Cilt 11 Sayı 81 (2023)

Araştırma Makalesi

Okul Yöneticilerinin Karar Verme Stillerine Dair Araştırmalar: 2014-2022 Yılları Arasındaki Lisansüstü Tezlerinin İncelenmesi

Yayımlandı 28.02.2023

  • Mustafa Deniz Millî Eğitim Bakanlığı
  • Nilgün Karaca Millî Eğitim Bakanlığı
  • Osman Yurtcu Millî Eğitim Bakanlığı
Cilt 11 Sayı 81 kapak

Öz

Okul yöneticilerinin karar verme stilleri alanlarında yapılan akademik çalışmaların genel durumu hakkında bilgi sahibi olmak, araştırmacıların gelecekteki çalışmalarına yön vermesi açısından oldukça önemlidir. Bu araştırmanın amacı, 2014-2022 yılları arasında Türkiye'de literatüre katkı sağlamış okul yöneticilerin karar verme stillerini konu alan lisansüstü tezlerini incelenmek ve elde edilen bulgular ile bazı öneriler sunmaktır. Araştırma, lisansüstü tezlerinin incelenmesine yönelik doküman analizine dayalı nitel bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemi, Okul yöneticilerinin karar verme stilleri konusunda yapılmış 22 lisansüstü tezinden oluşmaktadır. Yüksek öğretim kurumu veritabanından okul yöneticileri ve karar verme kelimeleri yazılarak tezlere ulaşılmıştır. Tezlerde şu soruların cevabı aranmış ve analizi yapılmıştır: Lisansüstü tezlerin yıllara göre dağılımı nasıldır, Okul yöneticilerin karar verme stilleri üzerine yapılan çalışmaların konuları nelerdir, yapılan çalışmaların örneklemleri nelerdir, yapılan çalışmalarda hangi yöntemler kullanılmıştır, hangi veri toplama araçları kullanılmıştır ve bu verilerin analizi nasıl yapılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulguların frekans ve yüzdeleri hesaplanarak tablo haline getirilmiştir. Şu bulgular elde edilmiştir: Okul yöneticilerinin karar verme stillerinin araştırıldığı en yoğun yıl 2019’dur. 2020 yılında bu konu ile ilgili hiçbir çalışmaya rastlanılmamıştır. Araştırılan lisansüstü tezlerinde konu olarak duygu yönetimi üzerinde durulduğu görülmektedir. İlişkisel tarama yönteminin sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Tesadüfi örneklemin yapılan araştırmalarda çok kullanıldığı görülmektedir. Veri toplama aracı olarak ölçek, veri analizi yapılırken de frekans ve yüzdelerin kullanıldığı gözlemlenmiştir. Bu bulgulara dayalı olarak bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler Okul Yöneticisi, Karar Verme Lisansüstü tezler, Karar Verme Stilleri

Abstract

Research on Decision-Making Styles of School Heads: An Examination of Graduate Thesis Between 2014-2022

It is very important to have information about the general status of academic studies in the areas of decision-making styles of school administrators in terms of directing the future studies of researchers. The aim of this research is to examine the postgraduate theses on the decision-making styles of school administrators who contributed to the literature in Turkey between the years 2014-2022 and to present some suggestions with the findings. The research is a qualitative research based on document analysis for the examination of postgraduate theses. The sample of the research consists of 22 postgraduate theses on decision making styles of school administrators. Theses were reached by writing school administrators and decision-making words from the database of higher education institutions. The answers to the following questions were sought and analyzed in the theses: How is the distribution of graduate theses by years, What are the subjects of the studies on the decision-making styles of school administrators, what are the samples of the studies, what methods were used in the studies, which data collection tools were used and how these data were analyzed. The frequencies and percentages of the findings obtained as a result of the study were calculated and tabulated. The following findings were obtained: The busiest year in which school administrators' decision-making styles were investigated was 2019. No studies on this subject were found in 2020. It is seen that the researched postgraduate theses focus on emotion management as a subject. It is seen that the relational screening method is frequently used. It is seen that the relational screening method is frequently used. It is seen that random sampling is widely used in researches. It was observed that scale was used as a data collection tool, and frequencies and percentages were used in data analysis. Based on these findings, some recommendations were made.

Keywords School Administrator, To, Decide, Graduate Theses, Decision-Making Styles

PDF

Kaynakça

  1. Acıbozlar, O. (2006), Yönetici hemşirelerin karar verme stratejileri ve yaratıcılık düzeyleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelikte Yönetim AnabilimDalı, İstanbul .
  2. Altun, B. ve Sarpkaya, R. (2017). Eğitim yönetiminde politik modeller. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(2), 1-12.
  3. Avşaroğlu, S. (2007). Üniversite öğrencilerinin karar vermede özsaygı, karar verme ve stresle başaçıkma stillerinin benlik saygısı ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  4. Bakioğlu, A., & Demiral, S. (2013). Okul yöneticilerinin belirsizlik durumlarını algılama ve karar verme tarzları. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 38(38), 9-36.
  5. Balcı, A. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Akademi.
  6. Beytekin, O. F. ve Kılıç, F. (2021). Factors affecting the decision-making process of primary schools principals, E-International Journal of Pedandragogy (e-ijpa) 1(1), 37-54. Doi:https://trdoi.org/10.27579808/e-ijpa.19
  7. Budak, S.(2000), “Psikoloji Sözlüğü”, Bilim ve Sanat Yayınları. Ankara.
  8. Çelikten, M. (2001). Etkili okullarda karar süreci. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 11,(1).1-12
  9. Çepni, S. (2010). Araştırma ve Proje Çalışmalarına Giriş. Trabzon: Celepler Matbaacılık.
  10. Deniz, Ü. ve Akbaşlı, S. (2018). Oyun teorisi bağlamında eğitim örgütlerinde karar verme. C.T. Uğurlu, K. Beycioğlu, S. Koşar, H. Kahraman ve F. K. Şermin (Ed.), Eğitim yönetimi araştırmaları [e-kitap] içinde (s. 238-245). Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayıncılık
  11. Develioğlu, M. (2006). Problem çözme becerileri yüksek ve düşük olan üniversite öğrencilerinin karar verme stratejilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  12. Geisler, M., Allwood, C. M. (2018). Decision-making competence, social orientation, time style, and perceived stress. Frontiers in psychology, 9, 1-11. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.00440
  13. Gömleksiz, M.N. ve Bozpolat, E. (2013). Eğitim programları ve öğretim alanındaki lisansüstü tezlerin değerlendirilmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 6 (7), 457-472. DOI: https://doi.org/10.9761/JASSS1769
  14. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım
  15. Karataş, Z., (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi temelli sosyal hizmet araştırmaları dergisi, 1(1), 62-80.
  16. Kaşık, D.Z. (2009). Ergenlerde karar verme stilleri ile algılanan sosyal destek düzeylerini sosyal yetkinlik beklentisi ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  17. Kesici, Ş. (2002). Üniversite Öğrencilerinin Karar Verme Stratejilerinin Psikolojik İhtiyaç Örüntüleri ve Özlük Niteliklerine Göre Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi, Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  18. Kıral, E. (2015). Yönetimde karar ve etik karar verme sorunsalı. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 73-89.
  19. Kurt, Ü.(2003). “Karar Verme Sürecinde Yöneticilerin Kişilik Yapılarının Etkileri”,Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  20. Izgar, G., & Altınok, V. (2013). Okul yöneticilerinin karar verme stratejileri. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 41-55.
  21. Izgar, H., & Yılmaz, E. (2007). PİO ve YİBO’nda görev yapan okul yöneticilerinin karar vermede özsaygı ve karar verme stilleri arasındaki ilişki. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17: 341-35
  22. Mulford, B. (2003). School Leaders: Challengıng Roles And Impact On Teacher And School Effectıveness. Faculty of Education University of Tasmania.
  23. Nas, S. (2010). Karar Verme Stillerine Bilimsel Yaklaşımlar. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 2(2), 43-65
  24. Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory. New York: McGraw-Hill.
  25. Pekdoğan, S. (2015). Karar verme stilleri araştırmaları: 2009-2013 yılları arasındaki yüksek lisans tezlerinin incelenmesi. International Journal of Social Science, 34, 321-331. DOI: https://doi.org/10.9761/JASSS2788
  26. Sak, R., Sak, İ. T. Ş., Şendil, Ç. Ö., & Eşref, N. A. S. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-256. DOI: https://doi.org/10.33400/kuje.843306
  27. Tatık, R.Z. ve Doğan, Ş. (2014). Marmara Üniversitesi Eğitim Yönetimi ve Denetimi Alanındaki Yüksek Lisans Tezlerinin İncelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 25, 1, 399-410. DOI: https://doi.org/10.9761/JASSS2324
  28. Taymaz, H. (2003). Okul yönetimi. Ankara: PegemA Yayıncılık.
  29. Uçkun, G. (2002). Değişim yönetimi, Stratejik Boyutuyla Modern Yönetim Yaklaşımları. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
  30. Uras, M. (1995). Karara katılmada kabul alanı modeli. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 1(1), 121-130.
  31. Uzundağ, V., & Özmusul, M. (2021). Okul müdürlerinin karar verme süreçleri hakkında öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi:Kuram ve Uygulama, 4(1), 01-16.
  32. Yaylacı, A, F. ve Beldağ, A. (2015). Karar verme sürecinde okul yöneticileri ve değerler. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1). 165-176.
  33. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  34. Yıldız, K. (2012). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Karar Verme Stili. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,