Cilt 10 Sayı 78 (2022)

Araştırma Makalesi

Okul Yöneticilerinde Teknostres

Yayımlandı 30.11.2022

  • Gürkan Çelik Millî Eğitim Bakanlığı
  • Fatma Çobanoğlu Pamukkale Üniversitesi image/svg+xml
Cilt 10 Sayı 78 kapak

Öz

İş ve özel yaşamın bilgi işlem teknolojileri yüzünden kaçınılmaz şekilde ivme kazandığı 21.yüzyılda, bireylerin teknoloji kaynaklı farklı sorunlar yaşadığı gündeme gelmiştir. Bunlardan en dikkat çekeni de teknolojiye uyum sorunundan kaynaklanan teknostrestir. Bu çalışmada, okul yöneticilerinin algıladıkları teknostres düzeylerini incelemek amaçlanmıştır. Nicel-kesitsel tarama modelinde ve 224 okul yöneticisinin katıldığı bu çalışmada teknostres düzeyleri “Teknostres Ölçeği” ile toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda, yöneticilerin orta düzeyde teknostres algıladıkları saptanmıştır. Ayrıca, teknolojiye yönelik hizmetiçi eğitim almanın yöneticilerin teknostres düzeylerinin azalmasıyla ilişkili olduğu; algılanan teknostresin yaşları, yöneticilik süreleri ve mesleki kıdemleriyle de ilişkili olduğu görülmüştür. Diğer taraftan, cinsiyet, eğitim durumu, çalışma alanı, bağlantılı branşı ve çalıştıkları okul kademesi değişkenlerine göre yöneticilerin teknostres algılarının benzer olduğu sonucuna da ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler Teknostres, okul yöneticisi, bilgi teknolojileri, Covid-19

Abstract

Technostress in School Administrators

In the 21st century, where business and private life inevitably gain momentum due to information processing technologies, it has come to the fore that individuals experience different technology-related problems. The most striking of these is technostress, which is caused by the problem of adaptation to technology. In this study, it was aimed to examine the perceived technostress levels of school administrators. In this study, in which 224 school administrators participated in a quantitative-cross-sectional survey model, technostress levels were collected with the “Technostress Scale”. As a result of the research, it was determined that managers perceive moderate technostress. In addition, in-service training for technology is associated with a decrease in the technostress levels of managers; It has been seen that perceived technostress is also related to their age, managerial time and professional seniority. On the other hand, it was concluded that the technostress perceptions of the administrators were similar according to the variables of gender, educational status, field of study, related branch and the school level they worked at.

Keywords Technostress, school administrator, information technologies, Covid-19

PDF

Kaynakça

  1. Abilleira, M. P., Rodıcıo-García, M.-L., Ríos-De Deus, M. P. ve Mosquera-González, M. J. (2021), Technostress in Spanish University Teachers During the COVID-19 Pandemic, Frontiers Psychology, 12, https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.617650 DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.617650
  2. Ahmad, U. N. U., Amin, S. M., & Ismail, W. K. W. (2012). The relationship between technostress creators and organisational commitment among academic librarians. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 40, 182-186 DOI: https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.03.179
  3. Akgün, F. (2019). Öğretim elemanlarının bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik kabulleri ve teknostres algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(2), 40-66. http://dx.doi.org/10.22521/jesr.2019.92.1 DOI: https://doi.org/10.22521/jesr.2019.92.1
  4. Akınoğlu, H.F. (1993). Teknostres. Türk Kütüphaneciliği, 7(3), 159-173.
  5. Arroba, T. ve James, K. (1990), Stres maliyetinin azaltılması: bir örgütsel model, Personel İncelemesi, 19(1),21-27. https://doi.org/0.1108/00483489010143267 DOI: https://doi.org/10.1108/00483489010143267
  6. Ayyagari, R., Grover, V. & Purvis, R. (2011). Technostress: Technological antecedents and implications. MIS quarterly, 35(4), 831-858. DOI: https://doi.org/10.2307/41409963
  7. Boyer-Davis, S. (2020). Technostress in higher education: An examination of faculty perceptions before and during the COVID-19 pandemic. Journal of Business and Accounting, 13(1), 42-58
  8. Brod, C. (1984). Technostress: The Human Cost Of The Computer Revolution, Basic Books,
  9. Brooks, S. ve Califf, C. (2017). Social Media-Induced Technostress: Its Impact On The Job Performance Of It Professionals And The Moderating Role Of Job Characteristics, Computer Networks, 114, 143-153. https://doi.org/10.1016/j.comnet.2016.08.020 DOI: https://doi.org/10.1016/j.comnet.2016.08.020
  10. Can Yalçın, R. & Begenirbaş, M. (2021). Covid-19 pandemi sürecinde teknostres ve iş-aile çatışması. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11 (2), 701-730 . DOI: 10.18074/ckuiibfd.869266 DOI: https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.869266
  11. Chiappetta, M. (2017). The Technostress: definition, symptoms and risk prevention. Senses and Sciences, 4(1). https://doi.org/10.14616/sands-2017-1-358361
  12. Çelik, G. (2022). DSpace@PAÜ. Bilimsel Araştırma Projeleri : http://acikerisim.pau.edu.tr/xmlui/handle/11499/45524
  13. Çetin, D. & Bülbül, T. (2017). Okul yöneticilerinin teknostres algıları ile bireysel yenilikçilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 1241-1264. https://doi.org/10.17240/ aibuefd.2017.17.31178-338821 DOI: https://doi.org/10.17240/aibuefd.2017.17.31178-338821
  14. Çobanoğlu, F. (2021). Okulda stresi azaltmak, (Ed. F. Nayır) Eğitimde Örgütsel Davranışlar içinde (s. 299-317), Ankara: Anı Yayıncılık.
  15. Çoklar, A. N., & Sahin, Y. L. (2011). Technostress levels of social network users based on ICTs in Turkey. European Journal of Social Sciences, 23(2), 171-182.
  16. Çoklar, A. N., Efilti, E., Şahin, Y.L. ve Akçay, A. (2016) Determining the reasons of technostress experienced by teachers: a qualitative study. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry (TOJQI), 7(2), 71-96. DOI: https://doi.org/10.17569/tojqi.96082
  17. Davison, R. M. (2020). The transformative potential of disruptions: A viewpoint. International Journal of Information Management, 55, 102149. https://doi.org/10.101 6/j.ijinfomgt9 DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2020.102149
  18. D’Arcy, J., Gupta, A., Tarafdar, M., & Turel, O. (2014). Reflecting on the “Dark Side” of Information Technology Use. Communications of the Association for Information Systems, 35, pp-pp. https://doi.org/10.17705/1CAIS.03505 DOI: https://doi.org/10.17705/1CAIS.03505
  19. Dönmez, B. ve Sincar, M. (2008). Avrupa’nın geleceği yetiştirme ve eğitim yöneticileri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (24), 1-19.
  20. Ennis, Lisa. (2005). The evolution of technostress. Computers in Libraries. 25(8), 10-12.
  21. Eren, A. & Çiçeklioğlu, H. (2020). Örgütlerde teknostresin ölçümüne yönelik bir alan araştırması. Journal of Business Research, 12. 2927-2943. 10.20491/isarder.2020.1017. DOI: https://doi.org/10.20491/isarder.2020.1017
  22. Erer, B. (2021). Teknolojinin karanlık yüzü: teknostres. Management and Political Sciences Review, 3 (1), 80-90. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr /pub/mpsr/issue/63017/933676
  23. Gökbulut, B. (2021). Öğretmenlerin teknostres ve teknopedagojik yeterlikleri arasındaki ilişki . Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 22 (1), 472-496. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/60452/929603
  24. Güriş, S. & Astar, M. (2014). Bilimsel araştırmalarda spss ile istatistik. İstanbul: DER Yayınları.
  25. Ilgaz, G., Özgür, H., ve Çuhadar, C. (2016). The Adaptation of Technostress Scale into Turkish. Abstracts of the 11th International Balkan Education and Science Congress, (p.69), Poreč, Croatia
  26. Krishnan, S. (2017). Teknostres Yaratıcılarında Kişilik ve Benimsenen Kültürel Farklılıklar. İnsan Davranışında Bilgisayarlar, 66, 154-167.
  27. La Torre, G., De Leonardis, V., & Chiappetta, M. (2020). Technostress: how does it affect the productivity and life of an individual? Results of an observational study. Public Health, 189, 60-65. DOI: https://doi.org/10.1016/j.puhe.2020.09.013
  28. Li, L., & Wang, X. (2021). Technostress inhibitors and creators and their impacts on university teachers’ work performance in higher education. Cognition, Technology & Work, 23(2), 315-330. DOI: https://doi.org/10.1007/s10111-020-00625-0
  29. Ragu-Nathan, T. & Tarafdar, Monideepa & Nathan, Ragu & Tu, Qiang. (2008). The Consequences of Technostress for End Users in Organizations: Conceptual Development and Empirical Validation. Information Systems Research. 19. 417-433. 10.1287/isre.1070.0165. DOI: https://doi.org/10.1287/isre.1070.0165
  30. Richter, A. (2020). Locked-down digital work. International Journal of Information Management, 55, https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2020.102157. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2020.102157
  31. Shepherd, S. S. G. (2004). Relationships between computer skills and technostress: how does this affect me?. Association of Small Computer Users in Education (ASCUE). June 6-10.
  32. Syvänen, A., Mäkiniemi, J.-P., Syrjä, S., Heikkilä-Tammi, K., & Viteli, J. (2016). When does the educational use of ICT become a source of technostress for Finnish teachers? Seminer.Net, 12 (2). https://doi.org/10.7577/seminar.2281 DOI: https://doi.org/10.7577/seminar.2281
  33. Tarafdar, M., Pullins, E. B., & Ragu‐Nathan, T. S. (2015). Technostress: negative effect on performance and possible mitigations. Information Systems Journal, 25(2), 103-132. DOI: https://doi.org/10.1111/isj.12042
  34. Tarafdar, M., Tu, Q., Ragu-Nathan, B. S., & Ragu-Nathan, T. S. (2007). The impact of technostress on role stress and productivity. Journal of management information systems, 24(1), 301-328. DOI: https://doi.org/10.2753/MIS0742-1222240109
  35. Wang, K., Shu, Q., & Tu, Q. (2008). Technostress under different organizational environments: An empirical investigation. Computers in human behavior, 24(6), 3002-3013. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2008.05.007
  36. Weil, M. M., & Rosen, L. D. (1997). Technostress: Coping with technology@ work@ home@ play , New York: Wiley.
  37. Yazici, A & Kinay, M. (2021). Redefining The Business Life And Technostress During COVID-19. 1. 36-48. 10.53035/SOSSCI.9. DOI: https://doi.org/10.53035/SOSSCI.9
  38. Yener, S. (2018). Teknostresin İş Performansı Üzerindeki Etkisi; Tükenmişliğin Aracı Rolü. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20 (2), 85-101. DOI: 10.32709/akusosbil.403114 DOI: https://doi.org/10.32709/akusosbil.403114
  39. Yiğit, A. & Yiğit, M. (2021). Teknostres kompulsif tüketimi tetikleyebilir mi? içinde: Ed: Mehmet Yiğit ve Asena Gizem Yiğit, İktisadi Konulara Davranışsal Yaklaşım, Gazi Kitabevi, Ankara.