Türk Mitolojisinin Cumhuriyet Sonrası Türk Sanatına Yansıması
Öz
Türk milleti kadim yaşantı ve inanışlarının bir yansıması olan sembolleri, İslâmiyet’i kabul ettikten sonra da unutmamış, bu sembolleri ve sembollerin kökeninde bulunan inanç ve ritüelleri yaşamının her alanında olduğu gibi sanatında da günümüze kadar getirmiştir. Büyük bir süratle küreselleşen dünyamızda ulus bilincini yaşatabilmenin yollarından biri de millî kültüre sahip çıkmaktır. Buna bağlı olarak bu araştırmada millî kültürü meydana getiren unsurlardan biri olan Türk mitolojisinin Türk sanatına etkisini sanatçı ve eser bağlamında ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu düşünceden yola çıkılarak araştırmada Cumhuriyet sonrası farklı dönemlerde Türk mitolojisini konu alan sanat eserleri ve sanatçıların eserleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda Türk mitolojisinin Cumhuriyet döneminde de etkisinin farklı kuşak sanatçılarında ve eserlerinde devam ettiği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler Mitoloji, türk mitolojisi, sanat
Abstract
Reflection of Turkish Mythology on Post-Republic Turkish Art
Although the Turkish nation adopted the belief of Islam, the mythological symbols that were nourished by their past beliefs, they transformed some of these beliefs into a lifestyle and reflected them into their arts and brought them up to this time. In our rapidly globalizing age, as in all life, one of the things we need to live together as a nation is to adhere to our national culture. Therefore, we collect the Turkish mythology, which constitutes our national values, in our research by revealing its effect on Turkish art in a concrete way. Thus, it aims to bring out the elements of Turkish culture and reveal them, as well as transfer the culture of the Turkish nation to future generations through artists and students who are hoped to access this work. Based on this idea, the study examined works of art and the work of artists, starting with rock paintings made in the prehistoric period. As a result of research, it was determined that Turkish mythology has continuously influenced our art for thousands of years.
Keywords Mythology, turkish mythology, art
Kaynakça
- Andiç, Sezin. Sanat, Sanatçı ve Psikoloji Üçgeninde Göç Olgusu. 3. Mehmet Başbuğ Sanat Araştırmaları Sempozyumu, 2020.
- Benuğur, Şirin. Plastik Sanatlarda At Figürüne Genel Bir Bakış ve Süleyman Saim Tekcan’ın ‘’Riva Atları’nın’’ Özgün Baskı resimlerle Yorumu, Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir, 2000.
- Can, Ramazan. Türk Eserlerinde Kam Figürü Betimlemeleri, Yüksek Lisans Tezi, Ankara. 2014
- Dalkıran, Ahmet, Çağdaş Türk Resmindeki Şamanist Etkiler, Doktora Tezi, Konya. 2010
- Dalkıran, Ahmet ve Bayrak, Tekin. Türk Kültüründe Keçinin Yeri ve Mehmet Başbuğ Resimlerindeki Yansımaları, Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2019.
- Ezer, Yeşilova, Neslihan. Türk mitolojisinde yer alan hayvan figürlerinin simge ve sembol bağlamında değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimler Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı Resim İş Öğretmenliği Bölümü Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, 2019.
- Kotan, Çiğdem. Süleyman Saim Tekcan yaşamı ve sanatı, Yüksek Lisan Tezi, Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. 2012
- Kuban, Doğan. Selçuklu Çağında Anadolu Sanatı (1. Baskı). İstanbul Yapı Kredi Yayınları. 2002.
- Mülayim, Selçuk, Değişimin Tanıkları: Ortaçağ Türk Sanatında Süsleme ve ikonografi, Kaknüs Yayınları, İstanbul, 1999.
- Öğel, Bahaeddin. Türk Mitolojisi I.cilt Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. 1993
- Özkartal, Mehmet, Türk Destanlarında Geçen Halı Anlatımları, Halılardaki Hayvan Motifleri ve Renklerinin Dili, Arış Dergisi, 2012, Cilt , Sayı 8 DOI: https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.40
- Uludağ, Ferda. Meltem. Türk Mitolojisinde Hayat Ağacının ( Kayın Ağacının) Çağdaş Seramik Sanatında Figüratif Yorumu, Yüksek Lisans Tezi, Konya. 2017.
- Bağlantı 1: www.altayli.net
- Bağlantı 2: https://www.altayli.net/turk-kulturunde-ve-cumhurriyetin-ilk- doneminde-kullanilan-turklugun-sembolu-bozkurt.html.