Uzay Mimarlığında Mekan: Heidegger’in ‘İnşa ve İskan’ Düşüncesine Eleştirel Bir Yaklaşım

In Heidegger's Building Dwelling Thinking section, we see that he examines the relationship between the two concepts in terms of space-dwelling-dwelling. One of the reasons Heidegger established this relationship is to examine the existence of man on Earth. For this purpose, he phenomenologically interpreted all kinds of object-subject communication that interact with human beings in daily life from different perspectives. However, when Heidegger made these interpretations, it coincided with a period when scientific research into space was gaining momentum. In this period, beyond the discussions about the existence of extra-terrestrial life, thinkers have started to be included in the scientific and intellectual infrastructure of laying the foundations of human life on other planets. As a result of this, a field to be called space architecture has formed the most basic keystone of this infrastructure. This study aims to discuss the validity of the discourses developed on the concept of space on the basis of this duality against space architecture. For this purpose, the technical and conceptual differences of the concept of space in space architecture are evaluated with a rhetorical approach through Heidegger's discussion of dwelling and building. However, the scope of this evaluation is within the possibilities of today's technology. This study, which is carried out without questioning what opportunities technology can give us in the future, has been designed based on the systems of today's space architecture.

Heidegger’ın İnşa ve İskan çalışmasında, iki kavram arasındaki ilişkiyi mekan-yerleşme-mesken tutma terimleriyle irdelediğini görmekteyiz. Düşünürün bu ilişkiyi kurmasının bir nedeni, insanın Dünya’da varoluşunun irdelenmesidir. Bu amaçla, insan ve insanla günlük yaşantıda ilişkiye giren her türlü nesne-obje-özne iletişimini farklı bakış açılarıyla fenomenolojik olarak yorumlamıştır. Ancak Heidegger, bu yorumlamaları yaptığında, uzaya yönelik bilimsel çalışmaların ivme kazandığı bir döneme denk gelmektedir. Söz konusu dönemde, dünya dışı yaşamın varlığı hakkındaki tartışmalarının ötesinde, düşünürler artık diğer gezegenlerde de insan yaşamın temelini atabilmenin bilimsel ve düşünsel altyapısına dahil olmaya başlamışlardır. Bunun sonucu, uzay mimarlığı olarak adlandırılacak bir alan bu altyapının en temel kilit taşını oluşturmuştur. Yapılan bu çalışma, bu dualiteyi temel alarak mekan kavramı üzerine geliştirilen söylemlerin uzay mimarlığı karşısındaki geçerliliğini tartışmaya açmak amacındadır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada uzay mimarlığında mekan kavramının teknik ve kavramsal farklılıkları, Heidegger’in iskan/yerleşme ve inşa tartışması üzerinden retorik bir yaklaşımla değerlendirilmektedir. Ancak, bu değerlendirmenin uzamı, günümüz teknolojinin imkanları dahilindedir. Gelecekte, teknolojinin bize verebileceği imkanların neler olduğu sorgulanmadan yapılan bu çalışama, günümüz uzay mimarlığının sahip olduğu sistemler ile kurgulanmıştır.