Cilt 9 Sayı 60 (2021)

Araştırma Makalesi

Kovid-19 Pandemi Krizi Döneminde Haber Üretim Pratikleri

Yayımlandı 30.05.2021

Cilt 9 Sayı 60 kapak

Öz

Kovid-19 salgını, küresel ölçekte siyasi, ekonomik, kültürel ve toplumsal alanda önemli sonuçları görülen derin krize neden olmuştur. Salgına karşı alınan tedbirler, toplumsal süreçlerde aksamalara yol açarken, bazı iş kollarında çalışmalar durma noktasına gelmiştir. Tüm dünyada, sağlığın temel mesele haline gelmesi, dijitalleşmenin artması, sosyal ilişkilerin, ekonomik ve sanatsal etkinliklerin yeniden tasarlanması gibi bir takım yapısal dönüşümler görülmektedir. Bu araştırma, salgın, savaş ve afet gibi olağanüstü durumlarda iş yoğunluğu daha da artan gazetecilerin çalışma düzeninin, Covid-19 salgınından nasıl etkilendiğinin açığa çıkarılması amacıyla yapılmış nitel araştırmadır. Çalışma kapsamında, Ankara’daki haber kuruluşlarında görevli 9 gazetecinin görüşlerine başvurulmuştur. Araştırma bulgularına göre, özellikle gazete ve televizyon gazeteciliğinde, haber üretim sürecinde yerinden haber toplama yöntemini uygulama imkanının neredeyse hiç bulunamadığı, yeni iletişim ortamları üzerinden erişilen ikincil kaynaklardan ya da ajanslardan haberlerin toplandığı saptanmıştır. Hastalık bulaşma riski ve haber kaynakları tarafından düzenlenen etkinliklere gazeteci katılımının sınırlandırılması gibi nedenlerden kaynaklanan bu durumun, gazete ve televizyon habercilerinin, olağan dönemde kısmen kullandıkları yeni iletişim ortamlarına daha fazla yönelmelerine neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler Gazetecilik, haber üretim pratikleri, Kovid-19 salgını

Abstract

News Production Practices During the COVID-19 Pandemic Crisis

The Covid-19 pandemic caused a deep crisis with significant consequences in the political, economic, cultural and social sphere on a global scale. While the measures taken against the spread of the epidemic caused disruptions in social processes, work in some business lines came to a halt. There are a number of structural transformations such as health becoming a fundamental issue, increasing digitalization in every field, reshaping social relations, economic and artistic activities. This research is a qualitative research conducted to reveal the extent to which the working order of journalists, whose work intensity increases even more in extraordinary situations such as epidemic, war and disaster, is affected by the Covid-19 outbreak. Within the scope of the research, the opinions of 9 journalists working in the news organizations in Ankara were consulted. According to the findings of the research, it was determined that especially newspapers and televisions could not find the opportunity to apply the news gathering method from the field, that they collected the news mostly from news agencies and secondary sources they accessed by new communication media. It is concluded that this situation, which is caused by the risk of disease infection and the restriction of the participation of journalists to news sources activities, causes the newspaper and television journalists to tend to the new communication media that they partially use in the usual period.

Keywords Journalism, news production practices, Kovid-19 outbreak

PDF

Kaynakça

  1. Çaplı, B.s ve Tuncel, H. (2009). Kriz haberciliği., B. Çaplı & H. Tuncel (Editörler), Televizyon haberciliğinde etik içinde (237-250). Fersa Matbaacılık: Ankara.
  2. Çetinkuş, H. ve Keleş, N. (2017). Muhabir. Ankara: Anadolu Ajansı Yayınları.
  3. Devran, Y. ve Özcan Ö. F. (2018). “Suriye Savaşının Habercilik Pratiklerine Etkisi: İliştirilmiş Gazeteciliğe Karşı Aracılı Gazetecilik”. Global Media Journal TR Edition, 9 (17), 75-95.
  4. Drock, N. ve Veglis, A. (2018, Haziran). Crisis Reporting - an Introduction.Aristotle University of Thessaloniki Crisis Reporting EJTA Teachers’ Conference, Thessaloniki, 11-12.
  5. Dursun, Ç. (2005). Haber ve Habercilik/Gazetecilik Üzerine Düşünmek, der. Sevda Alankuş. Gazetecilik ve Habercilik içinde (69-71). İkinci Baskı. İstanbul. IPS İletişim Vakfı Yayınları, 69-71.
  6. Fırat, D., G. (2011). Kriz Dönemlerinde Televizyon Yayıncılığı. Uzmanlık Tezi. Ankara: Radyo ve Televizyon Üst Kurulu.
  7. Furuncu, D. (2019). Haber Üretim Pratikleri Bağlamında Veri Gazeteciliği; Türkiye’deki Gazetecilerin Vergi Gazeteciliğine Yaklaşımı. Yayınlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: Maltepe Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  8. Furuncu, D. ve Zinderen, A. (2021). “Kovid-19 Döneminde Veri Gazeteciliği: Koronavirüs Haberlerinin Betimsel Analizi”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11 (1), 85-102. DOI: https://doi.org/10.7456/11101100/005
  9. Galtung, J. Ve Ruge, Mari, H. (March 1965). “The structure of foreign news: the presentation of the Congo, Cuba and Cyprus crises in four Norwegian newspapers”, Journal of Peace Research, Vol. 2, No. 1, 65-71. DOI: https://doi.org/10.1177/002234336500200104
  10. Geyik, K. (2020). “Mobil İletişim Ortamlarına Uyum Sürecinde Muhabirlik Pratikleri: Anadolu Ajansı Örneği”. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, (16), 259-286.
  11. Hakan, A. (2020). Basında Evden Çalışma Devrimi, https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/hurriyetin-arka-kosesi/basinda-evden-calisma-devrimi-41521376, Erişim Tarihi: 11.03.2021.
  12. Harvard Business Review Press (2015). Kriz Yönetimi. Çev., Melis İnan. İstanbul: Optimist.
  13. Howard, A. Benjamin (2017). The Art And Science of Data-Driven Journalism, Tow Center for Digital Journalism Publications, Colombia University, https://academiccommons.columbia.edu/doi/10.7916/D8Q531V1 Erişim tarihi:15.03.2021.
  14. İnuğur, M., N. (1993). Basın ve Yayın Tarihi, İstanbul: Der Yayınları, 57-143.
  15. Kars, N. (2015). Radyo-Televizyon Haberciliği, İstanbul: Derin Yayınları, 150-6.
  16. Kuru, B. (2020). “Gözden Irak, Gazetecilikten Irak: Uzaktan Çalışma Dönemi Medyayı Nasıl Etkileyecek.” https://journo.com.tr/uzaktan-calisma-medya Erişim tarihi: 10.03.2021.
  17. Kümbetoğlu, B. (2008). Sosyolojide ve Antropolojide Niteliksel Yöntem ve Araştırma. (2. Basım). İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
  18. Merriam Webster (2021). Definition of Crisis https://www.merriam-webster.com/dictionary/crisis Erişim tarihi: 15.03.2021.
  19. Narin, B. (2015). “Mobil Telefonlar ve Gazetecilik: Mobil Haber Üretimi ve Habere Mobilden Erişim”. XX. Türkiye'de İnternet Konferansı 1-3 Aralık 2015, İstanbul Üniversitesi.https://www.researchgate.net/publication/321980321_Mobil_Telefonlar_ ve_Gazetecilik_Mobil_Haber_Uretimi_ve_Habere_Mobilden_Erisim/link/5a3c43740f7e9b10e23bbd0c/downl oad Erişim Tarihi: 17.02.2021.
  20. O’Neil, D. ve Harcup, T. (2008). News Values and Selectivity. The Handbook of Journalism Studies, London: Routledge.
  21. Örnek, A., Ş. (2007). “Kriz Yönetimi Stratejileri ve Türkiye Bilişim Sektörü Örneği”. Yönetim Bilimleri Dergisi, 5 (1), 107-130.
  22. Öztunç, M. (2020). “İnternet Haberciliğinde Koronavirüs Salgınının Sunum Biçimi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9 (3), 2825-2840. DOI:10.15869/itobiad.756934 DOI: https://doi.org/10.15869/itobiad.756934
  23. Patton, Q., P. (2002). Qualitative Research and Evaluation Methods. U.S.A: Sage.
  24. Perreault, M. ve Perreault, G. (2021). Journalists on COVID-19 Journalism: Communication Ecology of Pandemic Reporting, https://www.researchgate.net/publication/349054314, Erişim Tarihi; 12.03.2021. DOI: https://doi.org/10.1177/0002764221992813
  25. Sloan, D. ve Parcell, L., M. (2002). American Journalism, History, Principles, Practices, Nort Carolina.
  26. T.C. Sağlık Bakanlığı (2020). COVID-19 Haftalık Durum Raporu 07/09/2020 – 13/09/2020 https://covid19.saglik.gov.tr/Eklenti/39033/0/covid-19-haftalik-durum-raporu-37-haftapdf.pdf?_tag1=65F4D8399C803579F38C7716D0E1E179FF510D59 Erişim Tarihi: 16.03.2021.
  27. Türk, M. S., Bıyık, A., Güven, A. ve İbiş, A. (2013). “Türk Gazetecilerin Haber Değeri Algısına Yönelik Bir Araştırma”. International Journal of Social Science, 6/5, 739-754. DOI: https://doi.org/10.9761/JASSS1570
  28. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2000). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  29. Yüksel, E. (2010). Medya ve Habercilik. Konya: Çizgi Kitabevi.
  30. Zhou, Fei vd. (2020). “Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: A retrospective cohort study”. The Lancet, 395: 1054. DOI: https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30566-3