nurses and nurses whose working in 3 different clinics and polyclinics which is affiliated to Ministry of Health in Istanbul. The data was obtained with permission of the facilities and the scale of Nurses’ Professional Values and Organizational Citizenship was conducted to data collection. The data were analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 21.0 program. Descriptive statistical methods were used. T-test, one-way ANOVA, The Tukey Post Hoc, Anova test, Pearson correlation and regression analysis was used..The results of this study shows that the mean rank of the professional values of nurses general organizational citizenship behavior was found high. There was statistically significant relationship was found between the general professional value level and the level of general organizational citizenship behavior of the nurses participating in this study. Regression analysis was used to determine the effect between general professional value and general organizational citizenship behavior. As a determinant of the level of general organizational citizenship behavior level, it was found that the effect of general professional value level variables (explanatory power) was strong. When level of responsibility, level of mobility and level of security of nurses increase the level of general organizational citizenship behavior increase. Organizational citizenship behaviors were also found to be significantly associated with the duration of the title work in the hospital. With establishing safe environments, responsive attitudes and behaviors to be provided to employees in health institutions, creating opportunities to use initiative, it would be important factors for nurses behaviors expected from them.

Keywords Nurses, Professional Values, Organizational Citizenship Behavior

PDF (Turkish)

References

  1. Adıgüzel, O, Tanrıverdi H, Özkan D S. (2011). Mesleki profesyonellik ve bir meslek mensupları olarak hemşireler örneği, Yönetim Bilimleri Dergisi 9 (2).
  2. Altuntaş, S, ve Baykal Ü., (2010). Örgütsel vatandaşlık düzeyi ölçeğinin hemşirelikte geçerlik güvenirliği. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 13 (3), 7-16.
  3. Altuntaş, S., ve Baykal Ü, (2014). Organizational citizenship behavior levels of nurses and effective factors, Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 1 (2). DOI: https://doi.org/10.5222/SHYD.2014.089
  4. Aslan, Ş., Örgütsel vatandaşlık davranışı ile örgütsel bağlılık ve mesleğe bağlılık arasındaki ilişkilerin araştırılması, CBU, İ.İ.B.F., Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, 15 (2).
  5. Avcı, A., (2015). Örgütsel vatandaşlık davranışları: kavramsal gelişimi ve eğitim örgütleri açısından etkileri, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt: 12 (2), 11-26.
  6. Baker, T L, Hunt T G., Andrews M,C, 2006). Promoting ethical behavior and organizational citizenship behaviors: the influence of corporate ethical values, Journal of Business Research Volume 59 (7), 849–857 (Erişim Tarihi: 13.05.2017) http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0148296306000622 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2006.02.004
  7. Baykal, Ü., Altuntaş S., Öztürk H., Sökmen S., Seren İntepeler Ş., Kantek F., (2011). Akademisyen hemşirelerin örgütsel vatandaşlık davranışları ve etkileyen faktörler, Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 2011; 8 (3), 52-58.
  8. Can, Ş, ve Acaroğlu R., (2015). Hemşirelerin mesleki değerlerinin bireyselleştirilmiş bakım algıları ile ilişkisi, Florence.Nightingale Hemşirelik Dergisi, 23 (1), 32-40. DOI: https://doi.org/10.17672/fnhd.93977
  9. Çimen, M., (2016). Yönetimde yeni yaklaşımlar: örgütsel vatandaşlık davranışı, Acıbadem Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Dergisi, 2016 (1), 1-5
  10. Erbil, N., ve Bakır A., (2009). Meslekte profesyonel tutum envanterinin geliştirilmesi, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi 6 (1).
  11. Göriş, S., Kılıç Z., Ceyhan Ö., Şentürk A., (2014). Hemşirelerin profesyonel değerleri ve etkileyen faktörler, Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 5 (3), 137-142 DOI: https://doi.org/10.5505/phd.2014.74046
  12. Gürbüz, S., (2006). Örgütsel vatandaşlık davranışı ile duygusal bağlılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesine yönelik bir araştırma, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Bahar 2006, Yıl: 2, 3 (1), 48-75 DOI: https://doi.org/10.18394/iid.22845
  13. İşsever, H, Söyük S, H Şengün S., (2016). Kamu hastanelerinde çalışan hemşirelerde örgütsel vatandaşlık davranışı, Nobel Medıcus 36, 12 (3),
  14. Kalaycı, Ş., (2006). SPSS Uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri, Asil Yayınevi, Asil Yayın Dağıtım, S.116. Ankara.
  15. Karadağlı, F. (2016). Hemşirelik öğrencilerinin profesyonel değer algıları ve etkileyen faktörler, Mersin Universitesi, Sağlık Bilimleri Dergisi, 9 (2). DOI: https://doi.org/10.17681/hsp.27211
  16. Karamanoğlu, A Y., Özer F G., Tuğcu A., (2009). Denizli ilindeki hastanelerin cerrahi kliniklerinde çalışan hemşirelerin mesleki profesyonelliklerinin değerlendirilmesi, Fırat Tıp Dergisi 14 (1), 12-17
  17. Kaya, H., Işık B, Şenyuva E., Kaya N (2012). Hemşirelik öğrencilerinin bireysel ve profesyonel değerleri, Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 15 (1).
  18. Kaya, A., ve Kantek F., (2016). Yönetici hemşirelerin profesyonel değerler algısı ve etkileyen faktörler, Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 3 (1).
  19. Korkmaz, O., ve Aydemir S., (2015). Örgütsel sessizlik ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir araştırma, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 13 (2).
  20. Meydan, C., H., Şeşen H., Basım H. N. (2011). Adalet algısı ve tükenmişliğin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki öncüllük rolü, İş Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 3 (2). DOI: https://doi.org/10.4026/1303-2860.2011.0172.x
  21. Organ, D W., (1988) Organizational citizenship behavior: the good soldier syndrome, MA: Lexinngton Books.
  22. Orak N Ş., ve Alpar Ş E., (2012). Hemşirelerin profesyonel değerleri ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2 (1).
  23. Özkütük, N., Orgun F., Sezer H., Güneysu Çakan A., (2012). Hastanede Çalışan Hemşirelerin Örgütsel Vatandaşlık Düzeylerinin İncelenmesi, Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 28 (3) : 1-12,
  24. Öz, M., (2015). Cerrahi hemşirelerin mesleki profesyonellik ve örgütsel vatandaşlık davranışları, T. C., Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Danışman Yrd. Doç. Dr. Pakize Özyürek, Afyonkarahisar.
  25. Özdamar, K. (2004). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi (Çok değişkenli analizler), 5. Baskı, Kaan Kitabevi, S.36. Eskişehir.
  26. Öztürk, Y, E., ve Özata M., (2013). Hemşirelerde örgütsel vatandaşlık davranışı ile tıbbi hataya eğilim arasındaki ilişkinin araştırılması, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18 (3), 365-381
  27. Ryan, J,J., (2002). Work values and organizational citizenship behaviors: values that work for employees and organizations, Journal of Business and Psychology, 17 (1), 123–132 (Erişim Tarihi: 13.05.2017) https://link.springer.com/article/10.1023/A:1016246103190 DOI: https://doi.org/10.1023/A:1016246103190
  28. Singh, V, K., Pathardikar A, D., Bandyopadhyay, R., (2012). Influences of ethics and values on organizational citizenship behavior: a review, Journal of Management Value & Ethics, 2 (3), (Erişim Tarihi: 13.05.2017) file:///C:/Users/h/Downloads/JOMVE.25-36.pdf
  29. Salihoğlu, G, H., (2013). Örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki (Çorum ilinde hastane çalışanlarına anket uygulaması), Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5 (1).
  30. Sümbüloğlu, K.. (1993). Biyoistatistik, Özdemir Yayıncılık, Ankara.
  31. Yayla, A., , Özlü Z K., Gümüş K., Sevinç G., Khaghani E., (2015). İki farklı kültürdeki hemşirelerin profesyonel değerlerinin incelenmesi: farklı iki ülke örneği, Uluslararası Hakemli Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, Eylül / Ekim / Kasım / Aralık Sonbahar Kış Dönemi (5).