Öğretim Elemanlarının İş Yerinde Kıskançlık Algılarının Metaforlar Aracılığıyla İncelenmesi

Bu araştırmanın amacı, öğretim elemanlarının iş yerinde kıskançlık kavramına ilişkin algılarını metaforlar aracılığıyla incelemektir. İş yerinde kıskançlık ve haset gibi duygular öğretim elemanları arasında da hissedilmesine rağmen genellikle yadsınmaktadır. Metaforlar ise bu tür saklı duygu ve düşüncelerin açığa çıkarılmasında yol gösterici olmaktadır. Bu bağlamda araştırmaya tesadüfi yöntemle seçilmiş ve Türkiye’deki on farklı üniversitede çalışmakta olan toplam 128 öğretim elemanı katılmıştır. Katılımcılara “İş yerinde kıskançlık…gibidir; çünkü,…” cümlesini içeren kısa bir form verilmiş ve tamamlamaları istenmiştir. Elde edilen veriler nitel veri analiz programlarından olan MAXQDA ile kodlanarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Katılımcılar birbirinden farklı 78 metafor geliştirmiş ve bu metaforlar 14 tema altında toplanmıştır. Metaforlar aracılığıyla ortaya konulan temalar, ağırlıklı olarak iş yerinde kıskançlığın yıkıcı tarafını vurgular niteliktedir. İş yerinde kıskançlık metaforik olarak sırasıyla en çok; zehir, hastalık ve virüs’e benzetilmiştir. İş yerinde kıskançlık, öğretim elemanları tarafından bulaşıcı nitelikte ayrıca bireysel ve organizasyonel düzeyde yıkıcı etkiler barındıran kompleks bir duygu olarak tanımlanmıştır. Diğer taraftan çalışma arkadaşlarını biraz da olsa kıskanmanın motive edici ya da gerekli olduğunu yansıtan öğretim elemanlarının görüşleri de mevcut literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

This research aims to examine the academicians’ perceptions about the concept of envy in the workplace through metaphors. Although jealousy and envy at work are felt among the lecturers, they are generally denied. On the other hand, metaphors are guiding in revealing such hidden feelings and thoughts. In this context, 128 lecturers working at ten different universities in Turkey, who were randomly selected, participated in the research. The study data is like “Workplace envy…; because,…” were given a short form containing the sentence, and they were asked to complete it. The obtained data were coded with MAXQDA, one of the qualitative data analysis programs, and subjected to content analysis. Participants developed 78 different metaphors, which were gathered under 14 themes. The themes revealed through metaphors mainly emphasize the destructive side of envy in the workplace. Workplace envy is metaphorically the most; poison has been likened to disease and virus. Instructors have defined workplace envy as a contagious, complex emotion that has devastating effects at the individual and organizational levels. On the other hand, the instructors' views, who reflect that it is motivating or necessary to be a little jealous of their colleagues, are also discussed in the light of the existing literature.