Cilt 9 Sayı 61 (2021)

Araştırma Makalesi

1990 Sonrası Türkiye ile Azerbaycan Arasındaki Sosyo Kültürel İlişkiler

Yayımlandı 30.06.2021

Cilt 9 Sayı 61 kapak

Öz

1990 yılı sonrasında bağımsızlığını kazanan Azerbaycan'da doğal gaz ve petrolün işletilmesi yönünde dünya devletleri birbirleriyle rekabete girmiş ve birçok proje imzalanmıştır. Bu projelerde Türkiye de stratejik ortak olarak yer almıştır. Bu anlamda ortak tarihe ve değerlere sahip iki ülke olan Azerbaycan-Türkiye siyasal, ekonomik, sosyo-kültürel ilişkileri hızla gelişmeye başlamıştır. Çalışmada Türkiye ile Azerbaycan arasındaki siyasal, ekonomik, sosyo-kültürel ve sanatsal ilişkiler incelenmiştir. Çalışmada 1990-2020 yılları arasındaki ekonomik, siyasal, toplumsal ve kültürel gelişmelerin ele alınması amaçlanmıştır. 1970 ile 1990 yılı arasındaki ilişkilere kısaca değinilmiş ve Azerbaycan'ın 1990 sonrası bağımsızlığını kazanmasıyla ekonomik, siyasal ve kültürel, sanatsal bilgiler irdelenmiştir. Aynı zamanda siyasî, tarihi, ekonomik ve kültürel olaylar araştırılmıştır. Çalışmada Azerbaycan Türkiye arasındaki ilişkilerin gelişim süreci değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra Azerbaycan ile Türkiye arasındaki temel ekonomik ve siyasî faktörler kültürel ilişkilerin gelişimi doğrultusunda incelenmiştir. Azerbaycan ve Türkiye arasındaki ekonomik, siyasal ve diplomatik ilişkilere aynı başlık altında yer verilmiştir. Çalışmada Türkiye ve Azerbaycan arasında kurulan sosyo-kültürel ve sanatsal ilişkiler ele alınmıştır. Aynı zamanda çalışmada bağımsızlık sonrasında imzalanan anlaşmalara değinilerek, iki ülke arasında yaşanan ekonomik, siyasal, kültürel ve toplumsal gelişmelerin etkisi ile yeni düzlemdeki ilişkiler ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler Azerbaycan, Türkiye, kültür, sanat, siyaset, ekonomi

Abstract

Socio-Cultural Relations Between Turkey and Azerbaijan After 1990

Azerbaijan, which gained its independence after 1990, competed with each other for the exploitation of natural gas and oil and many projects were signed.Turkey has been involved in this project as a strategic partner. In this sense, the two countries have common history and values that Azerbaijan-Turkey political, economic, socio-cultural relations began to develop rapidly.

In this study between Azerbaijan and Turkey in economic, political, cultural and artistic relations were examined. In the study, it is aimed to deal with the economic, political, social and cultural developments between the years 1990-2020. During the Soviet Union period from 1970 to 1990, a brief discussion of political, cultural and artistic data was given and the economic, political, cultural and artistic knowledge that developed after Azerbaijan gained its independence after 1990 was examined. In the research, political, historical, economic and cultural events were researched and the findings were analyzed. In the study the development of relations between Azerbaijan and Turkey were evaluated. In the study between Azerbaijan and Turkey in line with the development of cultural relations basic economic and political factors are examined. In the research between Azerbaijan and Turkey in economic, political and diplomatic relations have been placed under the same title. in the other part of the study established between Turkey and Azerbaijan socio-cultural, artistic relationships are the subject of research. At the same time, by referring to the agreements signed after the independence, the relations between the two countries with the effect of economic, political, cultural and social developments on the new level were discussed and inferences were made in this direction.

Keywords Azerbaijan, Turkey, culture, art, politics, economics

PDF

Kaynakça

  1. Abbasov, Namık. Azerbaycan devletinin modern koşullarda kültür politikasının unsurları ve ahlaki değerlerinin gelişme aşamaları. Bakü: Teknur, 2008.
  2. Akdoğan, Seçkin. Bağımsızlık sonrası Azerbaycan Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti ilişkileri (1991-2000), Yüksek Lisans tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Programı, 2007.
  3. Alkan, Haluk. Azerbaycan paradoksu Azerbaycan’ın iç ve dış politikası, Ankara: USAK Yayınları, 2010.
  4. Aras, Osman Nuri. Asrın Anlaşması ve Azerbaycan ekonomisine etkisi, Akademik Araştırmalar Dergisi, Ağustos - Ekim, Yıl: 8; Sayı: (30), (2006): 41-59.
  5. Aras, Osman. Nuri., ve Süleymanov, Elçin. Bağımsızlık sonrası Azerbaycan Türkiye ekonomik ilişkilerinin sektörel değerlendirilmesi. International Symposium on Regional Cooperation and Development, (2012):27-99.
  6. Aslan, Yasin. Avrasya Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Merkezi, Üçüncü Roma’nın Jeopolitik Arzuları , Ankara, 1996.
  7. Aslanlı Araz., ve Hesenov, İlham. (2005). Haydar Aliyev Dönemi Azerbaycan’ın Dış Politikası (1993 – 2001). Platin Yayınları. Ankara.
  8. Aslanov, Elnur. Azerbaycan-Türkiye; Dostluk, Kardeşlik ve Strateji Ortaklık, Berikan Yayın Evi, Maltepe/Ankara,s(2012):9-12
  9. Aydın, Ulviye. Türkiye – Azerbaycan ilişkilerinin son on yılı (2006-2016): kardeşlikten stratejik gerçekliğe uzanan yol. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi Cilt:6 Sayı:13, (2018): 38 - 62 DOI: https://doi.org/10.33692/avrasyad.509957
  10. Azerbaycan-Türkiye ilişkileri. Wikizero. 2020. Erişim adresi: https://www.wikizero.com/tr/Azerbaycan-T%C3%BCrkiye_ili%C5%9Fkileri
  11. Babayeva, Vefa. Haydar Aliyev Dönemin Türkiye Azerbaycan İlişkileri, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: İstanbul Ticari Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013.
  12. Bağırov, Rafael. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2000.
  13. Beşikçi Öraz, S. Bağımsızlık Sonrası Dönemde Azerbaycan Dış Politikasındaki Stratejik Değişimler ve Yönelimler, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 16/2, (2016):37-252. DOI: https://doi.org/10.13062/tdid.2016.134
  14. Cemilli, Elnur. ABD’nin Güney Kafkasya Politikası. İstanbul:IQ Kültür Sanat Yayıncılık, 2007.
  15. Çölükoğlu, Eren. Türkiye'nin Asya ülkeleriyle ilişkileri. Uluslar arası Politika Akademisi. 2020. Erişim adresi: http://politikaakademisi.org/2020/05/24/turkiyenin-asya-ulkeleriyle-iliskileri/
  16. Doğan, Yeşim. 1990 Sonrası Türk Dış Politikasında Dış Türkler Faktörü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek 2009.
  17. Er. Teymur Rzayev ile söyleşi. 2016. Erişim adresi: https://www.ulkemgazetesi.com.tr/magazin/teymur-rzayev-ile-soylesi-h19075.html
  18. Guliyeva, Nergis. Azerbaycan-Türk Kültürel İlişkilerinin Tarihsel Öncülleri. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Müdürlüğü, Güzel Sanatlar Enstitü Dergisi, Sayı 20, (2008):91-99. Erişim adresi: http://edergi.atauni.edu.tr/ataunigsed/article/view/1025002246/1025002248
  19. Gürler, Tolga. Azerbaycan – Türkiye İlişkileri (1991-2003) Siyasi, Askeri, Sosyo-Kültürel ve Ekonomik Açıdan. Yüksek Lisans Tezi. Nevşehir: Nevşehir Hacıbektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı, 2015.
  20. Hasanov, İlham. Haydar Aliyev döneminde Azerbaycan’ın dış politikası, Yüksek Lisans tezi, Ankara:Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2003.
  21. Hüseynova, Fergane. Bağımsızlık döneminde Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinin kültürel yönleri (bilim, eğitim, kültür). Bakü: Grif baskısı, Nurlan, 2007.
  22. Hüseynova, Fergane. Azerbaycan-Türkiye kültürel ilişkileri, kültürel sorunlar. Kültürel Eğitim Müzik Dergisi, 2008. Erişim adresi: http://www.musigi-dunya.az/new/read_magazine.asp?id=452
  23. İbrahimov, Eldeniz. Azərbaycanın ulusal tasviri sanati. National Fine Arts of Azerbaijan, İstanbul: A4 Ofset Matbaacılık San. Tic. Ltd.Şti ,2013.
  24. Kasımov, Musa. Uluslararsıilişkiler sisteminde Azerbaycan (1991 - 1995). Bakı: Gençlik Yayınları, 1996.
  25. Kılıç, Hulusi. Son yirmi yılda Azerbaycan ve Türkiye ilişkilerine kısa bakış. Azerbaycan-Türkiye; Dostluk, Kardeşlik ve Strateji Ortaklık, Berikan Yayın Evi, Maltepe/Ankara, 2012:13-20.
  26. Mehtiyeva, Terlan. Türkiye’de Çalışan Azerbaycanlı Ressamların Yaratıcılığı. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, 38. ICANAS Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, 10-15.2007 Ankara, Cilt IV. (2012):2065-2084.
  27. Mikail, Elnur. Hasan, ve Tazegül, Alper. Türkiye ile Azerbaycan siyasi ve ekonomik ilişkileri 1990-2005. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayınları,2012.
  28. Novruzov, Kulu. Azerbaycan ve kardeş Türkiye arasındaki eğitim ilişkileri. Azerbaycan-Türkiye; Dostluk, Kardeşlik ve Strateji Ortaklık, Berikan Yayın Evi, Maltepe/Ankara, (2012) :137-150.
  29. Rzayev, A., E., Mamaedov, N. Z., Hasanov, R. G. ve Nebiyev, V. R. XIII. Bağımsız Azərbaycan Cumhuriyetinin yaranması, İç ve dış politika. Rzayev , A. E. (Ed). Bakı., 2010.
  30. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. Türkiye-Azerbaycan siyasi ilişkileri. 2011. Erişim adresi: http://www.mfa.gov.tr/turkiye-azerbaycan-siyasi-iliskileri.tr.mfa
  31. Yılmaz, Reha. Azerbaycan siyasetinde bağımsızlık sonrası yıllar ve Karabağ problemi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi , S. 2, (2010):69-93. DOI: https://doi.org/10.19129/sbad.170
  32. Yılmaz, Reha, ve Sayın Faik. Mehmet. Azerbaycan dış politikasını belirleyen öğeler ve denge politikasına yansımaları. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 4/1, (2013):23-42
  33. Kasımlı, Musa. Azerbaycan'ın Uluslararası İlişkileri (1946-1990 ). Кiyev, 2004.