Sosyal Bilgiler Öğretiminde Bilim İnsanlarının Özelliklerine İlişkin Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Bu araştırma birbirinden bağımsız gibi görünen 2 durumu karşılaştırmak amacıyla yürütülmüştür. Bu çerçevede araştırmada, Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin bilim insanına yönelik görüş ve imajları ile öğrencilerin şu ana kadar maruz kaldıkları sosyal bilgiler ders kitapları (4, 5 ve 6. sınıf) Bilim, Teknoloji ve Toplum ünitesindeki bilim insanı profili karşılaştırılmıştır. Bu nedenle araştırma, doküman analizi ve bütüncül tek durum çalışma yöntemine göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, ölçüt durum örnekleme yöntemine göre belirlenen yaşları 11-12 arasında değişen 27 öğrenci (kadın=14, %52; erkek=13, %48); ayrıca sosyal bilgiler ders kitapları (4, 5 ve 6. sınıf) Bilim, Teknoloji ve Toplum ünitesi oluşturmuştur. Veriler; açık uçlu anket, çizim ve bilim insanı belirleme formları aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler üzerinde doküman ve betimsel analiz yapılmıştır. Analiz sonucunda, öğrencilerin bilim insanına yönelik görüş ve imajları ile Bilim, Teknoloji ve Toplum ünitesinde yer alan bilim insanı profilinin büyük oranda örtüştüğü sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan bu sonuçlar doğrultusunda Sosyal Bilgiler ders kitaplarında “Bilim, Teknoloji ve Toplum” öğrenme alanında fen, matematik/tıp alanında çalışan bilim insanlarının yanı sıra sosyal bilimler alanında çalışan bilim insanlarına da yer verilmesi önerilmektedir.

This research was conducted to compare two situations that seem to be independent from each other. In this context, the opinions and images of middle school 6th grade students towards scientists and the scientists profile in the Science, Technology and Society unit of the social studies textbooks (4th, 5th and 6th grades) that the students have been exposed to so far were compared. For this reason, the research was carried out according to the document analysis and holistic single case study method. The study group of the research consisted of 27 (female=14, 52%; male=13, 48%) students aged 11-12, determined according to the criterion-case sampling method; in addition, social studies textbooks (4th, 5th and 6th grades) created a Science, Technology and Society unit. Datas were collected through open-ended questionnaire, drawing and scientist identification forms. Documentary and descriptive analyzes were made on the obtained datas. As a result of the analysis, it was concluded that the opinions and images of the students towards the scientist and the profile of the scientist in the Science, Technology and Society unit largely overlapped. In line with these results, Social Studies textbooks should include scientists study in the area of social science as well as scientists study in the area of science, mathematics / medicine in the learning area of “Science, Technology and Society”.