Cilt 10 Sayı 76 (2022)

Araştırma Makalesi

Denim Ürün Üretiminde Su Ayak İzi ile Sürdürülebilirlik

Yayımlandı 30.09.2022

  • Nuray Öz Ceviz Marmara Üniversitesi image/svg+xml
  • Necla Tektaş Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
Cilt 10 Sayı 76 kapak

Öz

1930’lu yıllarda Amerika’da kullanılmaya başlayan denim kumaş, dayanıklılığı nedeni ile kısa süre içerisinde dünyada yayılmıştır. Günümüzde de tekstil ürünlerinde en çok tercih edilen kumaş türü olarak karşımıza çıkan denim yüzeyler, artık sadece Jean pantolonların üretiminde değil, moda unsuru olarak karşımıza çıkan ev tekstilinden aksesuarlara kadar birçok ürün gamında kullanılmaktadır. Dolayısıyla kullanımı geniş bir yelpazeye yayılan ve tercih edilen bu yüzeylerin sürdürülebilirlik çerçevesinde incelenmesi ve takip edilmesi gerekmektedir. Çünkü üretimi sırasında birçok işlemden geçmektedir. Denimin ana malzemesi olan pamuğun tarladan toplanmasından giyilecek/kullanılacak tekstil ürünü haline gelmesine kadar geçen süreçte doğal su kaynakları oldukça fazla kullanılmaktadır. Suyun yaşamımız ve dünyamız için önemi hepimiz tarafından bilinmesine rağmen, kısıtlı olan su kaynaklarının bilinçli kullanımı açısından yeterli bilinç düzeyi özellikle üretim amaçlı tüketilen su ile ilgili olarak oluşmamıştır. Tekstil ve hazır giyim sektörü de su kaynaklarının kullanımı açısından en çok su kullanan sektörlerin başında gelmektedir. Özellikle denim ürünlerin yıllar içerinde yayılarak her alanda kullanılır olması ve bu ürünlerin üretimi sırasında harcanan su miktarlarının fazlalığı dikkat edilmesi gereken noktalar arasındadır. Bu çalışma kapsamında denim ürünlerin üretilmesi sırasındaki prosesler, denim ürünün su ayak izi, yeni teknolojiler ve sürdürülebilirlik konuları ele alınmıştır. Geliştirilen teknolojiler su sarfiyatı %95’lere varan oranlarda artırmakla beraber, sektör yeni araştırma ve geliştirme faaliyetlerine açık durumdadır.

Anahtar Kelimeler Atıksu, Better Cotton, Denim, Su Ayak İzi, Sürdürülebilirlik

Abstract

Sustainability With Water Footprint in Denim Production

Introduced in 1930s America, the denim fabric quickly became popular around the globe thanks to its durability. Denim surfaces are still the most preferred type of fabric in textiles today, and used not only in manufacturing of jean pants, but also in a wide range of products from home textile to accessories as a fashion element. Therefore, this widely used and preferred surfaces need to be analyzed and monitored in terms of sustainability. Main reason behind this is the high number of processes these fabrics go through during manufacturing phase. From harvesting the denim’s main material, the cotton from the fields to transforming these into a wearable/usable textile product, natural water resources are used extensively in the process. Even though we are all aware of the significance of water for our lives and planet, rational use of limited water resources is far from a reality, especially for the water consumed for production purposes. In terms of using the water resources, the textile and garment industries are among the top consuming sectors. Especially the ever-widening areas of use for denim products over the years and the excess amount of water used in manufacturing of these products are among the issues that need to be addressed. Within the context of this study, processes utilized during the manufacturing of denim products, water footprint of a denim product, new technologies and sustainability were analyzed. While the developed technologies have increased the water consumption up to 95%, the sector seems to be open to new research and development activities.

Keywords Better Cotton, Denim, Sustainability, Water Footprint, Wastewater

PDF

Kaynakça

  1. Albuquerque, L. F., Salgueiro, A. A., Melo, J. D. S., & Chiavone-Filho, O. (2013). Coagulation of indigo blue present in dyeing wastewater using a residual bittern. Separation and Purification Technology, 104, 246-249. https://doi.org/10.1016/j.seppur.2012.12.005. DOI: https://doi.org/10.1016/j.seppur.2012.12.005
  2. Alper, F. (2015). Sürdürülebilirlik Kavramı İçerisinde Su Ayak İzi: Tekstil Sektörü Örneği (Doctoral dissertation, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü).
  3. Çapar, G. (2018). Su Ayak İziniz ne kadar büyük? Tübitak, Genç Bilim Dergisi, 3(18).
  4. Dornier, P. D. (2015). "Technologıes Powering Textile Innovatıon", https://www.itma.com/docs/default-source/downloads/nwttbrochure/itma_nwtt_bro.pdf?sfvrsn=2, (Erişim: 13.10.2022).
  5. Erdil, M. (2017, Kasım 30). Yeni Trend Su Tasarrufu, https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/yeni-trend-su-tasarrufu-40663841#:~:text=DEN%C4%B0M%2C%20do%C4%9Fru%20hissi%20ve%20renklendirmeyi,bin%20litreye%20kadar%20su%20kullan%C4%B1labiliyor.
  6. Eyi, G. (2019). Pamuk ve elastan karışımı denim kumaşların borik asit, boraks dekahidrat, nano-sio2, triazin ve fosfor bikeşimleri varlığında güç tutuşurluk özelliklerinin incelenmesi (Master's thesis, Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü).
  7. Gürcüm, B.H., & Bulat, F. (2016). Tekstil Tasarımında İnovatif Bir Yaratıcılık Aracı Olarak Lazer Kesim, İdil, 6, 28. DOI:10.7816/idil-06-28-08. DOI: https://doi.org/10.7816/idil-06-28-08
  8. Gürlesel, C.F. (2019). Türk Ihraç Ürünleri Sürdürülebilirlik Kodu, Türkiye İhracatçılar Meclisi Strateji Raporları.
  9. Hamano, A. (1997). Formation and decomposition of sodium hypochlorite anhydrous salt and its pentahydrate; The formation and decomposition of sodium hypochlorite anhydrous salt and its pentahydrate. Kayaku Gakkaishi (Journal of the Japan Explosives Society), 58. https://www.osti.gov/etdeweb/biblio/599993.
  10. Işık, N., & Kılınç, A. G. E. C. (2016). İnovasyon-temelli ekonomi: seçilmiş ülkeler üzerine bir uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 13-27. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ausbd/issue/26453/278537.
  11. İMKB. (2021). Erişim linki: http://www.imkb.gov.tr/datum/surdurulebilirlik/Rapor.pdf
  12. Kadem, F. D., & Özdemir, Ş. (2020). Tüketici Sonrası Geri Dönüştürülen Denim Kumaşların Seçilmiş Konfor Özellikleri Üzerine Bir Çalışma. Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 35(2), 379-388. https://doi.org/10.21605/cukurovaummfd.792425. DOI: https://doi.org/10.21605/cukurovaummfd.792425
  13. Kunz, A., Peralta-Zamora, P., Moraes, S. G. D., & Durán, N. (2002). Novas tendências no tratamento de efluentes têxteis. Química nova, 25, 78-82. https://doi.org/10.1590/S0100-40422002000100014. DOI: https://doi.org/10.1590/S0100-40422002000100014
  14. “Laser” [online] https://www.merriam-webster.com/words-at-play/laser-acronym-light-amplification. Aktaran “Sağırkaya, F. S. (2021). Denim’de sürdürülebilir uygulamalar (Master's thesis, Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü).
  15. Levi’s. (2020, Haziran 11). Water-Less Teknolojisi, https://www.levis.com.tr/levis_surdurulebilirlik.
  16. M. Solak, (2007). Elektrokoagülasyon Prosesi ile Mermer İşleme Atıksularının Arıtılması, Yüksek Lisans Tezi, Çevre Mühendisiliği ABD, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta, Türkiye.
  17. Manu, B. (2007). Physico‐chemical treatment of indigo dye wastewater. Coloration Technology, 123(3), 197-202. Doi:10.1111/j.1478-4408.2007.00080.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1478-4408.2007.00080.x
  18. MEGEP. (2007). Erkek Jean Pantolon Üretimi Modülü, Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi, Ankara. 2007.
  19. Mezarcıöz, S., & Sırlıbaş, S. Denim Kumaşlara Çevre Dostu Ön Terbiyesiz Boyama Metodunun Uygulanması. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 36(4), 1127-1136. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1048384. DOI: https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1048384
  20. Nearchimica. (2022, Temmuz 10). https://www.nearchimica.it/en/
  21. Öztürk, D., & Eren, H. A. (2010). Tekstil terbiyesinde ozon kullanımı. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 15(2). https://dergipark.org.tr/tr/pub/uumfd/issue/21675/233269.
  22. Paschoal, F. M. M., & Tremiliosi-Filho, G. (2005). Aplicação da tecnologia de eletrofloculação na recuperação do corante índigo blue a partir de efluentes industriais. Química Nova, 28, 766-772. https://doi.org/10.1590/S0100-40422005000500006. DOI: https://doi.org/10.1590/S0100-40422005000500006
  23. Rice, R. G., DeBrum, M., Hook, J., Cardis, D., & Tapp, C. (2009). Economic and environmental benefits of ozone in ozone laundering systems. Ozone: science & engineering, 31(5), 348-356. https://doi.org/10.1080/01919510903091839. DOI: https://doi.org/10.1080/01919510903091839
  24. Solak, M., & Öztürk, A. (2018). Endüstriyel Atıksu Arıtımında Kimyasal ve Elektrokimyasal Proseslerin Etkinliğinin Karşılaştırılması: Denim Ürün Üretim Sektörü. İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi, 7(2), 20-35. https://dergipark.org.tr/tr/pub/duzceitbd/issue/39375/457555.
  25. Şahin, B. (2017). Denim Üretimi ve Kalite. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi basılmamış ders notları.
  26. TFL, Erişim Linki: https://www.thefashionlaw.com/how-many-gallons-of-water-does-it-take-to-make-a-single-pair-of-jeans/,2019.
  27. UİB, (2017).Hazır Giyim Sektöründe Sürdürülebilir Trendler, Uludağ Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Ar-Ge Ve Pazara Giriş Şubesi, Nisan.
  28. Ünal, B. Z., & Küçük, A. Ozonlama Proses Şartlarının Elastansız Denim Kumaşların Yumuşaklık ve Mukavemet Özelliklerine Etkisinin İrdelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 23(69), 745-754. https://doi.org/10.21205/deufmd.2021236904. DOI: https://doi.org/10.21205/deufmd.2021236904
  29. Wang, M. (2020). Development and Evaluation of Digital Denim Technology. North Carolina State University.
  30. Why Fashion Must Turn Off the Taps, Erişim Linki: https://www.xerostech.com/updates/why-fashion-must-turn-off-the-taps#:~:text=According%20to%20the%20UN%20one,get%20the%20product%20shop%2Dready. August 27, 2021
  31. X. Wang, G. Zeng, J. Zhu, (2008). Treatment of jean-wash wastewater by combined coagulation, hydrolysis/acidification and Fenton oxidation, Journal of Hazardous Materials, 153, ss. 810-816. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2007.09.030. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2007.09.030
  32. Yorgancılar, F. N. (2011). Sürdürülebilir Rekabet Anlayışı Olarak Yenilik Yeteneği. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 11(21), 379-426. https://dergipark.org.tr/tr/pub/susead/issue/28414/302390.