Cilt 8 Sayı 53 (2020)

Araştırma Makalesi

Fen Bilimleri Öğretim Programının Eğitim Felsefesi Akımları Açısından İncelenmesi

Yayımlandı 30.10.2020

Cilt 8 Sayı 53 kapak

Öz

Felsefe biliminin bir alt disiplini olarak bilinen eğitim felsefesi, öğretim programlarına dayanak oluşturmakla beraber, öğretim sürecinde verilmekte olan kararları etkileyebilmektedir. Felsefe, bilgiye ulaşma çabasında bulunması bakımından fen bilimleri eğitimiyle keşismektedir. Dolayısıyla da fen bilimleri ve eğitim felsefesi arasındaki bulunan ilişkinin önemli bir konumda yer aldığı söylenebilir. Bu açıdan fen öğretim programlarında var olan, eğitim felsefesinin etkisinin ortaya çıkarılmasının faydalı olabileceği öngörülmüştür. Bu doğrultuda, fen bilimleri öğretim programının eğitim felsefesi akımları açısından incelenmesi, bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmada kapsamında eğitim felsefesi akımlarından damicilik, esasicilik, ilerlemecilik ve yeniden kurmacılık eğitim akımları hedef alınarak fen bilimleri öğretim programı içeriği incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından doküman analizi yönteminden faydalanılarak öğretim programı ve eğitim felsefesi literatürünün taranması sonucunda elde edilen veriler incelenmiştir. Araştırmanın veri kaynaklarını güncel fen bilimleri öğretim programı ve eğitim felsefesi akımlarının konu alındığı literatürde yer alan çalışmalar oluşturmaktadır. Doküman analizi sonucunda elde edilen veriler betimsel içerik analizi yöntemine başvurularak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, fen bilimleri öğretim programının, eğitim felsefesi akımlarından ilerlemecilik ve yeniden kurmacılık akımlarının etkisinde olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler Fen Öğretimi, Eğitim Felsefesi, Öğretim Programı, Felsefi Akımlar

Abstract

An Examination of Science Education Program in Terms of Educational Philosophy Streams

The philosophy of education, known as a sub-discipline of philosophy, forms a basis for the curriculum, and can affect the decisions made in the teaching process. Philosophy interferes with science education in terms of its effort to reach knowledge. Therefore, it can be said that the relationship between science and educational philosophy is in an important position. In this respect, it was predicted that it would be beneficial to reveal the effect of educational philosophy, which is present in science teaching programs. In this respect, the aim of this study is to examine the science curriculum in terms of educational philosophy. Within the scope of the study, the content of the science curriculum was investigated by targeting the breeding, essentialism, progressivism and reconstruction currents of education philosophy. In the study, the data obtained as a result of scanning the curriculum and educational philosophy literature by using the document analysis method from qualitative research approaches were examined. The data sources of the study are the studies in the current science curriculum and the literature dealing with educational philosophy trends. The data obtained as a result of the document analysis were analyzed by using the descriptive content analysis method. As a result of the study, it was determined that the science curriculum was influenced by the progressivism and reconstructivism currents of the educational philosophy.

Keywords Science education, educational philosophy, curriculum, philosophical movements

PDF

Kaynakça

  1. Albayrak, E. (2017). Türkiye’de Matematik Eğitimi Alanında Yayınlanan Matematiksel Model ve Modelleme Araştırmalarının Betimsel İçerik Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  2. Arslan, A. (2018). Felsefeye Giriş. Ankara: BB101 Yayınları.
  3. Aslan, Ö. M. (2014). Eğitim Felsefesi Dersinin Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Felsefi Tercihlerine ve Eleştirel Pedagojiye Yönelik Görüşlerine Olan Etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(48): 1-14. DOI: https://doi.org/10.17755/esosder.73598
  4. Aybek, B. ve Aslan, S. (2017). Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Benimsedikleri Eğitim Felsefelerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Gaziantep University Journal Of Social Sciences, 16(2), 373-385. DOI: https://doi.org/10.21547/jss.281737
  5. Baş, G. (2015). Öğretmenlerin Eğitim Felsefesi İnançları İle Öğretme-Öğrenme Anlayışları Arasındaki İlişki. Eğitim ve Bilim, 40(182), 111-126. DOI: https://doi.org/10.15390/EB.2015.4811
  6. Cevizci, A. (2011). Eğitim Felsefesi (1. Baskı). İstanbul: Say Yayınları.
  7. Çalık, M. ve Sözbilir, M. (2014). İçerik Analizinin Parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174). DOI: https://doi.org/10.15390/EB.2014.3412
  8. Çepni, S. (2014). Bilim, Fen, Teknoloji Kavramlarının Eğitim Programlarına Yansımaları. S. Çepni (Ed). Kuramdan Uygulamaya Fen ve Teknoloji Öğretimi (11. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  9. Çüçen, A. K. (2012). Felsefeye Giriş. Bursa: Sentez Yayıncılık.
  10. Demirel, Ö. (2004) .Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Program Geliştirme.Ankara:Pegem A Yayıncılık.
  11. Demirel, Ö. (2017). Eğitimde Program Geliştirme (25. Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık
  12. Demirtaş, B. ve Batdal-Karaduman, G. (2016). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Eğitim İnançları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(47), 628-635.
  13. Doğanay, A (2011). Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitiminin Öğretmen Adaylarının Felsefi Bakış Açılarına Etkisi. Eğitim ve Bilim, 36(161), 332-348. DOI: https://doi.org/10.15390/ES.2011.972
  14. Erden, M. (2015). Eğitim Bilimlerine Giriş. Ankara: Arkadaş Yayıncılık.
  15. Ergün, M. (2015). Eğitim Felsefesi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  16. Gunzenhauser, M. G. (2003). High-Stake Testing And The Default Philosophy Of Education. Theory Into Practice, 42(1), 51-58. DOI: https://doi.org/10.1353/tip.2003.0007
  17. Gutek, G. L. (2006). Eğitime Felsefi ve İdeolojik Yaklaşımlar. (3. Baskı). (N. Kale, Çev.). Ankara: Ütopya Yayınevi.
  18. Gutek, G. L. (2014). Eğitime Felsefi Ve İdeolojik Yaklaşımlar (Çev. N. Kale).Ankara:Ütopya Yayınları.
  19. Ilgaz G., Bülbül T. ve Çuhadar, C. (2013). Öğretmen Adaylarının Eğitim İnançları İle Özyeterlik Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 50-65.
  20. Kaya, S. (2007). İlk ve Ortaöğretim Okulu Yöneticilerinin Eğitim Felsefesi Akımlarına Karşı Eğilimlerinin Değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  21. Kıncal, R. Y. (2006). Eğitim Bilimine Giriş (1. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  22. Köktaş, Ş. K. (2007). Eğitim Bilimine Giriş (1. Baskı). Ankara: Hatiboğlu Yayınları.
  23. Kumral, O. (2014). Predicting Democratic Attitudes And Educational Philosophies of Student Teachers. International Jurnal of Social Science & Education, 4(2), 359-368.
  24. MEB [Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı], (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7, ve 8. Sınıflar). Ankara.
  25. Meral, Y. D. (2014). Ortaöğretim Matematik Öğretmenlerinin Eğitim Felsefesi Görüşleri ve Öğretme-Öğrenme Anlayışlarının Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı Düzenleme Becerilerine Etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
  26. Miles, M. B. ve Huberman, A. M.(2016). Nitel Veri Analizi (Çev. Ed. Akbaba Altun, S. & Ersoy, A.). Ankara: Pegem Akademi.
  27. Moss, G. ve Lee, C. J. (2010). A Critical Analysis Of Philosophies Of Education And INTASC Standards in Teacher Preparation. The International Journal of Critical Pedagogy, 3(2), 36-4.
  28. Odabaşı, B. (2014). Eğitimde Program Geliştirme. Konya: Çizgi Kitapevi Yayınları.
  29. Ornstein, A. C. ve Hunkins, F. P. (2012). Curriculum: Foundations, Principles, And İssues, Student Value Edition. New Jersey: Pearson.
  30. Özkan, B. (2005). Eğitimin Felsefi Temelleri. Münire Erden (Ed.), Öğretmenlik Mesleğine Giriş İçinde. Epsilon Yayıncılık.
  31. Sönmez,V. (2014). Öğretim İlke ve Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
  32. Sönmez, V. (2015). Eğitim Felsefesi. Ankara: Anı Yayıncılık.
  33. Şişman, M. (2015). Eğitim Bilimlerine Giriş. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  34. Terzi, A. R. (2010). Eğitim Bilimine Giriş (2.Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.
  35. Tozlu, N. ve Yayla, A. (2006). Eğitimin Felsefi Temelleri. İçinde, Erçetin, Ş. ve Tozlu, N. (Ed.), Eğitim Bilimine Giriş, Ankara: Pegem Yayınları.
  36. Tuncel, G. (2004). Öğretmenlerin Kendi Eğitim Felsefelerini İnşa Etmeleri Üzerine. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (10). 223-242.
  37. Ünal, L. I., Özsoy, S., Güngör, S. ve Tunç, B. (2018). Eğitim bilimlerinin ontolojik temelleri: Sorun odaklı bir yaklaşım. L. I. Ünal, ve S. Özsoy içinde, Eğitim bilimleri felsefesi. Ankara: Siyasal Kitabevi.
  38. Yayla, A. (2010). Eğitimin Felsefi Temelleri. Eğitim Bilimine Giriş. İçinde, Memduhoğlu, H. B. ve Yılmaz, K. (Ed). Ankara: Pegem Akademi Yayınları. DOI: https://doi.org/10.14527/9786052414248.02
  39. Yazıcı, T. (2017). Müzik Öğretmeni Adaylarının Eğitim Felsefesi İnançları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(2), 1-16.
  40. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (6. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  41. Yılmaz, A. (2019). 2018 Genel Seçimlerine Katılan Siyasi Partilerin Eğitim Felsefesi Görüşleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara Üniversitesi, Ankara.
  42. Yılmaz, K. ve Altınkurt Y. (2011). Öğretmen Adaylarının Eleştirel Pedagoji ile İlgili Görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12 (3), 195-213.