Deneyimlenebilen Bir Olgu Olarak Richard Serra’nın Heykellerinde Boşluk

Genel anlamıyla doluluğun karşıtı olarak kullanılan boşluk; sonsuzluk, sınırsızlık ve hiçlik kavramları ile açıklanır. İçinde hareketi olanaklı kılan, formların oluşmasında ve algılanmasında da önemli bir role sahip olan boşluğun kavramsal tanımı, zamanın gerçeklik algısına bağlı olarak değişebilmiştir. 20. yüzyılın ilk yarısında bilimin ilerlemesiyle, evrene dair bilgiler arttıkça, düşünsel alanda olduğu gibi, sanatsal çevrede de yeniden ele alınmak durumunda kalan boşluk, kütlenin kendisi kadar önemli bir sanatsal öğeye dönüşmüştür. Duyuların ötesine geçme çabasında olan sanatçılar için heyecan verici bir kavram olan boşluk, görünenin ardındaki gerçeklikle ilgili bağlamlar oluşturmada da öne çıkmıştır. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında Minimalizmle birlikte, nesnenin salt biçimsel gerçekliği üzerinden boşluk, bir temsil aracına dönüşmeye ve kavramsal çerçevede sorgulanmaya başlanmıştır. Özellikle üç boyutlu eserlerin etrafını kuşatan bir şey olmanın ötesine geçen boşluk, doluluğun kurgulanmasında sanatsal bir tavır olarak kullanılmıştır. Minimalist Sanat akımının öncülerinden biri olan Richard Serra’nın çalışmalarında da boşluk, formun kendisi gibi ön plana çıkmaktadır. Formu ortaya çıkarmanın ötesinde, boşluğu üretmek olarak da değerlendirilebilecek bu çalışmalarda, izleyicinin aktif rolü bulunmaktadır. İzleyiciye boşluğu deneyimleme olanağı sunan sanatçının eserleri bu çalışmada incelenmiş ve kavramsal çerçeve ile birlikte ele alınarak eser analizi yapılmıştır.

In the general sense, the void used as the opposite of fullness; It is explained with the concepts of eternity, limitlessness and nothingness. The conceptual definition of the void, which enables movement in it and has an important role in the formation and perception of forms, has changed depending on the perception of reality of time. With the advancement of science in the first half of the 20th century, as the knowledge about the universe increased, the void, which had to be reconsidered in the artistic environment as well as in the intellectual field, turned into an artistic element as important as the mass itself. The void, which is an exciting concept for artists who strive to go beyond the senses, has come to the fore in creating contexts about the reality behind the visible. In the second half of the twentieth century, with Minimalism, the void began to transform into a representation tool and to be questioned in a conceptual framework through the pure formal reality of the object. The void, which goes beyond being something that surrounds especially three-dimensional works, has been used as an artistic attitude in the construction of fullness. In the works of Richard Serra, one of the pioneers of the Minimalist Art Movement, the void stands out like form itself. The audience has an active role in these works, which can be considered as producing the void, beyond revealing the form. The works of the artist, who offers the audience the opportunity to experience the void, were examined in this study and analyzed together with the conceptual framework.