Ana yönlendirme menüsünü atla Ana içeriği atla Site alt kısmını atla

Divriği İlçesi Bazı Dokuma Örneklerinin Teknik ve Desen Analizi

Cilt 8 Sayı 54 kapak

Öz

Divriği İlçesi yöresel el dokumalarının genel karakterinin belirlenmesi, kayıt altına alınması ve gelecek nesillere aktarımının sağlanması amacıyla yapılan çalışmada; Avşarcık Köyü, Ayanoğlu Konağı ve ilçe merkezinde bulunan toplam 24 dokuma incelenmiştir. Kullanım amacına göre yaygı, yastık, yolluk, heybe, sedir ve seccade olmak üzere 6 farklı ürün değerlendirmeye alınmıştır. Ayrıca halıların kullanılan motif, renk ve dokuma çeşidi belirlenerek, istatistiki veriler oluşturulmuştur. Dokumaların tamamında yün hammadde kullanılmıştır. Halılarda Türk (Gördes=Kapalı) düğüm tekniği, düz dokumalarda ise ilikli kilim ve cicim teknikleri uygulanmıştır. Motif olarak, bitkisel, sembolik, nesneli, yazılı ve figürlü olmak üzere 5 kategoride toplam 45 farklı motif kullanılmıştır. Dokumalarda, kırmızı, siyah, beyaz, sarı, yeşil, gri, kahverengi, turuncu, mavi, pembe, devetüyü ve bordo olmak üzere 12 renk uygulaması yapılmıştır. Bu araştırmada Divriği ilçesinde bulunan bazı el dokumaları örnekleri yerinde incelenmiş, fotoğraflar çekilmiş ve yöre halkı ile yüz yüze görüşülerek veriler oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler Sivas, divriği, dokuma, desen, halı, kilim

Abstract

Technical and Pattern Analysis of Some Weawing Samples Produced in Divrigi District

A total of 24 (twenty four) weavings in Avşarcık Village, Ayanoğlu Mansion and the district centre were examined in this study which was conducted in order to determine the general character of local handwoven samples belong to Divriği District, to record them and to transfer them to future generations. According to the purpose of use, 6 (six) different products were evaluated including mat, pillow, runner, saddlebag, cedar and prayer rug. In addition, statistical data were created by determining the motif, colour and weaving type of the carpets. Wool was used as a raw material in all weavings. Turkish (Gördes = Closed) knot technique was used in carpets, and both button rug and cicim techniques were used in plain weavings. A total of 45 (forty-five) different motifs were used in 5 (five) categories involving floral, symbolic, object-patterned, written and figured motifs. 12 (twelve) colour applications including red, black, white, yellow, green, grey, brown, orange, blue, pink, buff and burgundy were applied in the weavings. In this research, some hand-woven samples found in Divriği District were examined on-site, photographs were taken and data were created by interviewing face-to-face with locals.

Keywords Sivas, Divriği, weaving, pattern, carpet, rug

PDF

Kaynakça

  1. Akpınarlı, H. Feriha ve Özdemir, H. Ayşegül. “Konya-Lâdik Halılarındaki Motiflerin İncelenmesi”. İdil Sanat ve Dil Dergisi “5.23”(Yaz 2016): 966. DOI: https://doi.org/10.7816/idil-05-23-11
  2. Aslanapa, Oktay. Türk Sanatı-Selçuklu ve Osmanlı Devri Halıları Çini ve Minyatür Sanatı. İstanbul: Doğan Kardeş Yayınları, 1961.
  3. Ateş, Mehmet. Türk Halıları Motiflerin Sembollerin Dili. Nevşehir: Ema Kağıtçılık Matbaacılık Ltd., [t.y.].
  4. Aydın, Öznur. “Çin ve Türk İşlemelerindeki Ejderha Motifi”. Akdeniz Sanat Dergisi “6.12”(Kasım 2013): 1-15. DOI: https://doi.org/10.5606/totbid.dergisi.2013.18
  5. Bilgili, Nuray. Türklerin Kozmik Sembolleri Tamgalar. İstanbul: Hermes Yayınları, 2014.
  6. Birol, A., İnci ve Derman, Çiçek. Türk Tezyînî San’atlarında Motifler. İstanbul: Kubbealtı Neşriyâtı, 2011.
  7. Deniz, Bekir. Türk Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygıları. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını:2000.
  8. Diler, Ahmet ve Gallice, Marc Antoine. Kilimin Sembolleri, Unutulmuş Bir Dilden Kesitler. İstanbul: Alfa Basım Yayım
  9. Dağıtım San. ve Tic. Ltd. Şti., 2018.
  10. Erbek, Mine. Çatalhöyük’ten Günümüze Anadolu Motifleri. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, 2002.
  11. Gezgin, Deniz. Bitki Mitosları. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2010.
  12. Görgünay, Neriman. Doğu Yöresi Halıları. Ankara: İş Bankası Kültür Yayınları, 1976.
  13. Kırzıoğlu, G., Neriman. Altaylar’dan Tuna Boyu’na Türk Dünyası’nda Ortak Yanışlar (Motifler). Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları/ 2753 Yayımlar Dairesi Başkanlığı, Sanat Eserleri Dizisi/366, 2001.
  14. Sözen, Metin ve Güner, Şemsi. Geleneksel Türk El Sanatları. İstanbul: Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş., 1998.
  15. Türk El Dokuması Halılar, Katalog:4, TEH Model Kodu:0386
  16. Türk El Dokuması Halılar, Katalog:1, TEH Model Kodu:0083
  17. Uçar, Tevfik Fikret. Görsel İletişim ve Grafik Tasarım. İstanbul: İnkılap Yayın Sanayi ve Ticaret A.Ş., 2017.