Cilt 8 Sayı 51 (2020)

Araştırma Makalesi

Bir Rüya Dalgası: Plastik Sanatlarda Rüya Kaynaklı Resimler

Yayımlandı 30.08.2020

Cilt 8 Sayı 51 kapak

Öz

Sanat eserinin üretim kaynağı pek çok yere dayanabilir. Rüyaların da sanatçılar üzerinde ne derece önemli bir kaynak oluşturduğu, birçok esere ilham vermesiyle görülmektedir. Bu makalede farklı dönem ve üsluplara sahip sanatçılardan alınan rüya temalı eserler incelenmiştir. Araştırmada Giotto di Bondone, Nicolas Dipre, Georges de La Tour, Henry Fuseli, Francisco de Goya, Jean Jules Antoine Lecomte du Nouy, William Blake, Utagawa Toyokuni, Pierre-Cécile Puvis de Chavannes, Odilon Redon, Henri Rousseau, Salvador Dali, Henry Matisse, Frida Kahlo’nun rüya kavramı içerikli eserleri değerlendirilmiştir. Eserler değerlendirilirken rüya temalı eserlerin kaynakları araştırılmıştır. Eserlerin dini, psikolojik, edebi, kültürel etkilerden kaynaklı oldukları tespit edilmiştir. Sanatçılar, rüya olgusunu kendi dönem özellikleri ve özgün duyarlılıkları içinde, resmin plastiğiyle harmanlayarak ortaya koymuşlardır. Literatür taraması ve nitel araştırma yöntemleri ile ortaya çıkan veriler dahilinde rüya kavramı ve plastik dil yaratma açısından etkisi incelenmiştir. Elde edilen bulgular, sanat dünyasına katkı sağlayacağı ve döneme ışık tutması sebebiyle önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler Rüyalar, plastik sanat, sanatın kaynağı

Abstract

A Wave of Dreams: Dream Source Pictures in Plastic Arts

The origin of the art work can be based on many places. It is seen that dreams also constitute an important resource for artists by inspiring many works. In this article, dream-themed works of artists from different periods and styles are analyzed. In the study, Giotto di Bondone, Nicolas Dipre, Georges de La Tour, Henry Fuseli, Francisco de Goya, Jean Jules Antoine Lecomte du Nouy, William Blake, Utagawa Toyokuni, Pierre-Cécile Puvis de Chavannes, Odilon Redon, Henri Rousseau, Salvador Dali , Henry Matisse and Frida Kahlo's dream concept works were evaluated. While evaluating the works, the sources of the dream-themed works were searched. It has been determined that the works originate from religious, psychological, literary and cultural influences. Artists have revealed the phenomenon of dream by blending it with the plastic of the painting within their own period features and original sensitivities. The concept of dream and its effect in terms of creating plastic language were examined within the data obtained by literature review and qualitative research methods. The findings obtained are important as they will contribute to the art world and shed light on the period.

Keywords Dreams, plastic art, the source of art

PDF

Kaynakça

  1. Arslan, M. (2018). Şeref Hanım Divanı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay. (E.T. 03.12.2019). e-kitap, https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/59880,seref-hanim-divanipdf.pdf?0
  2. Adler, Alfred. İnsan doğası, Çev: Kapkın, A. T., Payel:İstanbul. 2004.
  3. Akarsu, Pınar. Sürrealizm ve Rüya. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Resim ana sanat dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2010.
  4. Adasal, Rasim. Modern, normal ve medikal psikoloji, Ankara Üniversitesi: Ankara. 1973.
  5. Antmen, Ahu. 20.Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar. İstanbul: Sel yayıncılık. 2014.
  6. Akarsu, Pınar. Sürrealizm ve Rüya. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Resim ana sanat dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.2010.
  7. Aksoy, Sevinç. Rüya Yorumları Ansiklopedisi, İstanbul: Omega Yayınları. 2004.
  8. Casey, L. Laura. “Goya: In Sickness and in Health”, International Journal of Surgery, 4/1,(2006), 66-72. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijsu.2005.08.001
  9. Crepaldi, Gabriele. Matisse. Çev.: Beyza Sumer. Dost Kitabevi Yayınları:Ankara. 2001.
  10. Çankı, Mustafa Namık. Büyük Felsefe Lugatı, C.II, Devlet Matbaası: İstanbul. 1955.
  11. Çelebi, İlyas. Rüya, İslâm Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı Yay: İstanbul. 2008.
  12. Çelepi, Mehmet Surur. Türk Dili Ve Edebiyatı Anabilim Dalı Türk Halk Kültüründe Rüya Yayımlanmamış, Doktora Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. 2012.
  13. Eroğlu, Feyzullah. Davranış bilimleri, İstanbul: Beta. 1998.
  14. Ersevim, İsmail. Freud ve psikanalizin temel ilkeleri, Assos:İstanbul .2005.
  15. Fromm, Erich. Freud düşüncesinin büyüklüğü ve sınırları, Çev: Arıtan A., İstanbul. 1997.
  16. Freud, Sigmund.Rüyaların Yorumu 1, Çev: Selçuk Budak.Öteki Yayınevi: Ankara, 2000.
  17. Fordham, Frieda. Jung psikolojisinin ana hatları, Çev: Yalçıner A., Say: İstanbul.2001.
  18. Geçtan, Engin . Psikanaliz ve sonrası, Metis: İstanbul. 2002.
  19. Günay, Umay. Âşık Tarzı Şiir Geleneği ve Rüya Motifi, Akçağ Yay: Ankara.1999.
  20. Güney, Melike. Sanat ve Psikiyatri, Ofset Matbaacılık, İstanbul.2011
  21. Hermansen, Marcia. İslamiyet‘te Rüyalar Ve Rüya Görme, Psikolojik, Kültürel Ve Dini Boyutlarıyla Rüyalar. Editör: Kelly Bulkeley, Çev. Dilek Cenkçiler, Odtü Yayıncılık, S.73-92, Ankara.2008
  22. İncil: Hristiyan Kutsal Kitabı. https://incil.info (20 Temmuz.2020)
  23. İlal, Günsel Koptagel. Psikoterapi surecinde rüyaların iletişim işlevi, Türk Psikiyatri Dergisi, 17/3,(2006) 223-229.
  24. Jacobi, Jolande.C. G. Jung Psikolojisi, Çev: Mehmet Arap, İstanbul, İlhan Yay.:İstanbul.2002.
  25. Jung, Carl Gustav. Psikolojisi: Bir Psikoloji & Modern Psikanaliz Kuramı,2015. https://books.google.com.tr/books?id=wSDwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=tr#v=onepage&q&f=false(24. Temmuz 2020).
  26. Kettenmann, Andrea. Frida Kahlo:1907-1954 pain and passion. Köln: Taschen.2015
  27. Malakçı Ayşenur. Kelâm İlmi Açısından Rüyanın Bilgi Değeri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Sakarya Üniversitesi, Sakarya.2009.
  28. Meydan Larousse. Meydan Larousse Büyük Lûgat ve Ansiklopedi, Meydan Yay.: İstanbul.1969.
  29. Noegel Scott. Mezopotamya Ve Eski Ahit‘te Rüyalar, Psikolojik, Kültürel Ve Dini Boyutlarıyla Rüyalar, Editör: Kelly Bulkeley, Çev. Dilek Cenkçiler, Odtü Yayıncılık, S.45-72, Ankara.2008.
  30. Oberst, U. E., & Stewart, A. E. An advanced approach to individual psychology, Sussex: Bruner-Routledge. 2003.
  31. Örnek, Sedat Veyis.100 Soruda İlkellerde Din, Büyü, Sanat, Efsane. Gerçek Yay.: İstanbul.1995.
  32. Palumbo, Donald. Eros in the Mind's Eye: Sexuality and the Fantastic in Art and Film. Greenwood Press. 40–42. 1986.
  33. Ravin, G. James; Tracy, B. Ravin. “What Ailed Goya?” Survey of Ophthalmology, 44/2,(1999), 163-170. DOI: https://doi.org/10.1016/S0039-6257(99)00080-6
  34. Soyşekerci Serhat. “Goya’nın Rüyası: Aklın Uykusu Canavarlar Üretir”. İdil dergisi, cilt 7/51,(2018), 1341-1348. DOI: https://doi.org/10.7816/idil-07-51-06
  35. Thompson, Jon. Modern Resim Nasıl Okunur. Çev.F.C. Çulcu. Hayalperest Yay.:İstanbul. 2014.
  36. Trueit, Donna; Doll, E. William. The Internationalization of Curriculum Studies. New York: Peter Lang, 2003.
  37. Uraz, Murat.Türk Mitolojisi, Düşünen Adam Yay., İstanbul.1994.
  38. Yüksel, Hasan Avni. Türk-İslam Tasavvuf Geleneğinde Rüya, Meb Yay., İstanbul.1996.