Tasarımda Gelenekselin Sürdürülebilirliğine Bir Örnek: Kilim Motifleri ile Çağdaş Tasarımlar

Kültür, insanların ilkelerini, inançlarını, geleneklerini, sanat anlayışlarını ve kimliklerini oluşturan elemanların tamamını kapsamaktadır. Toplumlar kendine özgü farklılık gösteren kültürlere sahiptir. Bu zengin çeşitlilik içinde özgün değerleri olan Türk kültürü de toplum yaşantısını yansıtan geleneksel sanatlar ile kültür mozaiğini biçimlendirmiştir. Özellikle binlerce yıllık tarihi geçmişi ile tekstil alanı malzeme, uygulama ve süsleme tasarımı bakımından halen popülaritesini koruyan unsurlar barındırmaktadır. Tekstil alanında geleneksel özelliklere bağlı olarak devam eden halk el sanatları arasında dokuma işçiliği yetenek ve yaratıcılıkla birleşerek çeşitli kullanım amaçlarına hizmet etmiştir. Özellikle kilim dokumalar teknik, malzeme ve özellikle de motif özellikleri ile kültürel değerlerin korunması ve sürdürülebilirliği bakımından çağdaş yaşama ayak uydurarak güncel tasarımlarda sürekli kullanılagelmiştir. Modern yaşam tarzına ayak uydurarak mimari elemanlar, eşyalar, medya vb. gibi pek çok mecrada geçmişin izlerini yaşatarak yeni değerler kazandırmak manifestosu ile canlı kalmıştır. Bu anlayışla çalışma nitel yöntem çerçevesinde ele alınarak, geleneksel kilim motiflerinden tasarlanmış güncel ürünler kasti örnekleme ile seçilerek analiz edilmeye çalışılmıştır. Temel amaç, Türk kültürünün geleneksel yönünü yansıtan bir sanatın çağdaş bir form kazanarak yeni bir kimlikte sunulmasına dair özgün değerlendirmeler sunmaktır. Çalışma ile; gelenekselin günümüzde geçirdiği evrimin ‘yenilikçi duruş’, ‘tarihin tekrarı’, ‘pazarlama stratejisi’, ‘tanıtım’, ‘hazırbulunuşluk’ ve daha çoğaltılabilecek pek çok görüşün örnekler üzerinden tartışılmasının tasarım ve kültür sektörüne faydalı olacağı düşünülmektedir.

Culture includes all the elements that make up people’s principles, beliefs, traditions, understanding of art and identities. Societies have their own distinctive cultures. Turkish culture, which has unique values in this rich diversity, has also shaped the cultural mosaic with traditional arts that reflect the social life. Especially with its thousands of years of history, the textile field still has elements that maintain its popularity in terms of material, application and ornament design. Among the folk handicrafts that continue depending on the traditional features in the field of textile, weaving combined with talent and creativity and served various usage purposes. In particular, rug weavings have been used continuously in contemporary designs by keeping up with contemporary life in terms of technique, material and especially motif features and the preservation and sustainability of cultural values. Architectural elements, furnishings, media, etc., keeping up with the modern lifestyle. It has remained alive with its manifesto of gaining new values by keeping the traces of the past alive in many media. With this understanding, the study was handled within the framework of the qualitative method, and current products designed from traditional rug motifs were tried to be analyzed by deliberate sampling. The main aim is to present original evaluations about the presentation of an art that reflects the traditional aspect of Turkish culture in a new identity by gaining a contemporary form. With work; It is thought that it will be beneficial for the design and culture sector to discuss the evolution of the traditional today through examples such as ‘innovative stance’, ‘repetition of history’, ‘marketing strategy’, ‘promotion’, ‘readiness’ and many more.