Azerbaycan’da Savaş Sonrası Şehitleri Arama Çalışmaları Sürecinde Kurtarma Ekiplerinin Psikolojik Sağlamlık ve Ahlaki Sorumluluklarının Değerlendirilmesi

Yoğun stres, travma, ailevi çatışmalar, sosyal çevre gibi unsurlar ile karşı karşıya gelindiği zamanlarda psikolojik problemlerle yüzleşme başlamaktadır. Önemli meslek gruplarından olan arama kurtarma ekiplerinde oldukça zorlayıcı şartlardan kaynaklanan tetikleyici stres faktörleri ortaya çıkabilmektedir. Psikolojik sağlamlık bu faktörler ile baş edebilmek açısından önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada kurtarma ekiplerinin, meslekleri gereği zor şartlar altında kalarak, savaş ve savaş sonrası süreçte aldıkları görevler ve bu görevler esnasında yaşadıkları stres ve bu stres ile baş etme stratejileri, aynı zamanda psikolojik sağlamlıkları ve ahlaki sorumlulukları değerlendirilmiştir. Azerbaycan'da 44 gün süren Dağlık Karabağ Savaşı’nın ardından, savaş alanlarındaki şehitlere ait cansız bedenlerin bulunması ve tahliyesi çalışmalarında görev yapan kurtarma ekiplerinin fiziksel dayanıklılık gerektiren zor iklim koşullarında, tehlike altında, psikolojik ve duygusal stresin her zaman eşlik ettiği bir süreçten geçtiği ortaya çıkmıştır. Ekip üyelerinin stres durumlarıyla başa çıkabilmek için devreye giren psikolojik savunma mekanizmaları değerlendirilmiştir.

When faced with factors such as intense stress, trauma, family conflicts, and social environment, psychological problems begin to emerge. In search and rescue teams, which are one of the important occupational groups, triggering stress factors may arise due to very challenging conditions. Psychological resilience has an important place in coping with these factors. In this study, the duties of the rescue teams in the war and post-war period, the stress they experience during these duties, their strategies to cope with this stress, as well as their psychological resilience and moral responsibilities, under difficult conditions due to their professions, were evaluated. After the Nagorno-Karabakh War, which lasted for 44 days in Azerbaijan, it has been revealed that the rescue teams working in the search and evacuation of the dead bodies of the martyrs in the battlefields go through a process that is always accompanied by psychological and emotional stress, under difficult climatic conditions that require physical endurance, in danger. The psychological defense mechanisms of the rescuers in order to cope with stress situations were evaluated, and it was concluded that their psychological resilience was significantly improved. At the same time, it shows that they have achieved success in their moral responsibilities in terms of witnessing all difficult events and successfully maintaining their workload to the end under all circumstances.