Azerbaycan’da Savaş Sonrası Şehitleri Arama Çalışmaları Sürecinde Kurtarma Ekiplerinin Psikolojik Sağlamlık ve Ahlaki Sorumluluklarının Değerlendirilmesi
Öz
Yoğun stres, travma, ailevi çatışmalar, sosyal çevre gibi unsurlar ile karşı karşıya gelindiği zamanlarda psikolojik problemlerle yüzleşme başlamaktadır. Önemli meslek gruplarından olan arama kurtarma ekiplerinde oldukça zorlayıcı şartlardan kaynaklanan tetikleyici stres faktörleri ortaya çıkabilmektedir. Psikolojik sağlamlık bu faktörler ile baş edebilmek açısından önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada kurtarma ekiplerinin, meslekleri gereği zor şartlar altında kalarak, savaş ve savaş sonrası süreçte aldıkları görevler ve bu görevler esnasında yaşadıkları stres ve bu stres ile baş etme stratejileri, aynı zamanda psikolojik sağlamlıkları ve ahlaki sorumlulukları değerlendirilmiştir. Azerbaycan'da 44 gün süren Dağlık Karabağ Savaşı’nın ardından, savaş alanlarındaki şehitlere ait cansız bedenlerin bulunması ve tahliyesi çalışmalarında görev yapan kurtarma ekiplerinin fiziksel dayanıklılık gerektiren zor iklim koşullarında, tehlike altında, psikolojik ve duygusal stresin her zaman eşlik ettiği bir süreçten geçtiği ortaya çıkmıştır. Ekip üyelerinin stres durumlarıyla başa çıkabilmek için devreye giren psikolojik savunma mekanizmaları değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler psikolojik sağlamlık, stres, baş etme stratejileri, ahlaki sorumluluk
Abstract
Evaluation of the Psychological Health and Ethical Responsibilities of the Rescue Team in the Process of Search for Martyrs After War in Azerbaijan
When faced with factors such as intense stress, trauma, family conflicts, and social environment, psychological problems begin to emerge. In search and rescue teams, which are one of the important occupational groups, triggering stress factors may arise due to very challenging conditions. Psychological resilience has an important place in coping with these factors. In this study, the duties of the rescue teams in the war and post-war period, the stress they experience during these duties, their strategies to cope with this stress, as well as their psychological resilience and moral responsibilities, under difficult conditions due to their professions, were evaluated. After the Nagorno-Karabakh War, which lasted for 44 days in Azerbaijan, it has been revealed that the rescue teams working in the search and evacuation of the dead bodies of the martyrs in the battlefields go through a process that is always accompanied by psychological and emotional stress, under difficult climatic conditions that require physical endurance, in danger. The psychological defense mechanisms of the rescuers in order to cope with stress situations were evaluated, and it was concluded that their psychological resilience was significantly improved. At the same time, it shows that they have achieved success in their moral responsibilities in terms of witnessing all difficult events and successfully maintaining their workload to the end under all circumstances.
Keywords resilience, stress, coping strategies, moral responsibility
Kaynakça
- Aktan, C. C. (1999). Meslek Ahlakı Ve Sosyal Sorumluluk. Arı Düşünce Ve Toplumsal
- Arslan, G. (2015). Ergenlerde Psikolojik Sağlamlık: Bireysel Koruyucu Faktörlerin Rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(44), 73-82.
- Aydın, Ş. (2004). Örgütsel Stres Yönetimi.
- Demir, H. ve Songür, N. (1999). Sosyal Sorumluluk Ve İş Ahlaki. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(3), 150-168.
- Doğan, T. (2015). Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. The Journal Of Happiness & Well-Being, 3(1), 93-102.
- Efeoğlu, İ. E. ve Özgen, H. (2006). İş-Aile Yaşam Çatişmasinin İş Stresi, İş Doyumu Ve Örgütsel Bağlilik Üzerindeki Etkileri: İlaç Sektöründe Bir Araştirma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 237-254.
- Gizir, C. (2007). Psikolojik Sağlamlık, Risk Faktörleri ve Koruyucu Faktörler Üzerine Bir Derleme Çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(28), 113-128.
- Gök, S. (2008). İş Etiği Ile Iş Ahlakı Arasındaki Ilişki ve Çalışma Yaşamında Iş Etiğini Etkileyen Faktörler. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 5(1), 1-19.
- Güçlü, N. (2001). Stres Yönetimi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1).
- Güloğlu, B. ve Karaırmak, Ö. (2010). Üniversite Öğrencilerinde Yalnızlığın Yordayıcısı Olarak Benlik Saygısı ve Psikolojik Sağlamlık. Ege Eğitim Dergisi, 11(2), 73-88.
- Hoşoğlu, R., Kodaz, A. F., Bingöl, T. Y. ve Batık, M. V. (2018). Öğretmen Adaylarında Psikolojik Sağlamlık. Opus Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(14), 217-239. DOI: https://doi.org/10.26466/opus.405751
- Joseph, C. (2007). An Overview of Psychological Factors and Interventions in Air Combat Operations. Indian Journal of Aerospace Medicine, 51(2), 1-16.
- Karaırmak, Ö. (2006). Psikolojik Sağlamlık, Risk Faktörleri ve Koruyucu Faktörler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(26), 129-142.
- Leyla, D. İ. N. Ç. (2010). Bakım Kavramı ve Ahlaki Boyutu. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 17(2), 74-82.
- Oden, K. B., Lohani, M., Mccoy, M., Crutchfield, J. ve Rivers, S. (2015). Embedding Emotional Intelligence Into Military Training Contexts. Procedia Manufacturing, 3, 4052-4059. DOI: https://doi.org/10.1016/j.promfg.2015.07.976
- Öz, P. D. F. ve Yılmaz, U. H. E. B. (2009). Ruh Sağlığının Korunmasında Önemli Bir Kavram: Psikolojik Sağlamlık. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 16(3), 82-89.
- Özgener, Ş. (2000). İş Ahlakı ve Sosyal Sorumluluk: İmalat Sanayiinde Bir Uygulama (Doctoral Dissertation, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
- Savci, M. ve Aysan, F. (2014). Üniversite Öğrencilerinde Algılanan Stres Düzeyi ile Stresle Başa Çıkma Stratejileri Arasındaki İlişki. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2014(3), 44-56.
- Tekingündüz, S., Mehmet, T. O. P. ve Seçkin, M. (2015). İş Tatmini, Performans, İş Stresi Vive İşten Ayrilma Niyeti Arasindaki İlişkilerin İncelenmesi: Hastane Örneği. Verimlilik Dergisi, (4), 39-64.
- Toprak, H. (2014). Ergenlerde Mutluluk ve Yaşam Doyumunun Yordayıcısı Olarak Psikolojik Sağlamlık ve Psikolojik İhtiyaç Doyumu (Master's Thesis, Sakarya Üniversitesi).
- Vural, Z. B. A. ve Coşkun, G. (2011). Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Etik. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi