Yapı Elemanlarının Öncelik Sıralaması ve Sembolik Anlamlarıyla İnsanların Kişilik Özelliklerinin İlişkilendirilmesi

Yapı, strüktürel elemanlar (temel, döşeme, kolon, kiriş, merdiven, duvar, çatı, pencere, kapı) ve tasarım elemanları (çizgi, biçim, form, alan-boşluk, doku, malzeme, mobilya, renk-ışık) olmak üzere pek çok unsurun bir araya gelmesiyle oluşmaktadır. Bu çalışmada yapıyı oluşturan tüm elemanların sembolik anlamları ve bu anlamların insanların kişilik özellikleri ile olan ilişkisi araştırılmıştır. Buna ek olarak bir bütünün (yapının) parçaları olan bu elemanların önem sırası araştırılmış, bununla bağlantılı olarak kişilerin önem verdiği değerlerin sıralaması ortaya çıkarılmak istenmiştir. Tasarım ve Davranış dersi kapsamında iç mimarlık öğrencileri ile yapılan anket çalışmasına 32 kişi katılmıştır. Ankette “Bir yapının elemanlarını önem sırasına göre sıralayınız. (5 eleman) Bu elemanların sizin için sembolik olarak neyi ifade ettiğini belirtiniz.” ve “Siz bu elemanlardan hangisi olmak istersiniz? Neden?” soruları cevaplandırılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Verilen cevapların analizi sonucunda yapı elemanlarının içerisinde en önemli olarak görülen temel olmuştur. Bunu sırasıyla çatı, duvar, kapı ve pencere takip etmektedir. Anket cevaplarına göre temelin en çok yüzdeye sahip sembolik anlamı sağlamlık, çatınınki koruma, duvarınki koruyucu olma, kapınınki yenilik, pencereninki ise nefes aldırma olarak belirlenmiştir. Ankete katılan öğrencilerin %50 oranında pencere ve % 18,8 oranında kapı olmak istedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bunları merdiven, temel, çatı, taşıyıcı, tavan, malzeme ve renk takip etmektedir. Yapı elemanlarının önem sıralamasında son iki sırada yer alan pencere ve kapı elemanları en çok olunmak istenen elemanlar olmuşlardır. Bunların sembolik anlamlarına bakıldığında kişilerin özgür, şeffaf, nefes aldıran, iyi hissettiren, yeniliklere, deneyimlere, dış dünyaya açık ama aynı zamanda kontrollü, güvenilir ve korunaklı olmak istedikleri ortaya çıkmaktadır.

Building is composed of structural and design elements. In this study, the symbolic meanings of all architectural elements and the relationship between these meanings and the personalities of people were searched. In addition to this, the order of these elements were searched due to their importance and accordingly it was intended to find out the order of importance of the values for people. In the scope of Design and Behavior course, 32 interior architecture students participated to the survey. In the questionnaire, the questions “Order the architectural elements due to their importance. (5 elements)” and “Which one of these elements would you like to be? Why?” were answered. For analyzing the data, content analysis method was used. It was found that foundation was the most important element. Roof, wall, door and window followed this respectively. The answers showed that symbolic meaning with the high percentage of foundation was firmness, it was protection for roof and wall, novelty for door and breathing for window. The students who participated to the survey, wanted to be window (50%) and door (18.8%) at most. Window and door, which were found to be the least important elements, were the elements the participants wanted to be the most. Related to the symbolic meanings of these elements, it was found that the participants wanted to be free, open to novelties, experiences and to be a person who makes someone feel good but at the same time they wanted to be in contro and safe.