Cilt 9 Sayı 58 (2021)

Araştırma Makalesi

Avangard Manifestoların Eğitim Programlarındaki Yeri

Yayımlandı 30.03.2021

Cilt 9 Sayı 58 kapak

Öz

Tarihsel süreçte ortaya çıkan sanatsal ve kültürel hareketler, oluşumlar, akımlar meydana geldikleri ve şekillendikleri dönemin toplumsal, siyasal, ekonomik ve kültürel verilerinden etkilenmişlerdir. Tarihin her döneminde değişen dünya şartlarına bağlı olarak farklılaşan ve gelişen sanat kendinden önceki dönemlerden etkilendiği kadar kendinden sonraki süreçleri de etkilemiştir. Bu bağlamda özellikle 20. yüzyılın ilk yarısı, birbiri ardına ortaya çıkan büyük savaşlar, devrimler, ekonomik krizler, hızla gelişen teknoloji, bilimsel gelişmeler ve bunların insanda yarattığı ruhsal travmaların yaşandığı bir dönem olmuştur. Özellikle buhran dönemlerinden beslenen siyasal bir söylem aracı olan manifesto 20. yüzyılın ilk yarısında sanat ortamına girmiştir. Fransız Devrimi’yle şekillenen, toplumsal bir hareketin siyasal inanç ve amaçlarının yazılı bir metin aracılığıyla duyurulması anlamına gelen manifesto, 20. yüzyılda sanat akımları ve sanatçılar tarafından kullanılmaya başlamıştır. İnsanlığın maddi ve manevi anlamda çöküşte olduğu bu dönemde sanatçılar yayımladıkları manifestolar aracılığı ile özgürleşmeye, yeni bir dünya kurmaya, halkı bilinçlendirmeye, sanatlarını anlatmaya çalışmıştır. Sanatın disiplinlerini kapsayan avangard manifestolar bu dönemde tüm geleneksel sanat anlayışına meydan okumuş ve sanat alanında modern atılımlar gerçekleşmiştir. Bu bağlamda bir inceleme ve değerlendirmenin amaçlandığı bu araştırmada, “Avangard manifestoların tarihsel süreci ve avangard manifestoların lisans eğitim programlarındaki yeri nedir?” gibi vb. sorular aydınlatılmaya çalışılmıştır. Nitel araştırma yöntemi ve doküman incelemesinin kullanıldığı bu çalışmada elde edilen tüm bulgular araştırmanın alt amaçları çerçevesinde yorumlanmış ve yine aynı amaçlar doğrultusunda bulgulardan sonuçlara ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler Sanat, sanat eğitimi, eğitim programı, manifesto

Abstract

The Place of Avant-Garde Manifestos in Education Programmes

Artistic and historical acts, formations and trends appeared during historical process was affected and reflected economic, political and cultural codes in the period when they were introduced and shaped. Every period in the history, art always changed and developed based on variable world conditions, and it will be influenced by the future time as much as it was influenced by its past time. 20th century was a period when there was successive mass wars, revaluations, economic crises, rapid technological developments, and individuals’ psychic trauma caused by these. In this period precisely, manifesto a political discourse which feeds especially from the depression periods emerged in the early of 20th century. The manifesto, which means the announcement of the political beliefs and aims of a social movement and the written text, shaped by the French Revolution, began to be used by art movements and artists in the 20th century. This period was the time of human being’s material and nonmaterial collapse, and artists worked for liberation, to construct a new world, to inform people, to explain their own art through publishing manifests and then art started to rise suddenly. Avantgarde manifests in this period covered all sorts of art disciplines, challenged all of the traditional art perception and made a modern breakthrough in art. Artists from many different disciplines who wanted to join movements with their avantgarde manifests published in 20th century to liberate art and life, and to promise new world, came together to start reconstructing life and art. Avantgarde manifests which were alone a text as well as an event, assisted people to resolve the code of the time when they were published and to understand modern time. In this context, this study was emphasized to examine and evaluate the place and importance of the avant-garde manifestos published in the first half of the 20th century in the education program.In this research, some questions were tried to enlight such as "What is the historical process of the avant-garde manifestos and the place of the avant-garde manifestos in the education program?"This research is conducted for art students of art cantered higher education with the objective to comprehends manifests in theory and practical courses, and to understand manifests related time, trends, artists, and their works, to produce original work in the artistic creativity process, to improve their visual literacy and writing manifest skills, to reveal the effects of writing to creativity and critical thinking and their attitudes to courses.

Keywords Art, art education, education programme, manifesto

PDF

Referanslar

  1. Antmen, Ahu (2012). Sanatçılardan Yazılar ve Açıklamalarla 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar, Yaylacık Matbaası, (4. Baskı). İstanbul: Sel Yayıncılık
  2. Arslan, Mehmet (2006). Değişen Değerler ve Sosyal Bilgiler Öğretimi Programlarına Yansıması. II. Sosyal Bilimler Eğitimi Kongresi Bildiriler Kitabı. 26-28 Mayıs 2005. Van: Milli Eğitim Basımevi, 182-192.
  3. Artun, Ali (2013). Sanat Manifestoları, Avangard Sanat ve Direniş (3.Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları
  4. Atakan, Nancy (2008). Sanatta Alternatif Arayışlar. İzmir: Karakalem Kitabevi Basım Yayın
  5. Aykut, Aygül (2012). Sanat Eğitiminde Estetik. İstanbul: Hayalperest Yayınları
  6. Bozağaçlı, Selçuk ve Soyşekerci, Serhat (2008). 20. Yüzyılın Sanat Dünyası Perspektifinden Sosyo-Ekonomik Çelişki ve Ekolleşmeler. Üniversite ve Toplum, Bilim Eğitim ve Düşünce Dergisi, 8 (3).
  7. Bozdoğan, N., Küpeli, A. E., & Aksoy, M., (2020). Fütürist Manifesto’da Savaş ve Şiddet Teması. Orta Asyadan Anadoluya Türk Sanatlarının Dünü Bugünü (pp.341-354), Konya: Palet Yayinları.
  8. Büyükkaragöz, Savaş (1997). Program Geliştirme, Konya: Kuyucular Ofset Yayınevi
  9. Caws, Mary Ann (2001). Manifesto: A Century of isms, xix. University of Nabreska Press
  10. Danchev, Alex (2011). Fütüristlerden Stuckistlere 100 Sanatçı Manifestosu100 Sanatçı Manifestosu. (Çeviren: M. Emir Uslu). İstanbul: Espas Sanat Kuram Yayınları
  11. Danto, Arthur C. (2014). Sanatın Sonundan Sonra, Çağdaş Sanat ve Tarihin Sınır Çizgisi. (Çeviren: Zeynep Demirsu). (2. Baskı). İstanbul: Ayrıntı Yayınları
  12. Deliduman, Canan (1999). Güzel Sanatlar Fakültesi Mezunları ve Sanat Öğretmenliği. Millî Eğitim Bakanlığı Dergisi,142,61-62.
  13. Demirel, Özcan (2002). Planlamadan Değerlendirmeye Öğretme Sanatı. Ankara: Pegem Yayıncılık
  14. Efland, A, Freedman, K. & Stuhr, P. (1996). Postmodern art education: An approach to curriculum. Virginia: The National Art Education Association
  15. Freedman, K., & Stuhr, P. (2008). Curriculum Change for the 21st Century: Visual Culture Art Education. E. W. Eisner, & M. D. Day içinde, Handbook of Research and Policy in Art Education (s. 815-828). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
  16. Hesapçıoğlu, Muhsin (1998). Öğretim İlke ve Yöntemleri Eğitim Programları ve Öğretim. İstanbul: Beta Yayım Dağıtım
  17. İnal, İnsel (2015). Tasarım ve Sanat Pratiklerinin, Tarihsel Süreç Üzerinden, Toplumla İlişkilenmeleri, Eğitim Bilim Toplum, 13 (52),43-69
  18. İpşiroğlu, Nazan, İpşiroğlu, Mazhar (2011). Sanatta Devrim (5. Baskı). İstanbul: Hayalperest Yayınevi
  19. Keser, Nimet (2009). Sanat Sözlüğü. Ankara: Ütopya Yayınevi
  20. Mamur, Nuray (2012). Görsel Sanatlar Eğitiminde Nitel Araştırmalar İçin Bir Doküman: Portfolyo. Eğitim ve Bilim Dergisi, 37 (165), 194-207. DOI: https://doi.org/10.15390/ES.2012.1061
  21. Özsoy, Vedat (2003). Görsel Sanatlar Eğitimi. Ankara: Gündüz Eğitim
  22. Puchner, Martin (2012). Marx ve Avangard Manifestolar Devrimin Şiiri İstanbul: Altıkırkbeş Yayıncılık
  23. Ryan, Zoe (2014). Gelecek Artık Eskisi Gibi Değil. http://tasarimbienali.iksv.org/tr/arsiv/haberarsivi/p/1/833 Erişim Tarihi: 17.08.2018
  24. Sabancılar, Duygu (2011). Yükseköğretim Sanat Eğitimi Programlarında Güncel
  25. San, İnci (2003). Sanat Eğitimi Kuramları. Ankara: Ütopya Yayınları DOI: https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000048
  26. Sanatın Yeri (Editor: Enver Yolcu). 2. Ulusal Güzel Sanatlar Eğitimi Sempozyumu, 8-10 Nisan 2010, Canakkale: Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Yayınları, 236-243.
  27. Şen, Ü. Sevim (2005). Sanat Eğitiminde Bilimsel Araştırma Yöntemlerinin Kullanılması, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (1), 343-360.
  28. Sözen, Metin ve Tanyeli, Uğur (2015). Sanat Kavram ve Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi
  29. Varış, Fatma (1991). Programlara İlişkin Temel Kavram ve Tanımlar. Eğitim Bilimlerinde Çağdaş Gelişmeler Dergisi, Şubat, Eskişehir: Etam Basımevi
  30. Varış, Fatma (1998). Temel Kavramlar ve Program Geliştirmeye Sistematik Yaklaşım. Eğitim Bilimlerinde Yenilikler. Eskişehir: A.Ü.A Fakültesi Yayınları
  31. Vidler, Anthony. (2011). After the Manifesto (Craig Buckley,) What happened to the architectural manifesto? Columbia University
  32. Yıldırım, Ali ve Şimşek, Hasan (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (5. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık