Vol. 5 No. 11 (2017)

Research Article

The Relationship Between Organizational Justice, Organizational Commitment and Motivation

Published 2017-04-20

Cilt 5 Sayı 11 kapak

Öz

Örgütsel Adalet, Örgütsel Bağlılık ve Motivasyon Arasındaki İlişki

Bu çalışmanın amacı örgütsel adalet, örgütsel bağlılık ve motivasyon düzeyi arasındaki ilişkilerin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda bir kamu kurumundaki örgütsel adalet, örgütsel bağlılık ve motivasyon düzeyleri araştırılmıştır. Veriler İstanbul’daki 5 farklı ilçede çalışan 361 kamu personelinden anket yoluyla elde edilmiştir. Ankete katılanlar kolayda örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Ankette örgütsel adalet, örgütsel bağlılık ve motivasyon ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeline dayanmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 21.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında t-testi, ikiden fazla grup karşılaştırmalarında tek yönlü Anova testi ve farklılığın tespitinde Tukey Post Hoc testi kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı ve bağımsız değişkenleri arasındaki ilişkiyi Pearson korelasyon, etki ise regresyon analizi ile test edilmiştir. Örgütsel adalet, örgütsel bağlılık ve örgütsel motivasyon orta düzeyde bulunmuştur. Örgütsel adalet düzeyiyle örgütsel bağlılık düzeyi arasında anlamlı ve zayıf bir ilişki olduğu ve örgütsel adalet düzeyinin, örgütsel bağlılık ve motivasyonu arttırdığı bulunmuştur. Böylece örgütsel adalet uygulamalarının iyileştirilmesiyle kurumda çalışanların örgütsel bağlılıkları ve motivasyon düzeylerinin iyileştirilebileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler Örgütsel Adalet, Örgütsel Bağlılık, Motivasyon

Abstract

The aim of this study is to examine the relationship between organizational justice, organizational commitment and motivation. In accordance with this purpose; organizational justice, organizational commitment and motivation levels are investigated in a public institute. Research data has been obtained from 361 officers in 5 counties of Istanbul by surveys. Survey partipicants are determined by convenience sampling model. Organizational justice, organizational commitment and motivation scales are used in the survey. The research is based on relational screening model. Data obtained in this research are analyzed by SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 21.0. Descriptive statistical methods ( number, percentage, average and standard deviation) are used to evaluate the data. To compare quantitative data t test is used, to compare the groups more than two one-way ANOVA test is used and Tukey Post Hoc test is used to determine the difference. The relation between the dependent and independent parameters of the research is tested with Pearson correlation and the effect is tested with regression analysis. Organizational Justice, organizational commitment and motivation are found at medium level. It is found that there is a significant but weak relationship between organizational justice and organizational commitment and organizational justice has a positive effect on organizational commitment and motivation. Thus it is concluded that organizational commitment and motivation levels of the employees can be enhanced by improving organizational justice implementations.

Keywords Organizational Justice, Organizational Commitment, Motivation

PDF (Turkish)

References

  1. Ağırbaş, İ. , Çelik, Y. ve Büyükkayıkçı, H. (2005). Motivasyon Araçları Ve İş Tatmini: Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Hastane Başhekim Yardımcıları Üzerinde Bir Araştırma. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 8-3: 326-350.
  2. Akbolat M. , Işık O. ve Yılmaz A. (1990). Dönüşümcü Liderlik Davranışının Motivasyon Ve Duygusal Bağlılığa Etkisi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 6-11: 35-50.
  3. Allen, N. J. ve Meyer, J. P. (1990). The Measurement and Antecedents of Affective, Continuance and Normative Commitment to the Organization. Journal of Occupational Psychology, 63-1:1-18. DOI: https://doi.org/10.1111/j.2044-8325.1990.tb00506.x
  4. Ambrose, L. M. (2000) Drug Testing, and Procedural Fairness: The Influence of Situational Variables. Social Justice Research, 13-1: 25-40. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1007523802197
  5. Ateş, H. , Yıldız, B. , Yıldız, H. (2012). Herzberg ’in Çift Faktör Kuramı Kamu Okullarında Çalışan Öğretmenlerin Motivasyon Algılarını Açıklayabilir mi? Ampirik Bir Araştırma. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 7-2: 147-162.
  6. Ay, G. ve Koç, H. (2014). Örgütsel Adalet Algısı ile Örgütsel Bağlılık Düzeyi Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi: Öğretmenler Üzerinde Bir İnceleme. İşletme Araştırmaları Dergisi 6-2:67-90.
  7. Bağcı, Z. (2013). Çalışanların Örgütsel Adalet Algılarının Örgütsel Bağlılıkları Üzerindeki Etkisi: Tekstil Sektöründe Bir İnceleme. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 9-19:163-184. DOI: https://doi.org/10.11122/ijmeb.2013.9.19.273
  8. Bal, V. (2014). Örgütsel Adalet Ve Örgütsel Bağlılık İlişkisi: Manisa’daki Eğitim Kurumlarında Bir Araştırma. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6-1:1-9.
  9. Balyer, A. (2015). Örgütsel Adanmışlık: Türkiye’deki Öğretmenlerin Algıları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30-2:1-14.
  10. Banoğlu, K. , Sarıer, Y. , Uysal, Ş. ve Madenoğlu C. (2014). Okul Müdürlerinin Etik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin İş Doyumlarının Örgütsel Bağlılıkla İlişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 20-1:47-69. DOI: https://doi.org/10.14527/kuey.2014.003
  11. Baş, G. (2010). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Örgütsel Adalet Ve Örgütsel Güven Düzeyleri Arasındaki İlişki. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 1-2:17-36.
  12. Bolat, O. İ. ve Bolat, T. (2008). Otel İşletmelerinde Örgütsel Bağlılık ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı İlişkisi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11-19:75-94. DOI: https://doi.org/10.31795/baunsobed.662160
  13. Buchanan, B. (2000). Building Organizational Commitment: The Socialization of Managers in Work Organizations. Administrative Science Quartely, 19: 533-546. DOI: https://doi.org/10.2307/2391809
  14. Çakar, D. G. ve Ceylan, A. (2005). İş Motivasyonunun Çalışan Bağlılığı ve İşten Ayrılma Eğilimi Üzerindeki Etkileri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6-1:52-66. DOI: https://doi.org/10.31671/dogus.2019.284
  15. Çayırağası, F. ve Özpolat, A. (2013). Özel Güvenlik Sektöründe Çalışanların Örgütsel Bağlılık, İş Motivasyonu, İş Performans Düzeyleri ve Bir Uygulama. 3. Ulusal Özel Güvenlik Sempozyumu Gaziantep.
  16. Çetin, M. ve Kayır, H. (2010). Örgütsel Bağlılık Ve Halkla İlişkiler. Üçüncü Sektör Kooperatifçilik 45-1: 40-64.
  17. Demirel, Y. (2008). Örgütsel Güvenin Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkisi: Tekstil Sektörü Çalışanlarına Yönelik Bir Araştırma. Yönetim ve Ekonomi, 15-2:179-194.
  18. Demirel, Y. ve Seçkin, Z. (2011). Örgütsel Adaletin Bilgi Paylaşımı Üzerine Etkisi: İlaç Sektörü Çalışanlarına Yönelik Bir Araştırma. Bilig, 56:99- 119.
  19. Dündar, S. , Özutku, H. ve Taspınar, F. (2007). İçsel ve Dışsal Motivasyon Araçlarının İşgörenlerin Motivasyonu Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir İnceleme. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2 :105-119.
  20. Ertan, H. (2008). Örgütsel Bağlılık, İş Motivasyonu Ve İş Performansı Arasındaki İlişki: Antalya'da Beş Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir İnceleme. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
  21. Greenberg, J. (1987). Reactions to Procedural Injustice in Payment Distributions: Do the Means Justify the Ends?. Journal of Applied Psychology, 72-1:55-61. DOI: https://doi.org/10.1037/0021-9010.72.1.55
  22. Greenberg, J. (1990). Organizational Justice: Yesterday, Today And Tomorrow. Journal Of Management, 16:399-432. DOI: https://doi.org/10.1177/014920639001600208
  23. Hoş, C. ve Oksay A. (2015). Hemşirelerde Örgütsel Bağlılık İle İş Tatmini İlişkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20-4:1-24.
  24. İçeri, L. (2010). Örgütsel Adalet: Kuramsal Bir Yaklaşım. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 5-1:67-92.
  25. Karahan, A. (2009). Hekimlerin Örgütsel Bağlılık ve İş Tatmini İlişkisinin İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma: Afyon Kocatepe Üniversitesi Hastanesi Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23:421-432.
  26. Karasar, N. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
  27. Kim, H. (2005). Kendinizi ve Başkalarını Motive Etmenin 1001 Yolu. İstanbul:Timas Yayınları.
  28. Kutanis, Ö. R. ve Mesci, M. (2010). Örgütsel Adaletin Çalışanların İş Tatminine Etkisi: Turizm Alanın da Eğitim Veren Bir Yüksek Öğretim Kurumuna Yönelik Bir Örnek Olay Çalışması. SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 13-19:527-592.
  29. Liou, K. ve Nyhan, R. C. (1994). Dimensions of Organizational Commitment in The Public Sector: An Empirical Assessment. Public Administration Quarterly, 18-l:99-118.
  30. Mete, M. ve Aksoy, C. (2015). Çalışanların Adalet Algıları Açısından Örgütsel Güven İle Örgütsel Bağlılığın Karşılaştırılması: Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14-54 :233-246. DOI: https://doi.org/10.17755/esosder.53008
  31. Meyer, J. P. ve Allen, N. J. (1991). A Three Component Conceptualization of Organizational Commitment. Human Resource Management Review, 1-1:61-98. DOI: https://doi.org/10.1016/1053-4822(91)90011-Z
  32. Mottaz, J. C. (1985). The Relative Importance of Intrinsic and Extrinsic Rewards as Determinants of Work Satisfaction. The Sociological Quarterly, 26-3:365-385. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1533-8525.1985.tb00233.x
  33. Mowday, R. T. , Porter, L. W. ve Steers, R. M. (1982). Employee-Organization Lingages: The Psychology of Commitment, Absenteeism and Turnover. New York: Academic Press.
  34. Mowday, R. T. , Steers, R. M. ve Porter, L. W. (1979). The Measurement of Organizational Commitment. Journal of Vocational Behavior, 14:224‐247. DOI: https://doi.org/10.1016/0001-8791(79)90072-1
  35. Ployhart, R. E. ve Ryan, A. M. (1997). Toward An Explanation of Applicant Reactions: An Examination of Organizational Justice and Attribution Frameworks. Organizational Behavior and Human Decision Process, 72-3:308-335. DOI: https://doi.org/10.1006/obhd.1997.2742
  36. Sanders, M. N. K. ve Thornhill, A. (2003). Organizational Justice, Trust and the Management of Change an Exploration. Personel Review, 32-3:360–375. DOI: https://doi.org/10.1108/00483480310467660
  37. Sökmen, A. , Bilsel, M. A. ve Erbil, C. (2013). Örgütsel Adaletin Çalışan Motivasyonu ve Performansı Üzerindeki Etkisi: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma. Gazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakülte Dergisi, 15-1.
  38. Şahin, R. ve Kavas, E. (2016). Örgütsel Adalet İle Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkinin Belirlenmesinde Öğretmenlere Yönelik Bir Araştırma: Bayat Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 7-14:119-140. DOI: https://doi.org/10.21076/vizyoner.245975
  39. Öğüt, A. ve Kaplan, M. (2011). Otel İşletmelerinde Etiksel İklim Algılamaları ile Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkinin Analizi: Kapadokya Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 30:191-206.
  40. Özler, D. E. , Atalay, C. G. ve Şahin, M. D. (2008). Mobbing’in Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkisini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22.
  41. Özmen, M. ve Kahraman, Ü. G. (2017). Aile İşletmelerinde Çalışanların İş Tatmini Ve Örgütsel Bağlılık Düzeyleri Arasındaki İlişkiye Yönelik Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22-1:85-93.
  42. Tamer, İ. , İyigün, N. Ö. ve Sağlam, M. (2014). Örgüt Kültürünün Örgüte Bağlılık Üzerindeki Etkisi: Bir Perakende İşletmesi Çalışanları Üzerinde Araştırma. KAU IIBF Dergisi, 5-8:187-202. DOI: https://doi.org/10.18025/kauiibf.30753
  43. Taşdemir, S. (2013). Motivasyon Kavramına Genel Bir Bakış, Motivasyon Araçları ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurum Ölçeğinde Bir Model Önerisi. Yayımlanmamış İdari Uzmanlık Tezi. Ankara: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Ankara.
  44. Tekingündüz, S. ve Tengilimoğlu, D. (2013). Hastane Çalışanlarının İş Tatmini, örgütsel Bağlılık ve Örgütsel Güven Düzeylerinin Belirlenmesi. Sayıştay Dergisi, 91:77-103.
  45. Titrek, O. (2009). Okul Türüne Göre Okullardaki Örgütsel Adalet Düzeyi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6-2:551-573.
  46. Tutar, H. (2007). Erzurum’ da Devlet ve Özel Hastanelerde Çalışan Sağlık Personelinin İşlem Adaleti, İş Tatmini Ve Duygusal Bağlılık Durumlarının İncelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12-3:97-120.
  47. Yavuz, E. (2010). Kamu ve Özel Sektör Çalışanlarının Örgütsel Adalet Algılamaları Üzerine Bir Karşılaştırma Çalışması. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11-2:302-312. DOI: https://doi.org/10.31671/dogus.2019.170
  48. Yazıcıoğlu, İ. ve Topaloğlu, I. G. (2009). Örgütsel Adalet ve Bağlılık İlişkisi: Konaklama İşletmelerinde Bir Uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 1-1:3-16.
  49. Yücel, İ. ve Koçak, D. (2014). Örgüt Kültürü İle Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkiye Yönelik Bir Araştırma. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7-2:45 -64.
  50. Wasti, A. (2000). Meyer Ve Allen’in Üç Boyutlu Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin Geçerlilik Ve Güvenilirlik Analizi. 8.Ulusal Yönetim ve Örgüt Kongresi Nevşehir: 401-410.
  51. Wasti, A. (2001). Örgütsel Adalet Kavramı Ve Tercüme Bir Ölçeğin Türkçe’de Güvenirlik Ve Geçerlik Analizi. Yönetim Araştırmaları Dergisi, 1:33-50.
  52. Wiener, Y. (1982). Commitment in Organization a Normative View. Academy of Management Review, 7-3:418-428. DOI: https://doi.org/10.2307/257334
  53. Yelboğa, A. (2012). Örgütsel Adalet ile İş Doyumu İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma. Ege Akademik Bakış, 12-2:171-182. DOI: https://doi.org/10.21121/eab.2012219532
  54. Yılmazer, A. (2010). Örgütsel Bağlılık ve Ekstra Rol Davranışı Arasındaki İlişkiler: İmalat Sektöründe Bir Araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 5-2:236-250.