Cumhuriyetin İlk Döneminde Fatsa ve Köylerinde İmam Görevlendirilmesine Dair Kısa Bir Değerlendirme (1920-1931)

Yüzyıllardır içe dönük bir hayat süren köylerde iki unsur oldukça etkili olmuştur. Bunlardan birincisi köy ağası, ikincisi ise köy imamı idi. Bu iki unsurun etkisi yüzyıllarca süren bir idarenin sonucu doğmuştur. Tarih boyunca köylü dini bağlı kaldığı dinin gereklerini imamlardan öğrenmişlerdir. Dini bağlar köyde yaşayanları birbirine yaklaştırırdı. 23 Nisan 1920’de Ankara’da TBMM’nin açılmasıyla bütün yurtta istiklal mücadelesi başlatılmış, her meslekten insan bu mücadelenin içinde yer almıştır. Din adamları da bu mücadelenin içinde yer almışlardır. İmamların görevlendirilmesi işlemleri Milli Mücadele sırasında mevcut uygulama devam ettirilmiş cumhuriyetin ilanından sonra 1924 yılında çıkarılan köy kanunda köy imamlarıyla ilgili de bir düzenleme yapılmıştır. Kanunun dokuzuncu bölümü köy imamlarıyla ilgiliydi. Fatsa ve bağlı köylerine 1920 yılından itibaren atanan imamlar da 1924 yılında çıkarılan kanunun gerektirdiği vasıflara sahip kişilerden tayin edilmiştir. Köylerde boş bulunan camilere imamların seçimi halkın isteği veya imam adayının talebi, köy ihtiyar heyetinin görüşü ve değerlendirmesi, müftülüğün tavsiyesi ve kaymakamın oluru ile yapılmıştır.

Two factors have been very effective in villages that have lived an introverted life for centuries. The first of these was the village agha, the second was the village imam. The effect of these two factors is the result of an administration that lasted for centuries. Throughout history, peasants have learned the requirements of their religion from imams. Religious ties brought the inhabitants of the village closer to each other. With the opening of the Turkish Grand National Assembly in Ankara on April 23, 1920, the struggle for independence was initiated throughout the country, and people from all professions took part in this struggle. Clergymen also took part in this struggle. The current practice was continued during the National Struggle for the assignment of the Imams. After the declaration of the republic, a regulation was made regarding the village imams in the village law enacted in 1924. The ninth section of the law was about village imams. The imams who have been appointed to Fatsa and its villages since 1920 have also been appointed from among those who have the qualifications required by the law enacted in 1924. The selection of imams for the mosques in the villages was made with the request of the people or the request of the imam candidate, the opinion and evaluation of the village elders, the recommendation of the mufti and the approval of the district governor.