Külliyat-ı Divan-ı Selim’deki Çiçek Süslemeli Sayfalar
Öz
İnsanoğlu her zaman çevresini güzelleştirme çabasında olmuş ve bu nedenle doğadaki güzelliklerden ilham almıştır. Birçok medeniyetle iç içe yaşamış olan Türk toplumu, kültür ve sanat alanında edindiği birikimlerle zengin Türk kültürünü oluşturmuştur. Geleneksel sanatlarımız içinde en çok kullanılan unsurların başında çiçekler ve bitki motifleri gelmektedir. Özellikle 15. yüzyıl sonrasında çiçek kültürü, Türk toplumunda önemli olmuş ve sosyal alandan sanata kadar döneminin de sınırlarını aşarak her alanda büyük bir etki yaratmıştır. Osmanlı kültüründe önemli bir yer tutan, çiçeklerle bezeli bahçe kültürünün bu gelişmelerdeki etkisi yadsınamaz bir gerçektir. Kitap sanatlarında da bitkisel kökenli süsleme motifleri önemli bir yer tutar. Kitap süsleme sanatlarımızda, natüralist çiçeklerin yoğun kullanıldığı bu dönemde kitaplar, doğadan stilize edilen çiçeklerle süslenmiştir. Bu yüzyılın önemli katı’ çiçekli eserlerinden biri de Külliyat-ı Divan-ı Selim’dir. Divan içerisinde yer alan katı’ kompozisyonlu sayfalar bu sanatın önemini ve ulaştığı noktayı bizlere gösterir. 18. yüzyılın sanat anlayışı ile birlikte vazo içinde çiçek, katı’ sanatına hâkim olmuş ve kullanılan en temel motif olmuştur. Devrin süsleme üslubunda; açmış bahar çiçekleri, bahar dalları, gül ağaçları, laleler, sümbüller ya da tek başına çiçek açmış bitkiler, kendi dalında ve yaprağında gerçeğine uygun tasvir edilmişlerdir.
Anahtar Kelimeler Şükufe, natüralist, çiçek, Katı’ sanatı
Abstract
Floral Decorated Pages in Külliyat-ı Divan-ı Selim
Human beings have always strived to beautify their environment and therefore have been inspired by the beauty of nature. Turkish society, which has lived alongside many civilizations, has created a rich Turkish culture with the knowledge it has acquired in the field of culture and art. Flowers and plant motifs are among the most used elements in our traditional arts. Especially after the 15th century, flower culture became important in Turkish society and created a great impact in every field, from social sphere to art, transcending the boundaries of its period. It is an undeniable fact that the flower-filled garden culture, which had an important place in Ottoman culture, had an impact on these developments. Plant-based decoration motifs have an important place in book arts. In this period when naturalistic flowers were used extensively in our book decoration arts; It is decorated with flowers stylized from nature. One of the important works of this century with Turkish paper cutting art flowers is Külliyat-ı Divan-ı Selim. The Turkish paper cutting art composition pages in the divan show us the importance of this art and the point it has reached. With the artistic approach of the 18th century, flowers in vases dominated Turkish paper cutting art and became the most basic motif used. In the ornamental style of the period; Blooming spring flowers, spring branches, rose trees, tulips, hyacinths or single blooming plants are depicted realistically on their own branches and leaves.
Keywords Şükufe, Naturalist, Floral, Turkish Paper Cutting Art