Cilt 9 Sayı 61 (2021)

Araştırma Makalesi

Duygusal Emek Davranışları ve Depresyon Arasındaki İlişkide Yaşam Doyumunun Aracı Rolü

Yayımlandı 30.06.2021

Cilt 9 Sayı 61 kapak

Öz

Bu çalışmanın amacı uçuş kabin ekibinin duygusal emek davranışları ve depresyon düzeylerine yaşam doyumunun aracı rolünü araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini 23-45 yaş aralığındaki (Ort=28.75, SS=4.63), 222 (183 kadın, 39 erkek) kabin memurları oluşturmaktadır. Duygusal emek davranışları alt boyutları yüzeysel rol yapma davranışı, derinden rol yapma davranışı ve doğal (samimi) duygular ile depresyon arasındaki ilişkide yaşam doyumunun aracı rolü üç farklı model oluşturularak PROCESS (Model 4) ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonunda duygusal emek davranışının tüm alt boyutları ile depresyon arasındaki ilişkide yaşam doyumunun aracı etki rolü olduğu bulunmuştur. Bulgular, depresyona ilişkin faktörler değerlendirilirken, duygusal emek kavramının ve yaşam doyumunun göz önüne alınmasına işaret etmektedir. Özellikle duygusal emeğin yoğun bir şekilde sergilendiği havacılık ve benzer hizmet sektörlerinde yaşam doyumunun artırılmasına yönelik çalışmaların önemini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler Duygusal emek, duygusal emek davranışları, yaşam doyumu, depresyon, uçuş kabin ekibi

Abstract

The Mediating Role of Life Satisfaction on the Relationship Between Emotional Labor Behaviors and Depression

The aim of the study is to investigate the mediator role of life satisfaction in the relationship between emotional labor behaviors and depression levels among flight cabin crew. Participants were consisted of 222 (183 women and 39 men) between the ages from 23 to 45 (M=28.75, SD=4.63). Mediation modeling was tested by the bootstrapping sampling method (PROCESS-Model 4) and the results demonstrated that life satisfaction mediated the relationship between emotional labor behaviors, particularly surface acting, deep acting and naturally felt emotion, and depression. The findings provide information to understand the underlying mechanism of depression among workers especially work in an emotional labor industry and promising implications to improve intervention programs within life satisfaction among flight cabin crew for airlines companies.

Keywords Emotional labor, emotional labor behaviors, life satisfaction, depression, flight cabin crew

PDF

Kaynakça

  1. Akbulut, C. A. (2018). Depresyonun duygu düzenleme süreçlerinin incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 21(2).
  2. Ardahan, F. (2012). Duygusal zekâ ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin doğa sporu yapanlar örneğinde incelenmesi. Pamukkale Spor Bilimleri Dergisi, 3(3), s.20-33.
  3. Ashforth, B. E.ve Humphrey, R. H. (1993). Emotional labor in service roles: The influence of identity. Academy of management review, 18(1), s.88-115. DOI: https://doi.org/10.2307/258824
  4. Basım H. N., Beğenirbaş M. ve Can R. Y (2013). Öğretmenlerde kişilik özelliklerinin duygusal tükenmeye etkisi: Duygusal emeğin aracılık rolü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), s.1477-1496. DOI: https://doi.org/10.12738/estp.2013.3.1509
  5. Basım, H. N. ve Beğenirbaş, M. (2012). Çalışma yaşamında duygusal emek: Bir ölçek uyarlama çalışması. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(1), s.77-90.
  6. Baş, M. ve Kılıç, B. (2014). Duygusal Emek Boyutları, Süreci ve Sonuçlarının Engelli Turizm Pazarında Değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, (2), s.67-83.
  7. Beck, A. T., Ward, C. H., Mendelson, M., Mock, J. ve Erbaugh, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of general psychiatry, 4(6), s.561-571. DOI: https://doi.org/10.1001/archpsyc.1961.01710120031004
  8. Beck, A.T., Rush, A.J., Shaw, B.F., Emery, G. (1979). Cognitive therapy of depression. New York: Guilford.
  9. Biçkes, D. M., Yılmaz, C., Demirtaş, Ö. ve Uğur, A. (2014). Duygusal emek ile iş tatmini arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin aracılık rolü: Bir alan çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), s.97-121.
  10. Cameron, L. D. ve Overall, N. C. (2018). Suppression and expression as distinct emotion-regulation processes in daily interactions: Longitudinal and meta-analyses. Emotion, 18(4), s.465. DOI: https://doi.org/10.1037/emo0000334
  11. Cheung, F. ve Lun, V. (2015). Emotional labor and occupational well-being. Journal of Individual Differences, 36, s.30-37. DOI: https://doi.org/10.1027/1614-0001/a000152
  12. Çakmakcı, E. (2017). Duygusal Emeğin Otel Çalışanlarının Sosyal, Aile ve Mesleki Yaşamlarına Etkileri. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), s.175-198.
  13. Diefendorff, J. M., Croyle, M. H. ve Gosserand, R. H. (2005). The dimensionality and antecedents of emotional labor strategies. Journal of vocational behavior, 66(2), s.339-357. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jvb.2004.02.001
  14. Diener, E. D., Emmons, R. A., Larsen, R. J. ve Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of personality assessment, 49(1), s.71-75. DOI: https://doi.org/10.1207/s15327752jpa4901_13
  15. Grandey, A. A. (2000). Emotional regulation in the workplace: A new way to conceptualize emotional labor. Journal of occupational health psychology, 5(1), s.95. DOI: https://doi.org/10.1037/1076-8998.5.1.95
  16. Grandey, A. A. (2003). When “the show must go on”: Surface acting and deep acting as determinants of emotional exhaustion and peer-rated service delivery. Academy of management Journal, 46(1), s.86-96. DOI: https://doi.org/10.2307/30040678
  17. Hayes, A. F. (2013). Introduction to mediation, moderation, and conditional process: A regression-based approach, 2nd ed.; The Guilford Press: New York, USA.
  18. Hisli, N. (1988). Beck Depresyon Envanterinin gecerliligi uzerine bit calisma (A study on the validity of Beck Depression Inventory). Psikoloji Dergisi., 6, s.118-122.
  19. Hisli, N. (1989). Beck depresyon envanterinin universite ogrencileri icin gecerliligi, guvenilirligi.(A reliability and validity study of Beck Depression Inventory in a university student sample). J. Psychol., 7, s.3-13.
  20. Hochschild Arlie, R. (1983). The managed heart: Commercialization of human feeling. University of California Press.
  21. Hülsheger, U. R. ve Schewe, A. F. (2011). On the costs and benefits of emotional labor: a meta-analysis of three decades of research. Journal of occupational health psychology, 16(3), s.361. DOI: https://doi.org/10.1037/a0022876
  22. Karaatlı, M. (2006). Verilerin düzenlenmesi ve gösterimi. SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri,(Ed.: Şeref Kalaycı), 2. baskı, s. 3-47, Asil Yayın Dağıtım, Ankara, Turkey.
  23. Karamustafalıoğlu, O. ve Yumrukçal, H. (2011). Depresyon ve anksiyete bozuklukları. Şişli Etfal Hastanesi Tıp Bülteni, 45(2), s.65-74.
  24. Kızılırmak, M. ve Demir, S. (2016), Hastanede Çalışan Hemşirelerde Depresyon ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin, 15(2), s.132-140.
  25. Kim, H. J. ve Choo, J. (2017). Emotional labor: links to depression and work-related musculoskeletal disorders in call center workers. Workplace health & safety, 65(8), s.346-354. DOI: https://doi.org/10.1177/2165079916667512
  26. Kim, J. S. (2020). Emotional labor strategies, stress, and burnout among hospital nurses: A path analysis. Journal of Nursing Scholarship, 52(1), s.105-112. DOI: https://doi.org/10.1111/jnu.12532
  27. Kruml, S. M. ve Geddes, D. (2000). Exploring the dimensions of emotional labor: The heart of Hochschild’s work. Management communication quarterly, 14(1), s.8-49. DOI: https://doi.org/10.1177/0893318900141002
  28. Küçükaltan, D., Tükeltürk, Ş. A. ve Gürkan, G. Ç. (2015). Örgütsel Davranışta Güncel Konular. Ankara: Detay Yayıncılık.
  29. Larson, E. B. ve Yao, X. (2005). Clinical empathy as emotional labor in the patient-physician relationship. Jama, 293(9), s.1100-1106. DOI: https://doi.org/10.1001/jama.293.9.1100
  30. Lök, N. ve Bademli, K. (2017). Yetişkin bireylerde fiziksel aktivite ve depresyon arasındaki ilişkisinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(40), s.101-110.
  31. Moksnes, U. K., Løhre, A., Lillefjell, M., Byrne, D. G. ve Haugan, G. (2016). The association between school stress, life satisfaction and depressive symptoms in adolescents: Life satisfaction as a potential mediator. Social Indicators Research, 125(1), s.339-357. DOI: https://doi.org/10.1007/s11205-014-0842-0
  32. Reutter, K. K. ve Bigatti, S. M. (2014). Religiosity and spirituality as resiliency resources: Moderation, mediation, or moderated mediation?. Journal for the scientific study of religion, 53(1), s.56-72. DOI: https://doi.org/10.1111/jssr.12081
  33. Rogers, M. E., Creed, P. A. ve Searle, J. (2014). Emotional labour, training stress, burnout, and depressive symptoms in junior doctors. Journal of Vocational Education & Training, 66(2), s.232-248. DOI: https://doi.org/10.1080/13636820.2014.884155
  34. Sarı, N. ve Giersbergen, M. Y. (2017). Yaşlılarda deliryum, demans ve depresyon; değerlendirme ve bakım. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 33(3), s.153-164.
  35. Savaşır, I. ve Şahin, N. H. (1997). Bilişsel Davranışçı Terapilerde Değerlendirme: Sık Kullanılan Ölçekler. Türk Psikoloji Derneği Yayınları, No: 9
  36. Schmidt, K. H. ve Diestel, S. (2014). Are emotional labour strategies by nurses associated with psychological costs? A cross-sectional survey. International Journal of Nursing Studies, 51(11), s.1450-1461. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2014.03.003
  37. Tegin, B., (1980). Depresyonda Bilişsel Şemalar, Hacettepe Üniversitesi, Psikoloji Bölümü, Doktora Tezi.
  38. Wagner, D. T., Barnes, C. M. Ve Scott, B. A. (2014). Driving it home: How workplace emotional labor harms employee home life. Personnel Psychology, 67(2), s.487-516. DOI: https://doi.org/10.1111/peps.12044
  39. Walsh, G. (2019). Service employees’ naturally felt emotions: Do they matter?. European Management Journal, 37(1), s.78-85. DOI: https://doi.org/10.1016/j.emj.2018.06.008
  40. Wang, Y. ve Peng, J. (2017). Work–family conflict and depression in Chinese professional women: The mediating roles of job satisfaction and life satisfaction. International Journal of Mental Health and Addiction, 15(2), s.394-406. DOI: https://doi.org/10.1007/s11469-017-9736-0
  41. Yetim, Ü. (1993). Life satisfaction: A study based on the organization of personal projects. Social Indicators Research, 29(3), s.277-289. DOI: https://doi.org/10.1007/BF01079516
  42. Yoon, S. L. ve Kim, J. H. (2013). Job‐related stress, emotional labor, and depressive symptoms among Korean nurses. Journal of Nursing Scholarship, 45(2), s.169-176. DOI: https://doi.org/10.1111/jnu.12018
  43. Zammuner, V. L. (2000). The regulation of emotions, life satisfaction, and burnout in post office service-job employees. In XI Meeting of the International Society for Research on Emotion (ISRE) Quebec City, Canada.