Cilt 10 Sayı 68 (2022)

Araştırma Makalesi

Covid-19 Pandemi Döneminde Müşterilerin Otel Seçim Kararlarının TOPSIS Yöntemiyle İncelenmesi

Yayımlandı 30.01.2022

Cilt 10 Sayı 68 kapak

Öz

Günümüzde turizm sektörünün, dünyadaki tüm ülkelerin ekonomilerinde büyük bir paya sahip olduğu bilinmektedir. Bu sektör, diğer birçok sektörü doğrudan etkilemekte ve onlardan etkilenmektedir. Müşterilerin otel seçimi, birçok alternatiften en uygununu belirlemeye yönelik olması nedeniyle Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) sorunudur. Bu amaçla ÇKKV yöntemlerinden biri olan TOPSİS yöntemi ile pandemi döneminde müşterilerin otel tercihlerinde göz önünde bulundurdukları kriterler ile otel tercih sıralamasının nasıl yapılacağı çalışma kapsamında incelenmiştir. Çalışmada, Haziran 2021 de çeşitli seyahat acentelerin web sitelerinden alınan Antalya ilinin Kemer bölgesinde yer alan ve otel puanı 7,8,9 ve üstü olan 46 tane otelin 14 kriteri göz önünde bulundurularak oluşturulan veri seti analizde kullanılmıştır. TOPSIS analizi sonucunda, H1 otelinin en iyi, H33 otelinin ise en kötü otel olduğu görülmüştür. En iyi ilk beş sırada yer alan otellerin sırasıyla; H1, H7, H21, H6, H18 olduğu belirlenmiştir. Ayrıca en kötü olan 3 otelin ise sırasıyla; H29, H43 ve H42 olduğu gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler Turizm, pandemi, otel seçimi, Çok kriterli karar verme yöntemleri (ÇKKV), Topsis yöntemi

Abstract

Examination of Customers' Hotel Selection Decisions by TOPSIS Method During the COVID-19 Pandemic Period

Today, it is known that the tourism sector has a large share in the economies of all countries in the world. This sector, directly affects and is affected by many other sectors. The hotel selection by the customers is a Multi-Criteria Decision Making(MCDM) problem, as it is aimed at determining the most suitable one among many alternatives. For this purpose, the criterias that customers consider in hotel preferences during the Pandemic period and how they make hotel preferences have been examined with TOPSIS method which is one of the MCDM methods. In the study, the data set created by considering 14 criteria of 46 hotels with a hotel score of 7,8,9 and above in Kemer region of Antalya province, which was taken from the websites of various travel agencies in June 2021, was used in the analysis. As a result of the TOPSIS analysıs, it was seen that the H1 hotel was the best and the H33 hotel was the worst. The hotels in the top five places are respectively; H1, H7, H21, H6, H18 were determined. In addition, the worst 3 hotels are respectively; H29, H43 and H42 were observed.

Keywords Tourism, pandemic, hotel selection, multi-criteria decision making methods(mdcm), topsis method

PDF

Kaynakça

  1. Arabacı, Havva. Turizm Sektörünün Ekonomik Büyümeye Etkisi Üzerine Teorik Bir İnceleme. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi. 04(03), 104-119, 2018.
  2. Akıncılar, Aykan ve Dagdeviren, Metin. A Hybrid Multi-Criteria Decision Making Model To Evaluate Hotel Websites. International Journal Of Hospitality Management, 36, 263- 271, 2014. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2013.10.002
  3. Atmaca, Metin. İMKB’de İşlem Gören Spor Şirketlerinin TOPSIS Yöntemi İle Finansal Performans Değerlendirmesi. İktisat, İşletme ve Finans Dergisi, 27(320), 91-108, 2012. DOI: https://doi.org/10.3848/iif.2012.320.3478
  4. Camilleri, Mark Anthony. The Tourism Industry: An Overview, In Travel Marketing, Tourism Economics and the Airline Product-An Introduction to Theory and Practice, Cham, Switzerland, Springer Nature, 2018. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-49849-2_1
  5. Cerovic, Slobodan ve Stanisic, Natasa. Competency Model And Multi-Criteria Decision Making in Tourism and Hotel Industry in Serbia. Journal of Tourism and Hospitality Ope Acc: THOA-113, 2018(03), 1-9, 2018.
  6. Cho, Keun Tae. Multicriteria decision methods: An attempt to evaluate and unify. Mathematical and Computer Modelling, 37(9-10), 1099-1119, 2003. DOI: https://doi.org/10.1016/S0895-7177(03)00122-5
  7. Çalışkan, Halil, Kurşuncu, Bilal, Kurbanoğlu, Cahit ve Güven, Şevki Yılmaz. TOPSIS metodu kullanılarak kesici takım malzemesi seçimi. Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi, 9(3), 35-42, 2012.
  8. Digkoglou, Panagiota, Dragoslis, Athanasios, Papathanasiou, Jason and Kostoglou, Vasilis. Using AHP and VIKOR to evaluate the hotel industry of eight European countries, 8 th Balkan Region Conference on Engineering and Business Education and 10th International Conference on Engineering and Business Education, De Gruyter Open, Sibiu, Romania, October, 2017 . DOI: https://doi.org/10.1515/cplbu-2017-0002
  9. Ecer, Fikret, Açıkgözoğlu, Semih ve Yaman, Fikret. Analitik Ağ Süreci (AAS) Ve Web Sitelerinden Yararlanarak Otel Seçimi. H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 187-207, 2009.
  10. Doğan, Nuri ve Gencan, Seda. Seyahat acentası yöneticilerinin bakış açısıyla en uygun otel seçimi: bir analitik hiyerarşi prosesi (AHP) uygulaması. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 41, 69-88, 2013.
  11. Gündüz, Hatice ve Güler, Mehmet Emre. Termal turizm işletmelerinde çok ölçütlü karar verme teknikleri kullanılarak uygun tedarikçinin seçilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 30(1), 203-222, 2015.
  12. Goral, Ramazan. Tatil için Seyahat Eden Tüketicilerin Otel Seçimini Etkileyen Faktörlerin Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) Metodu ile Önceliklendirilmesi. Journal of Tourism Management Research, Conscientia Beam, 7(1), 11-31, 2020.
  13. Kim, Jungbeun, Kim, Peter Beom Cheol ve Kim, Jae-Eun. Impacts of temporal and gender difference on hotel selection process. Journal of Hospitality Marketing & Management, 27(6), 711-732, 2018. DOI: https://doi.org/10.1080/19368623.2018.1438325
  14. Kundakçı, Nilsen, Aytaç, Adalı Esra ve Tuş, Işık Ayşegül. Tourist Hotel Location Selection with Analytic Hierarchy Process. Journal of Life Economics , 2 (3), 47-58, 2015. DOI: https://doi.org/10.15637/jlecon.82
  15. Kwok, P.K ve Lau, Henry Y.K. Hotel selection using a modified TOPSIS-based decision support algoritm. Decision Support Systems, 120, 95-105, 2019. DOI: https://doi.org/10.1016/j.dss.2019.02.004
  16. Mahdi, Ali Cemal ve Esztergár-Kiss, Domokos. Analysis of the Effective Factors for Hotel Selection by Using the Fuzzy AHP Method. International Scientific Journal “Industry 4.0”, 6(2), 79-82, 2021.
  17. Opricovic, Serafim and Tzeng, Gwo-Hshiung. Compromise Solution by MCDM Methods: A Comparative Analysis of VIKOR and TOPSIS. European Journal of Operational Research, 156(2), 445-455, 2004. DOI: https://doi.org/10.1016/S0377-2217(03)00020-1
  18. Özen, Fikri. Türkiye’de Turizm Sektörünün İktisadi Büyüme Üzerindeki Etkisi. ECONDER International Academic Journal, 1(2), 96-110, 2017.
  19. Roy, Jagannath, Sharma, Haresh Kumar, Kar, Samarjit, Zavadskas, Edmundas Kazimieras ve Saparauskas, Jonas. An extended COPRAS model for multi-criteria decision-making problems and its application in web-based hotel evaluation and selection. Economic Research, 32(1), 219-253, 2019. DOI: https://doi.org/10.1080/1331677X.2018.1543054
  20. Sarıçalı, Gizem ve Kundakçı, Nilsen. AHP ve COPRAS Yöntemleri İle Otel Alternatiflerinin Değerlendirilmesi. International Review of Economics and Management, 4(1), 45-66, 2016. DOI: https://doi.org/10.18825/irem.00736
  21. Sezgin, Mete ve Yurtlu, Murat. Dijital Pazarlama Yöneticilerinin Perspektifinden Optimum Otel Seçimi: Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve PROMETHEE Yaklaşımı. Türkiye Turizm Araştırmaları Dergisi ARAMA, 5(3), 1756–1784, 2021. DOI: https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.818
  22. Ulucan, Ebru. Otel yeri seçimi: Bulanık TOPSIS ile konumsal faktörlerin belirlenmesi. Avrupa Turizm, Otelcilik ve Rekreasyon Dergisi, 10(3), 213-228, 2020.
  23. Urfa, Ayşe Merve, Can, Esin ve Yüceol, Nazlı. Covid-19 Salgını Bağlamında Türkiye’de Turizm Sektörünün Swot Analizi. Journal of Travel and Tourism Research, 18, 22-50, 2021.
  24. Uygurtürk, Hasan ve Uyguntürk, Hilal. Bütünleşik AHS-VIKOR Yöntemi İle Otel Seçimi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 103-117, 2014.
  25. TUİK, (2021). www.data.tuik.gov.tr (Erişim tarihi: 10 Kasım 2021).
  26. Yoon, Kwagsun ve Hwang, Ching-Lai. TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution)—A Multiple Attribute Decision Making, Berlin/Heidelberg, Germany, Springer, 1981.
  27. Yu, Su Min., Wang, Jing, Wang, Jian-Qiang ve Li, Lin. A multcriteria decision-making model for hotelselection with linguistic distribution assessments, Applied Soft Computing, 67, 741-755, 2018. DOI: https://doi.org/10.1016/j.asoc.2017.08.009
  28. Yurdakul, Mustafa ve İç, Yusuf. Türk Otomotiv Firmalarının Performans Ölçümü ve Analizine Yönelik TOPSIS Yöntemini Kullanan Bir Örnek Çalışma. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 18(1), 1-18, 2003.
  29. www. booking.com (Erişim tarihi: 12 Haziran 2021).
  30. www. Otelpuan.com (Erişim tarihi: 10 Haziran 2021).
  31. www.tripadvisor.com (Erişim tarihi: 8 Haziran 2021).
  32. www.etstur.com (Erişim tarihi: 23 Haziran 2021).