Nuri İyem Resimlerinde Denge Unsuru Olarak Simetri

Ele alınan araştırma konusunda özellikle soyut geometrik ve klasik resim tarzlarının vazgeçilmez unsurlarından biri olan dengenin (ve buna bağlı olarak simetri) Nuri İyem resimlerindeki ele alınışı ve resimlerine katkıları araştırılıp irdelenmiştir.Cumhuriyet dönemi önemli Türk sanatçılarından olan İyem'in resimlerine bu özel açıdan ele almak, sanatçıya daha kapsamlı bakmaya katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Resimde denge çok değişik yollarla elde edilebilir. İki boyutlu yüzeyde figürlerin sayısı,yeri, dağılımı eşit ağırlıkla kurulabilir. Denge arayışı öğelerin bu durumları dikkate alınarak belirlenir. Burada eserin soyut yâda figüratif olmasının önemi yoktur. Çünkü denge her türlü üslupta yapıt için gereklidir. Bir tasarım simetrik denge ve asimetrik denge olmak üzere iki farklı denge içinde düzenlenebilir. Simetrik dengede; şekil, yön ve mekânda iki yana, iyi orantılanmış ve dengelenmiş parçaların oluşturduğu genel yapı akla gelir. Ayrıca hayali çizgi ya da düzlemle ayrılmış iki yönlü biçim benzerliği de simetrik olarak tanımlanabilir. Birbirine eşit sıralanmış olarak kurulan bu denge, simetrik öğelerin hiçbir değişime olanak tanımayacak ölçüde kurgulanmasıdır. Simetrik denge, kesin kararlı oturmuş kompozisyonu oluşturur. Nuri İyem Sağlam desen temelli figüratif resim anlayışının Türkiye deki önemli temsilcilerindendir. İkinci dünya savaşı sonrasında Türk resminde Bezaine, Manassier çıkışlı geometrik soyut egemen olur. Dönemin birçok sanatçısı gibi sanat yaşamına figüratif başlayan İyem’de bir dönem soyut çizimlere yönelmiş ardından tekrar figüre yönelmiştir. Bu yolculuk onun resimlerindeki simetriyi oluşturan lekelerini etkilemiştir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca verilere ulaşmak için kitap, tez, makaleler incelenmiştir. Araştırmanın amacı ise Nuri İyem’in yaptığı portre çalışmalarında dengeyi kurmak için simetrik etkiyi nasıl kullandığını ortaya çıkarmaktır. Nuri İyem’in cepheden yani tam karşıdan çizilen ve yüzdeki simetriyi baskın şekilde öne çıkaran portreleri ele alınmıştır. Önden bakışla gerçekleştirilen portrelerinde gözler başta olmak üzere, yüzün içinde başlayan simetrik formların fonda devam eden etkilerinin izi sürülmüş ve sonuç olarak doğayla bütünleştirdiği Anadolu insanını tuvale aktarmada dokuda olduğu gibi, doğanın içinde var olan denge unsurunu da yoğun ve başarılı şekilde kullandığı görülmüştür.

In the present study, the inclusion of balance (and symmetry by extension), which is an essential element of Abstract Geometric and Classical Painting, in the paintings of Nuri İyem and its contribution to the paintings were examined. It is thought that specific view point on the paintings of İyem, who is among the important Turkish artists in the Republican era, willin crease the depth of the study and provide a wider perspective on the artist. Inpainting, balance can be expressed through variousmeans. The amount, location and distribution of figures can be established in an equal manner on two-dimensional surfaces. The search for balance is defined by considering the said factors of the components. Here, it does not matter whether the work is abstract or figurative as balance is required forworks in allstyles. Design can be arranged in two different types of balance as symmetrical and assymetrical balance. Symmetrical balance involves a general structure for med by well-proportioned and balanced components in terms of shape, direction and space. A two-way similarity of form that is separated by an imaginary line or plane can also be described as symmetrical. This proportioned balance represents the placement of symmetrical components in a manner that leave snoroom for alteration. Symmetrical balance forms a steady, established and firm composition. Nuri İyem strong is an important representative of pattern-based figurative painting in Turkey. Following the Second World War, Geometric Abstract Painting popularized by Bezaine and Manassier became dominant in Turkish painting. İyem, who adopted the figurative approach in the beginning of his art life like many contemporaneous artists, gravitated to wards Abstract paintings at one point and returned to the figurative approach again. This journey influenced the tachism that for med the symmetry in his paintings. The present study was designed as a qualitative study. Books, theses and articles were examined for data collection. The aim of the study is to reveal the way Nuri İyem implemented the symmetrical effect to establish balance in his portrait works. His frontal portraits that emphasize facial symmetry were discussed. In his frontal portraits, the symmetrical forms originating with in the face and the eyes in particular and their continued effects on the back ground were traced and as a result, it was observed that in his portrayal of Anatolian people, who he integrated with nature, the painter implemented the element of natural balance in addition totex tural balan ceintensively and successfully.