Vol. 5 No. 12 (2017)

Research Article

Triple Bottom Line Reporting: A Research on BIST 100 Index

Published 2017-05-30

Cilt 5 Sayı 12 kapak

Öz

Üçlü Sorumluluk Raporlaması: BIST 100 Endeksi Üzerinde Bir Araştırma

John Elkington 1997 yılında kurumsal sosyal sorumluluk raporlamasını ileriye taşımış ve adına Üçlü Sorumluluk Raporlaması(ÜSR) demiş ve bu kavram literatüre yeni bir kavram olarak girmiştir. Üçlü sorumluluk raporlamasının üç boyutu vardır. Bunlar raporlamanın ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarıdır. Bu çalışmada bu üç boyut, üçlü sorumluluk raporlaması kavramı dahilinde irdelenerek, Borsa İstanbul(BİST) 100 endeksinde işlem gören işletmelerin faaliyet ve varsa sürdürülebilirlik raporlarına bakılıp, üçlü sorumluluk raporlaması puanları belirlenmiş, daha sonra çoklu regresyon analizi yardımıyla üçlü sorumluluk raporlaması puanları ile belirlenen değişkenler arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Ayrıca t-testi ve ANOVA gibi yöntemlerle de, belirlenen değişkenlerin grupları ve ek olarak da işletmelerin ana faaliyet konularına göre bölümlenmiş grupları arası anlamlı bir fark olup olmadığına bakılmıştır. Çalışmada üçlü sorumluluk raporlaması puanları ile ilişkisi olması beklenen 10 tane bağımsız değişken kullanılmıştır. Bunlar, sektör, büyüklük, ülke menşei, sahiplik yapısı, denetçi tipi, işletme tipi, kaldıraç oranı, likidite, karlılık ve yaştır.. Çalışmada regresyon analizine göre ortaya çıkan sonuçlarda bağımlı değişkenler olan üçlü sorumluluk raporlaması puanları ile sektör, sahiplik yapısı ve işletme tipi arasında anlamlı bir ilişki bulunamazken, büyüklüğün orta düzeyde pozitif, ülke menşeinin düşük düzeyde pozitif, denetçi tipinin kısmen orta düzeyde pozitif, yaşın orta düzeyde pozitif, likiditenin düşük düzeyde negatif, kaldıraç oranının orta düzeyde pozitif ve karlılığın orta düzeyde pozitif bir ilişkisi olduğu saptanmıştır. Çalışmada veriler normal dağılmadığı gözlemlenmiş ve kukla değişkenler ile bağımlı değişkenler arasında anlamlı bir fark olup olmadığını bulmak için t-testinin parametrik bir test olmayan karşılığı olan Mann Whitney U testi yapılmıştır. Uluslararası ve ulusal işletmeler (ülke menşei) ile 4 büyük denetçi tarafından denetlenen ve denetlenmeyen işletmeler (denetçi tipi) arasında anlamlı bir fark bulunurken; yüksek ve düşük profilli işletmeler (sektör), aile işletmeleri ve aile işletmeleri olmayan işletmeler (işletme tipi) ile kamu ve özel sektör işletmeleri (sahiplik yapısı) arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Çalışmadan ortaya çıkan bir diğer sonuç ise, ana faaliyet alanı grupları arasında istatistiki olarak anlamlı bir fark olmadığıdır.

Anahtar Kelimeler Üçlü Sorumluluk Raporlaması, BIST100, Faaliyet Raporları, Regresyon, ANOVA, T-test

Abstract

In 1997, John Elkington moved corporate social responsibility reporting forward and entitled it Triple Bottom Line Reporting and this notion entered into the literature as e new notion. Triple bottom line has got three dimensions. These are economical, social and environmental dimensions of reporting. In this study, these three dimensions are analyzed inside of Triple bottom line reporting notion with examining the firms annual reports which are participating in BIST100 index, their triple bottom line reporting scores are calculated and analyzed the relationship with triple bottom line reporting scores and determinated variables with the help of regression analysis. Besides, it is examined that if there is a significant difference between the groups of determinated variables and also the group of core business of the firms with statistical methods as ANOVA and t-test. In this study, 10 independent variables is used which are expected to be in relation with triple bottom line reporting scores. These are sector, size, country of origin, ownership structure, auditor type, business type, leverage ratio, liquidity, profitability and age.. Studies regressions results shows that there is no significant relation between dependent variables which are triple bottom line reporting scores and sector, ownership structure and business type, but study finds medium and positive relation with size, weak and positive relation with country of origin, medium and positive relation with auditor type, medium and positive relation with age, weak and negative relation with liquidity, medium and positive relation with leverage ratio and medium and positive relation with profitability. In this study it has been observed that, datas are not distribute normally and as a consequence, Mann Whitney U test which is a non parametric test and opposite of T-test is applied to identify if there is a significant differences between dummy variables groups and dependent variables. According the results, there is a significant differences between international and national firms (country of origin) and between the groups of auditor type, but there is no significant differences between high and low profiled (sector) firms, family and non-family firms (business type) and goverment sector and private sector (ownership structure). Another result of the study is adduced that; there is no significant differences in the groups of core business of the firms.

Keywords Triple Bottom Line Reporting, BIST100, Annual Reports, Regression, ANOVA, T-test

PDF (Turkish)

References

  1. Adams, C., Hill, W., ve Roberts, C. Corporate Social Reporting Practices in Western Europe: Legitimating Corporate Behaviour? British Accounting Review , 30(1), 1-21, 1998 DOI: https://doi.org/10.1006/bare.1997.0060
  2. Adams, R., Coulson, A., Mueller, K., Strum, A., & Bartel, C. Accounting and Financial Reporting for Environmental Costs and Liabilities: Workshop Manual. Londra: Published by Certified Accountants Educational Trust for The Association of Chartered Certified Accountants, 2000
  3. Adebayo, E. Corporate Social Responsibility Disclosure, Corporate Financial and Social Performance: An Empirical Analysis. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Nova Southeastern University,2000
  4. Ahmad, N., & Sulaiman, M. Environmental Disclosures in Malaysian Annual Reports: A Legitimacy Theory Perspective. IJCM, 14(1), 44-58,2004 DOI: https://doi.org/10.1108/10569210480000173
  5. Alparslan, A., & Aygün, M. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Ve Firma Performansı. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 435-448,2013
  6. Arlı, M., & Nazik, H. Bilimsel Araştırmaya Giriş. Ankara: Gazi Kitabevi.
  7. Arsoy, A., Arabacı, Ö., & Çiftçioğlu, A. (2012). Corporate Social Responsibility And Financial Performance Relationship: The Case Of Turkey. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 14, 159-176,2001
  8. Atakan, M., & İşçioğlu, G. Türk Tüketicilerinin Bakış Açısıyla İşletmelerin Kurumsal Sosyal Sorumluluk Faaliyetleri. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,, 8(32), 125-133,2006 DOI: https://doi.org/10.14783/maruoneri.696161
  9. Balal, A. Environmental Reporting in Developing Countries: Empirical Evidence from Bangladesh. Eco Management and Auditing, 7(3), 114-121,2000 DOI: https://doi.org/10.1002/1099-0925(200009)7:3<114::AID-EMA131>3.0.CO;2-E
  10. Başar, A., & Başar, M. Sosyal Sorumluluk Raporlaması ve Türkiye'deki Durumu. Sosyal Bilimler Dergisi, 214,2006
  11. Bayraktaroğlu, G., & Özgen, Ö. Sosyal Sorumluluk Konusunda Tüketicilerin Beklentileri: Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemi İle Önceliklerin Belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 22, 321-341,2008
  12. Büyükşalvarcı, A., & Abdioğlu, H. İMKB Kurumsal Yönetim Endeksi'nde İşlem Gören Şirketlerin Finansal ve Finansal Olmayan Belirleyicileri: İMKB İmalat Sektörü Üzerine Bir Uygulama. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 12(3), 119-145,2010
  13. Chen, H., & Wang, X. Corporate Social Responsibility And Corporate Financial Performance in China: An Empirical Research From Chinese Firms. Corporate Governance, 11(4), 361-370,2011 DOI: https://doi.org/10.1108/14720701111159217
  14. Choi, J. An Investigation of the Initial Voluntary Environmental Disclosures Made in Korean Semi-Annual Financial Reports. Pacific Accounting Review, 11(1), 73-102,1999
  15. Cochran, P., & Wood, R. Corporate Social Responsibility and Financial Corporate Social Responsibility and Financial Performance. Akademy of Management Journal, 27(1), 42-56,1984 DOI: https://doi.org/10.2307/255956
  16. Connelly, J., & Limpaphayom, P. Environmental Reporting and Firm Performance: Evidence from Thailand. The Journal of Corporate Citizenship, 13, 137-149,2004 DOI: https://doi.org/10.9774/GLEAF.4700.2004.sp.000015
  17. Cormier, D., & Gordon, I. An Examination of Social and Environmental Reporting Strategies. Accounting Auditing & Accountability Journal, 14(5), 587-616,2001 DOI: https://doi.org/10.1108/EUM0000000006264
  18. Cowen, S., Ferreri, L., & Parker, L. The Impact of Corporate Characteristics on Social Responsibility Disclosure: A Typology and Frequency Based Anaysis. Accounting Organizations and Society, 12(2), 111-112,1987 DOI: https://doi.org/10.1016/0361-3682(87)90001-8
  19. Çelik, İ., Dinçer, E., & Yılmaz, R. BIST”de İşlem Gören Mevduat Bankalarının Kurumsal Sosyal Sorumluluk Çalışmalarının Finansal Sonuçları Üzerine Kurumsal Yönetim İlkeleri Çerçevesinde Bir İnceleme. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 37-63,2012
  20. Çelik, S., Zeytinoğlu, E., & Akarım, Y. Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Finansal Performans Arasındaki İlişki: Borsa İstanbul Üzerine Bir Uygulama. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 18(1), 439-453,2014
  21. Çiftçioğlu, B., & Poroy, N. Sosyal Sorumluluk ve Bölümlere Göre Raporlama İlişkisini Anlamaya Yönelik Bir Araştırma. İşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 1, 83-99,2010
  22. Davey, H. Corporate Social Responsibility Disclosure in New Zealand: An Empirical Investigation. Working Paper, Massey University,1982
  23. Deegan, C., & Gordon, B. A Study of Environmental Disclosure Practices of Australian Corporations . Accounting and Business Research, 26(3), 187-199,1996 DOI: https://doi.org/10.1080/00014788.1996.9729510
  24. Elkington, J. Cannibals With Forks,1997
  25. Fettahoğlu, S. İşletmelerde Sosyal Sorumluluk İle Finansal Performans Arasındaki İlişki: İmkb'ye Yönelik Bir Uygulama. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(2), 515-524,2013
  26. Griffin, J., & Mahon, J. The Corporate Social Performance and Corporate Financial Performance Debate: Twenty-five Years of Incomparable Research. Business and Society, 36, 5-31,1997 DOI: https://doi.org/10.1177/000765039703600102
  27. Hackston, D., & Milne, M. Some Determinants of Social and Environmental Disclosures in New Zealand Companies. Accounting Auditing& Accountability Journal, 9(1), 77-108,1996 DOI: https://doi.org/10.1108/09513579610109987
  28. Ho, L., & Taylor, M. An Empirical Analysis of Triple Bottom Line Reporting and Its Determinates: Evidence from United States and Japan. Journal of International Financial Management and Acoounting, 18(2), 123-150,2007 DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-646X.2007.01010.x
  29. Idowu, S., & Tawlor, B. A Comparative Study of the Contents of Corporate Social Responsibility Reports of UK Companies. Management of Environmental Quality: An International Journal, 15(4), 420-437,2004 DOI: https://doi.org/10.1108/14777830410540153
  30. İşseveroğlu, G. İşletmelerde Sosyal Sorumluluk Ve Etik. Celal Bayar Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 8(2), 55-67,2001
  31. Jones, K., & Alabaster, T. Critical Analysis of Corporate Environmental Reporting Scoring Systems. Journal of Environmental Assessment Policy and Management, 1(1), 27-66,1999 DOI: https://doi.org/10.1142/S1464333299000041
  32. Joshi, P., & Gao, S. Multinational Corporate Social and Environmental Disclosures on Web Sites. International Journal of Commerce & Management, 19(1), 27-44,2009 DOI: https://doi.org/10.1108/10569210910939654
  33. Kalaycı, Ş. SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri (Cilt 5). Ankara: Aslin Yayın Dağıtım,2010
  34. Kaya, U., & Karakaya, A. Sosyal Raporlama Anlayışının Muhasebe Meslek Mensupları Tarafından Algılanması Üzerine Ampirik Bir Çalışma. Muhasebe ve Denetime Bakış, 7(24), 153-170,2008
  35. Kolk, A., Walhain, S., & Wateringen, S. Environmental Reporting by the Fortune Global 250: Exploring the Influence of Nationalty and Sector. Business Strategy and the Environment, 10(1), 15-28,2001 DOI: https://doi.org/10.1002/1099-0836(200101/02)10:1<15::AID-BSE275>3.0.CO;2-Y
  36. Margolis, J., & Walsh, J. Misery Loves Companies: Rethinking Social Initiatives by Business. Administrative Science Quarterly, 48, 268-305,2003 DOI: https://doi.org/10.2307/3556659
  37. McGuire, J., Sundgreen, A., & Schneeweis, T. Corporate Social Responsibility and Firm Financial Performance. Academy of Management Journal, 31(4), 854-872,1988 DOI: https://doi.org/10.2307/256342
  38. McWilliams, A., & Siegel, D. Corporate Social Responsibility And Financial Performance: Correlation or Misspecification? Strategic Management Journal, 21(5), 603-609,2000 DOI: https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(200005)21:5<603::AID-SMJ101>3.0.CO;2-3
  39. Montabon, F., Sroufe, R., & Narasimhan, R. An Examination of Corporate Reporting, Environmental Management Practices and Firm Performance. Journal of Operations Management, 25(5), 998-1014,2007 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jom.2006.10.003
  40. Nadeem, I. Impact of Corporate Social Responsibility on Financial Performance of Corporations: Evidence From Pakistan. International Journal of Learning & Development, 2(6), 107-118,2012 DOI: https://doi.org/10.5296/ijld.v2i6.2717
  41. Nelling, E., & Webb, E. Corporate Social Responsibility and Financial Performance:The Virtuous Circle Revisited. Rewiew of Quantitative Finance and Accounting, 32(2), 197-209,2009 DOI: https://doi.org/10.1007/s11156-008-0090-y
  42. Newson, M., & Deegan, C. Global Expectations and Their Association with Corporate Social Disclosure Practices in Australia, Singapore and South Korea. The International Journal of Accounting, 37, 183-213,2002 DOI: https://doi.org/10.1016/S0020-7063(02)00151-6
  43. Patten, D. Intra-industry Environmental Disclosures in Response to the Alaskian Oil Spill: A Note on Legitimacy Theory. Accounting Organizations and Society, 17(5), 471-475,1992 DOI: https://doi.org/10.1016/0361-3682(92)90042-Q
  44. Pava, M., & Krausz, J. The Association Between Corporate Social Responsibility and Financial Performance: The paradox of Social Cost. Journal of Business Ethics, 15(3), 321-357,1996 DOI: https://doi.org/10.1007/BF00382958
  45. Peters, R., & Mullen, M. Some Evidence of the Cumulative Effects of Corporate Social Responsibility on Financial Performans. Journal of Global Business Issues, 3(1), 1-14,2009
  46. Raar, J. Environmental Initiatives: Towards Triple Bottom Line Reporting. Corporate Communications, 7(3), 169-183,2002 DOI: https://doi.org/10.1108/13563280210436781
  47. Rahman, S., Yusoff, R., & Mohamed, W. Environmental Disclosures and Financial Performance: An Empirical Study of Malaysia, Thailand and Singapore. 29(2), 46-58,2010 DOI: https://doi.org/10.1080/0969160X.2009.9651811
  48. Roberts, R. Determinants of Corporates Social Responsibility Disclosure: An Application of Stakeholder Theory. Accounting Organizations and Society, 17(6), 595-612,1992 DOI: https://doi.org/10.1016/0361-3682(92)90015-K
  49. Secci, D. The Italian Experience in Social Reporting: An Empirical Analysis. Corporate Social and Environmental Management, 13, 135-149,2005 DOI: https://doi.org/10.1002/csr.96
  50. Slaper, T., & Hall, T. The Triple Bottom Line: What is it and How Does it Work? Indiana Business Review, 4-8,2011
  51. Sözbilir, H. İşletmelerde Sosyal Muhasebe Kuramı ve Türkiye'de Bir Anket Çalışması. Ankara: Sevinç Matbaası,1981
  52. Stanwick, P., & Stanwick, S. Corporate Environmental Disclosure: A Longitudinal Study of Japanese Firms. Journal of American Academy of Business, 9(1), 1-7,2006
  53. Stray, S., & Ballantine, J. A Sectoral Comparison of Corporate Environmental Reporting and Disclosure. Eco- Managemment and Auditing, 7(4), 165-177,2000 DOI: https://doi.org/10.1002/1099-0925(200012)7:4<165::AID-EMA138>3.0.CO;2-2
  54. Suttipun, M. Triple Bottom Line Reporting in Anuual Reports: A Case Study of Companies Listed on the Stock Exchange of Thailand(SET). Asian Journal of Finance& Accounting, 4(1), 69-92,2012 DOI: https://doi.org/10.5296/ajfa.v4i1.1289
  55. Sürmen, Y., & Aygün, D. İşletmelerde Sosyal Raporlama. Muhasebe Finansman Dergisi(26), 35-42,2005
  56. Tagesson, T., Blank, V., Broberg, P., & Collin, S. What Explains the Extentand Content of Social and Environmental Reporting in Swedish Listed Corporations. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 16, 352-364,2009 DOI: https://doi.org/10.1002/csr.194
  57. Tsouttsoura, M. Corporate Social Responsibility And Financial Performance. Nisan 04, 2016 tarihinde http://escholarship.org/uc/item/111799p2#page-1, adresinden alındı,2004
  58. UNEP/SustainAbility. Engaging Stakeholders. The Benchmark Survey:The Second International Progress Report in Company Environmental Reporting. Londra,1996
  59. Uwuigbe, U., & Egbide, B. Corporate Social Responsibility Disclosures in Nigeria: A Study of Listed Financial And Non-Financial Firms. Journal of Management And Sustainability, 2(1), 160-169,2012 DOI: https://doi.org/10.5539/jms.v2n1p160
  60. Waddock, S., & Graves, S. The Corporate Social Performance Financial Performance Link. Strategic Management Journal, 18(4), 303-319,1997 DOI: https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199704)18:4<303::AID-SMJ869>3.0.CO;2-G