Cilt 8 Sayı 52 (2020)

Araştırma Makalesi

II. Meşrutiyet Dönemi Kadınlık Dergisi Moda Sayfalarına Yönelik Bir İçerik Analizi

Yayımlandı 30.09.2020

Cilt 8 Sayı 52 kapak

Öz

II. Meşrutiyet döneminde Osmanlı devleti birçok alanda Avrupa’yı takip etmeye başlamış, gelişen düşünce akımları ve basın faaliyetleriyle birlikte yaygınlaşan kadına yönelik dergiler her açıdan kadınının gelişimini desteklemiştir. II. Meşrutiyet döneminde yayınlanan kadın dergilerinden biri olan Kadınlık Dergisi özellikle modaya yönelik sayfalarıyla Batılı giyim tarzının benimsenmesinde ve modanın yaygınlaşmasında etkili olmuştur. Kadınlık dergisindeki kadın modasına yönelik sayfalardaki görsellerin içerik analizi yöntemiyle nitel (tasarım) özelliklerinin belirlenmesinin amaçlandığı bu çalışmada, derginin Türk kadınının giyinme kültüründeki değişimine etkilerine de yorumlar getirilmiştir. Derginin 1912 yılında yayınlanan sayılarında yer alan modaya yönelik görseller tematik kodlama tablolarında sunulmuş, kodlara göre giysi görsellerinin biçimsel çizimleri yapılmış ve temalar oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda ortaya çıkan temalarda, derginin çoğunlukla Avrupalı kadın ve Avrupa modasına yönelik bilgi ve görsellere yer verdiği, ayrıca kadınları giysilerini dikmeye teşvik ederek kalıp ve dikim konusunu da işlediği görülmüştür. Bu çalışmanın Türk giyim tarihine kaynak oluşturacağı ve bu alandaki araştırmalara da katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler Osmanlı, II. Meşrutiyet, kadın, giyim, dergi, moda

Abstract

Magazines on the Change in Ottoman Women's Clothing Culture: Example of Kadınlık Magazine in II. Mesrutiyet Period

During the II. Meşrutiyet Period, the Ottoman Empire started to follow Europe in many areas, and the magazines for women, which became widespread with the developing thought movements and press activities, supported the development of women in every aspect. One of the women's magazines published during the II. Meşrutiyet Period, the magazine Kadınlık especially with its fashion-oriented pages, was effective in the adoption of the Western style of clothing and the spread of fashion. In this study, which aims to determine the qualitative (design) features of the visuals on the pages of women's fashion in the magazine Kadınlık (Women's Fashion) with the method of content analysis, comments were also made on the effects of the magazine on the change in Turkish women's dressing culture. The fashion visuals in the issues of the magazine published in 1912 were presented in thematic coding tables, formal drawings of the clothing visuals were made according to the codes and themes were created. In the themes that emerged as a result of the research, it was seen that the magazine mostly included information and visuals on European women and European fashion, and also covered the issue of molding and sewing by encouraging women to sew their clothes. It is thought that this study will constitute a source for the history of Turkish clothing and contribute to the researches in this field.

Keywords Ottoman, II. Mesrutiyet, magazines, women, clothing, fashion

PDF

Kaynakça

  1. Adıvar, Halide. Yeni Turan (1912). 5. Baskı. İstanbul: Atlas Kitabevi, (1973).
  2. Akgündüz, Ümit. Kadın ve Kadınlığa Dair II. Meşrutiyet Dönemi Dergilerinden Yansımalar (1908-1918)”, Folklor/Edebiyat Dergisi, 73(2013): 63-80.
  3. Barış, Tayfun. Resimli Kitap Dergisinin İncelenmesi (9.-16. Sayıları), Yüksek Lisans Tezi, Edirne: Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türk Edebiyatı Bilim Dalı, (2010).
  4. Güntekin, Reşat Nuri. Çalıkuşu. İstanbul: İnkılâp ve Aka Kitapevleri, (1980).
  5. Gürsoy, Ülkü. “II. Meşrutiyet Dönemi Dergileri Üzerine Bir Değerlendirme” Doğu-Batı, 46(2009): 207-221.
  6. Karakışla, Yavuz Selim. Osmanlı Hanımları ve Kadın Terzilleri(1869-1923). İstanbul: Akıl Fikir Yay., (2014).
  7. Koca, Emine. “Osmanlıda Yapılan Kılık Kıyafete İlişkin Reformların Erkek Giysilerinin Biçimsel Özelliklerine Etkileri” CIEPO -20 Comité International des Études Pré-Ottomanes et Ottomanes, 27 June -1 July(2012):664-681
  8. Koca, Emine ve Polat Gülşah.(2020) “Türk Kadınının Giyinme Kültüründeki Değişimde Kadın Dergilerinin Etkisi: II. Meşrutiyet Dönemi Mehasin Dergisi Örneği” Turkish Studies Journal, Cilt:15 Sayı:1 (2020): 429-445. DOI: https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.39862
  9. Koca, Emine ve Koç, Fatma. “Modanın Beslendiği Oryantalist Öğeler: 1910-1920 Yılları Vogue Dergi Kapakları Örneği”, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), Eurasian Journal of Researches in Social and Economics (EJRS), Cilt: 6 Sayı:10(2019):1-15.
  10. Koca, Emine ve Koç, Fatma. “Giysi Yüzey Tasarımına Disiplinlerarası Bir Yaklaşımda Tasarımcının Rolü”, I. Uluslararası İstanbul Tekstil Sanatı Sempozyumu Bildiriler Kitabı, İstanbul: Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, 17-20 Ekim (2012): 64-75.
  11. Koç Fatma ve Koca Emine. “Gelenekli Halk Giyim Kuşamında Yozlaşmaya Yönelik Bazı Tespitler”, 24 Kasım Başöğretmen Uluslararası Eğitim ve Yenilikçi Bilimler Sempozyumu, Ankara, 23-24 Kasım (2019): 165-175
  12. Koç, Fatma ve Koca, Emine. “Halk Giyim Kuşamının Yok Olmasına İlişkin Nedenler ve Koruma Altına Alınması Gerekliliğinin 5N1K Yöntemi ile Analizi”, Turkısh Studıes -, (Prof. Dr. Hayati Akyol Armağanı), Cilt:11 Sayı:2 (2016): 755- 778. DOI Number: http://dx.doi.org/10,7827/TurkishStudies.9274 DOI: https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.9274
  13. Kurnaz, Şefika. Cumhuriyet Öncesinde Osmanlı kadını 1839- 1923, İstanbul: M.E.B. Yayınları, 1992.
  14. Meriç, Nevin. Âdâb-ı Muâşeret: Osmanlı’da Gündelik Hayatın Değişimi (1894-1927), İstanbul: Kapı Yayınları, 2000.
  15. München‟deki Goethe Enstitüsü‟nün bir sergisi, Zamanın Değişimi İçinde Modanın 200 Yılı, Ankara-İstanbul-İzmir, 1976.
  16. Neuman, W. Lawrence. Toplumsal Araştırma Yöntemleri: Nicel ve Nitel Yaklaşımlar.İstanbul: Yayın Odası., 2012.
  17. Pardoe, Julia. Sultanlar Şehri İstanbul, Çev.: M. Banu Büyükkal. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yay., 2010.
  18. Yıldırım, Ali.ve Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri.Ankara: Seçkin Yay., 2008.
  19. Kadınlık Dergisine Ait Tüm Görsel ve Yazılı Bilgiler Milli Kütüphane Arşivinden Temin Edilmiştir. (Erişim Tarihi: 20.02.2018).